Przedawkowanie
Cisplatyna

Przedawkowanie cisplatyny

Przedawkowanie cisplatyny stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta i wymaga natychmiastowego postępowania medycznego. W przypadku leków zawierających cisplatynę, takich jak Cisplatin-Ebewe czy Cisplatinum Accord, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas przygotowywania i podawania, aby zapobiec nieumyślnemu przedawkowaniu.¹²

Bezpośrednie skutki przedawkowania

Ostre przedawkowanie cisplatyny może wywołać szereg poważnych powikłań, które mogą prowadzić do zgonu. Do najgroźniejszych konsekwencji przedawkowania należą: niewydolność nerek, niewydolność wątroby, zaburzenia neurosensoryczne (w tym głuchota), toksyczne działanie na narząd wzroku (włącznie z odwarstwieniem siatkówki), znaczne zahamowanie czynności szpiku kostnego (mielosupresja), oporne na leczenie nudności i wymioty oraz zapalenie nerwów.³⁴

Szczególnie niebezpieczne jest przedawkowanie cisplatyny w dawkach przekraczających 200 mg/m² pc., które może bezpośrednio oddziaływać na ośrodek oddechowy poprzez przenikanie leku przez barierę krew-mózg. Takie przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń oddychania, które mogą być przyczyną zgonu, a także do zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej.^{200 mg/m2 pc.), może wywierać bezpośredni wpływ na ośrodek oddechowy w wyniku przenikania cisplatyny przez barierę krew-mózg, co z kolei może spowodować zaburzenia oddychania prowadzące do zgonu oraz zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej.”>5}

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

W przypadku podejrzenia przedawkowania cisplatyny niezbędne jest codzienne monitorowanie szeregu parametrów, aby ocenić potencjalną toksyczność dla poszczególnych układów:⁶

• Czynność nerek
• Czynność układu krążenia
• Morfologia krwi
• Stężenie magnezu i wapnia w surowicy
• Objawy przedmiotowe i podmiotowe spontanicznego pobudzenia mięśni
• Aktywność enzymów wątrobowych w surowicy
• Stężenie kwasu moczowego

⁷

W przypadku wystąpienia objawowej tężyczki, związanej z zaburzeniami elektrolitowymi, konieczne jest zastosowanie odpowiedniego uzupełnienia elektrolitów.⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Aktualnie nie istnieje specyficzna odtrutka w przypadku przedawkowania cisplatyny.⁹¹⁰ Leczenie polega przede wszystkim na zastosowaniu ogólnych środków wspomagających i leczeniu objawowym.¹¹¹²

Bezpośrednio po przedawkowaniu odpowiednie nawodnienie pacjenta i zastosowanie diurezy osmotycznej mogą przyczynić się do zmniejszenia toksyczności cisplatyny.¹³

Hemodializa ma ograniczoną skuteczność w usuwaniu cisplatyny z organizmu ze względu na jej szybkie i silne wiązanie z białkami osocza. Jest ona częściowo skuteczna jedynie do 3 godzin po podaniu. Rozpoczęcie hemodializy po 4 godzinach od przedawkowania ma już niewielki wpływ na eliminację cisplatyny.¹⁴¹⁵

W przypadku przedłużającej się mielosupresji z towarzyszącą gorączką, po uzyskaniu odpowiednich posiewów, należy wdrożyć odpowiednią antybiotykoterapię.¹⁶

Nasilenie działań toksycznych

Przedawkowanie cisplatyny prowadzi do nasilenia działań toksycznych charakterystycznych dla tego leku.¹⁷ Efekty te mogą być szczególnie dotkliwe i trudne do opanowania przy użyciu standardowego leczenia wspomagającego.

Tabela objawów przedawkowania

Powyższa tabela przedstawia główne objawy przedawkowania cisplatyny, które mogą wystąpić zarówno po podaniu Cisplatin-Ebewe, jak i Cisplatinum Accord. Należy podkreślić, że szczególnie niebezpieczne są dawki przekraczające 200 mg/m² pc., które bezpośrednio wpływają na ośrodek oddechowy poprzez przenikanie przez barierę krew-mózg.^{200 mg/m2 pc.), może wywierać bezpośredni wpływ na ośrodek oddechowy w wyniku przenikania cisplatyny przez barierę krew-mózg, co z kolei może spowodować zaburzenia oddychania prowadzące do zgonu oraz zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej.”>18}