Dawkowanie i sposób podawania
Cisplatyna

Cisplatyna – dawkowanie i sposób podawania

Cisplatyna jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w leczeniu różnych nowotworów i podawanym wyłącznie drogą dożylną po uprzednim rozcieńczeniu. Precyzyjne dawkowanie i prawidłowy sposób podawania mają kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii oraz minimalizacji potencjalnych działań niepożądanych.^{1 2}

Przygotowanie roztworu do infuzji

Przed podaniem leku cisplatyna wymaga rozcieńczenia. Podczas przygotowania i podawania leku należy bezwzględnie unikać kontaktu z jakimikolwiek urządzeniami zawierającymi aluminium (jak zestawy do infuzji dożylnej, igły, cewniki czy strzykawki), które mogłyby wejść w reakcję z cisplatyną.^{3 4}

Dawkowanie u dorosłych oraz dzieci i młodzieży

Dawkowanie cisplatyny jest uzależnione od kilku czynników: choroby podstawowej, przewidywanej odpowiedzi na leczenie oraz od tego, czy lek stosowany jest w monoterapii czy jako składnik chemioterapii skojarzonej. Poniższe zalecenia dotyczące dawkowania odnoszą się zarówno do pacjentów dorosłych, jak i dzieci.^{5 6}

Monoterapia

W przypadku stosowania cisplatyny w monoterapii zalecane są dwa schematy dawkowania:^{7 8}

• Podanie pojedynczej dawki w zakresie 50-120 mg/m² powierzchni ciała (według Cisplatinum Accord) lub 80-100 mg/m² powierzchni ciała (według Cisplatin-Ebewe), podawanej co 3-4 tygodnie.
• Podawanie dawki dziennej 15-20 mg/m² powierzchni ciała (według Cisplatinum Accord) lub 20 mg/m² powierzchni ciała (według Cisplatin-Ebewe) przez 5 kolejnych dni, powtarzane co 3-4 tygodnie.

^{9 10}

Chemioterapia skojarzona

W przypadku zastosowania cisplatyny jako składnika chemioterapii skojarzonej, dawkę należy odpowiednio zredukować. Typowa dawka wynosi co najmniej 20 mg/m² powierzchni ciała podawana co 3-4 tygodnie.^{11 12}

Dawkowanie w raku szyjki macicy

W leczeniu raka szyjki macicy cisplatyna jest stosowana w skojarzeniu z radioterapią lub innymi lekami przeciwnowotworowymi. W tym wskazaniu zazwyczaj stosuje się dawkę 40 mg/m² powierzchni ciała podawaną co tydzień przez 6 tygodni.¹³

Dostosowanie dawki u pacjentów z czynnikami ryzyka

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub zahamowaną czynnością szpiku kostnego, dawkę cisplatyny należy odpowiednio zmniejszyć. Przed rozpoczęciem kolejnego cyklu chemioterapii konieczne jest zapoznanie się z ostrzeżeniami i środkami ostrożności dotyczącymi stosowania leku.^{14 15}

Sposób podawania cisplatyny

Roztwór cisplatyny przygotowany zgodnie z instrukcją podaje się wyłącznie w infuzji dożylnej, która powinna trwać od 6 do 8 godzin.^{16 17}

Cisplatyna może być również podawana dootrzewnowo u pacjentów z nowotworami zlokalizowanymi wewnątrz jamy otrzewnowej, np. u pacjentek z guzami jajnika.¹⁸

Schemat nawodnienia i diurezy

Odpowiednie nawodnienie pacjenta jest kluczowym elementem leczenia cisplatyną i musi być utrzymane w okresie od 2-12 godzin przed podaniem leku aż do co najmniej 6 godzin po jego podaniu. Prawidłowe nawodnienie jest niezbędne do zapewnienia odpowiedniej diurezy podczas i po leczeniu cisplatyną, co zmniejsza jej nefrotoksyczność.^{19 20}

Do nawodnienia można wykorzystać następujące roztwory podawane dożylnie:^{21 22}

• 0,9% roztwór chlorku sodu
• mieszanina 0,9% roztworu chlorku sodu i 5% roztworu glukozy (w stosunku 1:1)

^{23 24}

Protokół nawadniania

Schemat nawadniania obejmuje dwa etapy:

1. Nawodnienie przed leczeniem cisplatyną:
   • Wlew dożylny podawany z szybkością 100-200 ml/godz. przez 6-12 godzin
   • Całkowita objętość wlewu powinna wynosić co najmniej 1 litr
2. Nawodnienie po zakończeniu podawania cisplatyny:
   • Wlew dożylny kolejnych 2 litrów płynu podawany z szybkością 100-200 ml/godz. przez 6-12 godzin

^{25 26}

Wymuszona diureza

W przypadku gdy ilość moczu wydalana po nawodnieniu jest mniejsza niż 100-200 ml/godz., może zaistnieć konieczność zastosowania wymuszonej diurezy. Można ją uzyskać poprzez:^{27 28}

• Dożylne podanie 37,5 g mannitolu w postaci 10% roztworu (375 ml 10% roztworu mannitolu), lub
• Podanie leku moczopędnego, o ile funkcja nerek jest prawidłowa

^{29 30}

Zastosowanie mannitolu lub leku moczopędnego jest bezwzględnie konieczne, gdy podawana dawka cisplatyny przekracza 60 mg/m² powierzchni ciała.^{31 32}

Aby zapewnić odpowiednie wydalanie płynów, pacjent powinien wypijać duże ilości płynów w ciągu 24 godzin po zakończeniu infuzji cisplatyny.^{33 34}

Tabela dawkowania cisplatyny

Protokół nawodnienia i diurezy