Przedawkowanie
Dimetynden

Przedawkowanie dimetyndenu – charakterystyka kliniczna

Dimetyndenu maleinian jest antagonistą receptorów histaminowych H1, stosowanym w postaci preparatów miejscowych (żele) oraz ogólnoustrojowych (krople doustne). Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do szeregu niebezpiecznych zaburzeń funkcjonowania organizmu, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.¹

Drogi przedawkowania substancji

Choć nie odnotowano przypadków przedawkowania dimetyndenu maleinianu stosowanego miejscowo na skórę, głównym zagrożeniem jest przypadkowe połknięcie większej ilości produktu leczniczego, szczególnie w postaci kropli doustnych. W takiej sytuacji mogą wystąpić objawy charakterystyczne dla przedawkowania środków działających antagonistycznie w stosunku do receptorów histaminowych H1.^{2 3}

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie dimetyndenu prowadzi do dwóch typów objawów zależnych przede wszystkim od wieku pacjenta:

1. Objawy depresyjne ośrodkowego układu nerwowego – występują głównie u dorosłych i objawiają się sennością oraz zahamowaniem czynności OUN.⁴
2. Objawy pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego i działania przeciwmuskarynowego – występują głównie u dzieci i pacjentów w podeszłym wieku.⁵

W przypadku jednoczesnego przedawkowania dimetyndenu z fenyloefryną (np. w preparacie Otrivin Allergy), mogą wystąpić dodatkowo objawy sympatykomimetyczne, takie jak: kołatanie serca, przedwczesne skurcze komorowe, ból głowy w obrębie potylicy, drżenie lub dreszcze, uczucie zmęczenia, tachykardia, wzrost ciśnienia tętniczego, niepokój, bezsenność oraz bladość skóry.⁶

Powikłania przedawkowania

W ciężkich przypadkach przedawkowania dimetyndenu mogą wystąpić poważne powikłania zagrażające życiu, takie jak:^{7 8}

• Znaczny spadek ciśnienia tętniczego krwi
• Śpiączka
• Zapaść krążeniowo-oddechowa

Objawy kliniczne przedawkowania dimetyndenu

Obraz kliniczny przedawkowania dimetyndenu jest zróżnicowany i obejmuje szereg objawów ze strony różnych układów. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd objawów przedawkowania według poszczególnych układów.^{9 10}

Postępowanie w przedawkowaniu dimetyndenu

Leczenie przedawkowania dimetyndenu wymaga szybkiej interwencji medycznej. Należy podkreślić, że nie istnieje specyficzne antidotum, które mogłoby być zastosowane przy zatruciach lekami przeciwhistaminowymi, w tym dimetyndenem.^{11 12}

Postępowanie doraźne

W przypadku przedawkowania dimetyndenu należy zastosować typowe postępowanie, obejmujące:^{13 14}

• Wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka (jeśli prowokowanie wymiotów okazuje się nieskuteczne)
• Podawanie węgla aktywnego
• Stosowanie środków przeczyszczających
• Podtrzymywanie podstawowych funkcji życiowych (oddychanie i krążenie)

^{15 16}

Leczenie objawowe

W zależności od obrazu klinicznego przedawkowania należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe:^{17 18}

• W przypadku wystąpienia hipotensji (niedociśnienia tętniczego) można podawać leki podwyższające ciśnienie krwi (leki zwężające naczynia krwionośne)
• Nie należy stosować leków z grupy analeptyków (leków pobudzających)
• Monitorowanie i podtrzymywanie funkcji oddechowych i krążeniowych

^{19 20}

Postępowanie szczególne w przypadku preparatów złożonych

W przypadku przedawkowania preparatu złożonego zawierającego dimetynden i fenylefrynę (Otrivin Allergy), należy zastosować nieco zmodyfikowane postępowanie:²¹

• Dzieciom w wieku do 6 lat należy podać węgiel aktywny i leki przeczyszczające
• Dzieciom starszym i osobom dorosłym zwykle wystarczy podać dużą ilości płynu
• Nadciśnienie spowodowane działaniem fenylefryny można zmniejszyć podaniem leków blokujących receptory alfa-adrenergiczne
• Dalsze postępowanie powinno być zgodne ze wskazówkami klinicznymi lub zaleceniami wojewódzkiego ośrodka toksykologicznego

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu dimetyndenu

Ze względu na ryzyko wystąpienia zapaści krążeniowo-oddechowej oraz innych poważnych powikłań, pacjenci po przedawkowaniu dimetyndenu powinni być hospitalizowani i poddani ścisłej obserwacji klinicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie czynności życiowych, w tym ciśnienia tętniczego, czynności serca i oddechu.^{22 23}

Monitoring powinien być kontynuowany co najmniej do czasu ustąpienia objawów przedawkowania, a w przypadku ciężkiego zatrucia może być wymagana dłuższa obserwacja w warunkach oddziału intensywnej terapii.²⁴