Właściwości farmakokinetyczne
Butamirat

Właściwości farmakokinetyczne butamiratu

Butamirat, substancja czynna o działaniu przeciwkaszlowym, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów farmakokinetycznych tej substancji, uwzględniając wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację.¹

Wchłanianie

Butamirat w postaci estru (cytrynianu) jest szybko i dobrze wchłaniany z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Wykrywalne stężenie we krwi osiąga już po 5-10 minutach od podania, niezależnie od zastosowanej dawki (22,5 mg, 45 mg, 67,5 mg czy 90 mg).^{2 3}

Po podaniu, cytrynian butamiratu osiąga maksymalne stężenie w osoczu w ciągu godziny od momentu przyjęcia. W przypadku dawki 90 mg, maksymalne stężenie wynosi średnio 16,1 ng/ml.⁴ Po wchłonięciu, butamirat jest szybko i całkowicie hydrolizowany do dwóch głównych metabolitów: kwasu fenylo-2-masłowego i dietyloaminoetoksyetanolu.⁵

Metabolit kwasu fenylo-2-masłowego osiąga maksymalne stężenie w osoczu po około 1,5 godziny od podania butamiratu. W przypadku dawki 150 mg cytrynianu butamiratu w postaci syropu, maksymalne stężenie tego metabolitu wynosi 6,4 µg/ml.⁶ Przy dawce 90 mg, maksymalne stężenie kwasu fenylo-2-masłowego osiąga wartość 3052 ng/ml.⁷

Z kolei dietyloaminoetoksyetanol osiąga maksymalne stężenie w osoczu szybciej – w ciągu 0,67 godziny od podania butamiratu. Najwyższe stężenie tego metabolitu (160 ng/ml) obserwuje się po podaniu dawki 90 mg.⁸

Hydroliza butamiratu do kwasu fenylo-2-masłowego i dietyloaminoetoksyetanolu przebiega w sposób proporcjonalny w zakresie dawek od 22,5 mg do 90 mg.⁹

Należy zauważyć, że nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu jednoczesnego przyjmowania posiłku na wchłanianie butamiratu. Nie jest również znana liniowość zależności między biodostępnością a dawką.¹⁰

Dystrybucja

Butamirat charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji, która wynosi od 81 do 112 litrów, w zależności od masy ciała pacjenta.¹¹ Świadczy to o dobrej penetracji substancji do tkanek organizmu.

Substancja w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza. Badania przeprowadzone u ludzi z zastosowaniem leku znakowanego ¹⁴C wykazują, że butamirat wiąże się z białkami osocza w około 95%.¹²

Również metabolity butamiratu wykazują zdolność wiązania z białkami osocza. Kwas fenylo-2-masłowy, w zakresie dawek od 22,5 mg do 90 mg, charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza wynoszącym średnio od 89,3% do 91,6%.¹³ Z kolei dietyloaminoetoksyetanol wiąże się z białkami osocza w mniejszym stopniu – średnio od 28,8% do 45,7%.¹⁴

Obecnie brak jest danych dotyczących przenikania butamiratu przez barierę łożyskową oraz do mleka matki.¹⁵

Metabolizm

Butamirat po wchłonięciu ulega szybkiej i całkowitej hydrolizie, prowadzącej głównie do powstania dwóch metabolitów: kwasu fenylo-2-masłowego i dietyloaminoetoksyetanolu.¹⁶

Badania przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt wykazały, że oba metabolity wykazują działanie przeciwkaszlowe, co potwierdza ich udział w efekcie terapeutycznym leku.¹⁷ Należy jednak zaznaczyć, że brak jest danych dotyczących właściwości alkoholowego metabolitu (dietyloaminoetoksyetanolu) u ludzi.¹⁸

Kwas fenylo-2-masłowy podlega dalszym przemianom metabolicznym. W kolejnym etapie jest on częściowo metabolizowany w wyniku hydroksylacji w pozycji „para”.¹⁹

Eliminacja

Metabolity butamiratu: kwas fenylo-2-masłowy, dietyloaminoetoksyetanol oraz hydroksylowane pochodne kwasu fenylo-2-masłowego wydalane są głównie przez nerki.²⁰ Metabolity kwasowe są wydalane w dużej ilości w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym.²¹

W moczu stężenie sprzężonego kwasu fenylo-2-masłowego jest znacznie większe niż w osoczu.²²

Butamirat jest wykrywalny w moczu do 48 godzin po zażyciu. W próbkach moczu pobranych po 96 godzinach od podania, jego zawartość wynosi około 0,02%, 0,02%, 0,03% i 0,03% dla dawek odpowiednio 22,5 mg, 45 mg, 67,5 mg i 90 mg.²³

Butamirat w większym stopniu wydzielany jest do moczu w postaci swoich metabolitów (dietyloaminoetoksyetanolu lub niesprzężonego kwasu fenylo-2-masłowego) niż w postaci niezmienionej.²⁴

Okres półtrwania poszczególnych związków różni się znacząco. Średnie zmierzone wartości okresu półtrwania dla kwasu fenylo-2-masłowego wynoszą od 23,26 do 24,42 godzin, dla butamiratu od 1,48 do 1,93 godziny, a dla dietyloaminoetoksyetanolu od 2,72 do 2,90 godzin.²⁵

W niektórych badaniach obserwowano znaczne różnice w zmierzonych wartościach biologicznego okresu półtrwania butamiratu – w zakresie od 6 do 26 godzin (z pojedynczą wartością maksymalną wynoszącą 41 godzin) dla preparatu w postaci syropu.²⁶

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Aktualnie brak jest danych na temat wpływu zaburzeń czynności wątroby lub nerek na parametry farmakokinetyczne butamiratu.²⁷ Brakuje również szczegółowych badań oceniających farmakokinetykę substancji w innych szczególnych grupach pacjentów, takich jak dzieci, osoby w podeszłym wieku czy kobiety w ciąży.

Porównanie parametrów farmakokinetycznych butamiratu

^28
29
30
31