Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Cisplatyna

Wpływ cisplatyny na płodność, ciążę i laktację

Cisplatyna jest lekiem cytotoksycznym o istotnym potencjale toksycznego oddziaływania na rozrodczość i płód. Lekarze przepisujący cisplatynę zawartą w produktach leczniczych takich jak Cisplatin-Ebewe czy Cisplatinum Accord muszą dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka i przekazać pacjentkom pełne informacje dotyczące wpływu leku na płodność, ciążę oraz laktację.¹

Wpływ na ciążę

Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania cisplatyny u kobiet w ciąży. Jednakże, bazując na właściwościach farmakologicznych cisplatyny, należy spodziewać się możliwości wystąpienia ciężkich wad wrodzonych u płodu. Badania na zwierzętach jednoznacznie wykazały, że cisplatyna wykazuje toksyczny wpływ na reprodukcję oraz działanie rakotwórcze.^{2 3}

W związku z tym cisplatyny nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Lekarz powinien wyraźnie poinformować pacjentkę, że zastosowanie leku może być uzasadnione tylko wtedy, gdy korzyści z leczenia przewyższają ryzyko dla rozwijającego się płodu.^{4 5}

Antykoncepcja u mężczyzn i kobiet

Lekarze muszą wyraźnie podkreślić pacjentom obojga płci konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni w wieku rozrodczym powinni stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży przez cały okres terapii cisplatyną oraz przez co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu leczenia.^{6 7}

Wpływ na laktację

Udokumentowano, że cisplatyna przenika do mleka kobiecego. Z uwagi na ryzyko poważnych działań niepożądanych u niemowląt, karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia cisplatyną, niezależnie od stosowanego preparatu (Cisplatin-Ebewe czy Cisplatinum Accord).^{8 9}

Lekarz musi jednoznacznie poinformować pacjentkę o konieczności przerwania karmienia piersią przed rozpoczęciem terapii cisplatyną oraz o niemożności powrotu do karmienia w trakcie stosowania leku.

Wpływ na płodność

Leczenie cisplatyną może powodować nieodwracalną niepłodność. Informacja ta musi być wyraźnie przekazana pacjentom przed rozpoczęciem terapii. Dotyczy to szczególnie mężczyzn, którzy planują w przyszłości posiadanie potomstwa.^{10 11}

Lekarz powinien zalecić mężczyznom rozważenie kriokonserwacji nasienia przed rozpoczęciem leczenia. Procedura ta pozwala zachować możliwość posiadania biologicznego potomstwa w przyszłości.^{12 13}

Poradnictwo genetyczne

Zarówno w przypadku Cisplatin-Ebewe jak i Cisplatinum Accord, pacjentom planującym potomstwo po zakończeniu leczenia powinna zostać zaproponowana konsultacja genetyczna. Jest to istotne z uwagi na potencjalne genotoksyczne działanie cisplatyny, które może zwiększać ryzyko wystąpienia wad genetycznych u potomstwa.^{14 15}

Szczegółowe zalecenia dla lekarzy

Lekarz przepisujący cisplatynę, niezależnie czy w postaci Cisplatin-Ebewe czy Cisplatinum Accord, powinien dokładnie omówić z pacjentką lub pacjentem następujące kwestie:

• Ryzyko toksycznego wpływu na płód w przypadku ciąży
• Konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia
• Przeciwwskazanie do karmienia piersią podczas terapii
• Ryzyko nieodwracalnej niepłodności
• Możliwość kriokonserwacji nasienia dla mężczyzn
• Potrzebę konsultacji genetycznej w przypadku planowania potomstwa po zakończeniu leczenia

^{16 17}

Wszystkie te informacje powinny zostać przekazane pacjentowi w sposób jasny, zrozumiały i wyczerpujący, z podkreśleniem ich istotności dla obecnego i przyszłego życia reprodukcyjnego. Dokumentacja medyczna powinna zawierać adnotację o przekazaniu tych informacji pacjentowi.