Działania niepożądane
Doksepina

Działania niepożądane doksepiny – charakterystyka ogólna

Doksepina jest substancją z grupy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TCA), która charakteryzuje się ogólnie dobrą tolerancją. Większość działań niepożądanych ma nasilenie łagodne i występuje głównie na początku leczenia. Efekty uboczne zwykle ustępują samoistnie w trakcie kontynuowania terapii lub po zredukowaniu dawki, jeśli zachodzi taka potrzeba. Mimo że niektóre działania niepożądane nie były bezpośrednio opisywane jako specyficzne dla doksepiny, to ze względu na strukturalne i farmakologiczne podobieństwo między lekami trójpierścieniowymi, należy zawsze brać pod uwagę możliwość ich wystąpienia.¹

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane doksepiny sklasyfikowano według częstości występowania, posługując się następującymi kryteriami:²

• Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (od 1 przypadku na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (od 1 przypadku na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (od 1 przypadku na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

³

Działania niepożądane według układów i narządów

Zaburzenia układu nerwowego i zaburzenia psychiczne

Najczęstszym efektem ubocznym stosowania doksepiny jest senność, występująca bardzo często (≥1/10 pacjentów). Do niezbyt częstych działań niepożądanych należą: bóle i zawroty głowy, bezsenność, koszmary nocne, splątanie, stany dezorientacji, pobudzenie, uczucie drętwienia albo parestezje oraz drżenia o zwykle łagodnym nasileniu. Należy zwrócić szczególną uwagę, że po zastosowaniu wysokich dawek doksepiny, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, mogą wystąpić objawy pozapiramidowe, w tym dyskinezy późne.⁴

Do rzadkich działań niepożądanych zalicza się halucynacje, ataksję (zwykle w przypadku jednoczesnego stosowania kilku leków działających na OUN) oraz drgawki. Drgawki mogą wystąpić szczególnie u pacjentów z predyspozycjami wynikającymi z uszkodzeń mózgu albo z uzależnienia od alkoholu lub leków.⁵

Z częstością nieznaną raportowano występowanie myśli samobójczych oraz zachowań samobójczych. Warto podkreślić, że zgłaszano przypadki myśli i zachowań samobójczych zarówno podczas leczenia produktem Doxepin Teva, jak i w krótkim czasie po odstawieniu leku.⁶

Zaburzenia oka

Bardzo rzadko (częstość <1/10 000) występują zaburzenia widzenia, w tym nieostre widzenie.⁷

Zaburzenia naczyniowe

Do rzadkich działań niepożądanych (≥1/10 000 do <1/1000) zalicza się niedociśnienie ortostatyczne oraz zaczerwienienie twarzy.⁸

Zaburzenia serca

Bardzo rzadko obserwuje się tachykardię oraz zmiany w zapisie elektrokardiograficznym, takie jak poszerzenie zespołu QRS i wydłużenie odstępu PR.⁹

Zaburzenia układu immunologicznego

Niezbyt często występują reakcje alergiczne, w tym wysypka skórna, obrzęk twarzy, wrażliwość na światło, świąd oraz pokrzywka.¹⁰

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Rzadko obserwuje się wzmożone wydzielanie potu oraz wymienione powyżej skórne reakcje alergiczne. Bardzo rzadko (<1/10 000) może wystąpić wypadanie włosów.¹¹

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą występować eozynofilia i zaburzenia czynności szpiku kostnego z takimi objawami jak: agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia, plamica, niedokrwistość hemolityczna.¹²

Zaburzenia żołądka i jelit

Bardzo często (≥1/10) występuje suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz zaparcia. Rzadziej raportowano nudności, wymioty, niestrawność, zaburzenia smaku, biegunkę, jadłowstręt oraz aftowe zapalenie jamy ustnej.¹³

Zaburzenia endokrynologiczne

Rzadko obserwuje się zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH), ginekomastię, powiększenie piersi oraz mlekotok u kobiet. W pojedynczych przypadkach zgłaszano zmniejszone lub zwiększone libido, obrzęk jąder, a także zwiększone lub zmniejszone stężenie glukozy we krwi.¹⁴

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Rzadko występuje zatrzymanie moczu. Szczególnie narażeni są mężczyźni z predyspozycjami spowodowanymi rozrostem gruczołu krokowego, u których może dochodzić do nasilenia istniejących już dolegliwości.¹⁵

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Rzadko może wystąpić żółtaczka.¹⁶

Zaburzenia ogólne

Bardzo rzadko (<1/10 000) raportowano zmęczenie, osłabienie, zwiększenie masy ciała, dreszcze oraz podwyższenie temperatury (u pacjentów zażywających jednocześnie chloropromazynę).¹⁷

Szczegółowy opis niebezpieczeństw związanych z działaniami niepożądanymi

Zespół odstawienia

Po nagłym zaprzestaniu przyjmowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, w tym doksepiny, mogą wystąpić objawy odstawienia, obejmujące bezsenność, drażliwość oraz nadmierne pocenie się. U noworodków, których matki w trzecim trymestrze ciąży przyjmowały leki przeciwdepresyjne, mogą również wystąpić objawy odstawienne, takie jak zaburzenia oddychania, drgawki i wzmożone odruchy.¹⁸

Ryzyko złamań kości

Badania epidemiologiczne przeprowadzone wśród osób powyżej 50. roku życia wykazały zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów przyjmujących trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TCA), w tym doksepiną, a także selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Mechanizm tego zjawiska nie został dotychczas poznany.¹⁹

Zaostrzenie objawów psychotycznych

Podczas leczenia trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi mogą zaostrzyć się objawy psychotyczne, w tym mania i urojenia paranoidalne. Rzadko donoszono również o wystąpieniu szumów usznych.²⁰

Tabela działań niepożądanych doksepiny

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu doksepiny do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²¹