Przeciwwskazania stosowania
Butamirat

Przeciwwskazania stosowania butamiratu: Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Butamirat, substancja czynna o działaniu przeciwkaszlowym, występuje w wielu preparatach dostępnych w Polsce w postaci syropów oraz kropli. Mimo powszechnego stosowania, istnieje szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed zaleceniem pacjentowi leków zawierających cytrynian butamiratu. Dokładna znajomość przeciwwskazań pozwala na bezpieczne stosowanie tej substancji u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów.

Nadwrażliwość na butamirat i substancje pomocnicze

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających butamirat jest nadwrażliwość na substancję czynną (cytrynian butamiratu) lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie produktu leczniczego.^{1 2 3 4 5 6 7 8}

Należy zwrócić szczególną uwagę na substancje pomocnicze w poszczególnych preparatach, które mogą różnić się w zależności od produktu. Częstymi substancjami pomocniczymi w preparatach z butamiratem są:

• Sorbitol ciekły, niekrystalizujący (E 420) – obecny w produktach Atussan, Maxipulmon, Natussic, Sinecod, Supremin MAX i Tussicalin
• Glikol propylenowy – obecny w produktach Maxipulmon, Supremin i Tussicalin
• Kwas benzoesowy/benzoesan sodu (E 211) – obecny we wszystkich analizowanych preparatach
• Etanol – obecny w produktach Atussan, Natussic, Sinecod, Supremin i Supremin MAX

^{9 10 11 12 13 14 15}

Fenyloketonuria

Fenyloketonuria stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania niektórych preparatów zawierających butamirat. Dotyczy to szczególnie produktów Supremin i Toselix forte, które zawierają w swoim składzie aspartam (E 951).^{16 17}

Aspartam jest źródłem fenyloalaniny, która jest szkodliwa dla osób chorujących na fenyloketonurię. Zawartość aspartamu w tych preparatach wynosi:

• Supremin: 12,5 mg aspartamu w 5 ml syropu
• Toselix forte: 2,91 mg aspartamu w 1 ml syropu (co daje 14,55 mg w dawce 5 ml)

^{18 19}

Ciąża

Stosowanie butamiratu w ciąży podlega istotnym ograniczeniom. Pierwszy trymestr ciąży stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania niektórych preparatów zawierających butamirat, co dotyczy w szczególności produktów Maxipulmon i Supremin MAX.^{20 21}

Należy zauważyć, że pozostałe preparaty z butamiratem nie mają explicite wymienionego przeciwwskazania dotyczącego stosowania w ciąży, jednak przed ich zaleceniem kobiecie ciężarnej należy przeprowadzić dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka.

Ciężkie zahamowanie czynności ośrodka oddechowego

Produkt Supremin MAX nie jest wskazany do stosowania u pacjentów z objawami ciężkiego zahamowania czynności ośrodka oddechowego.²²

To przeciwwskazanie jest szczególnie istotne, ponieważ butamirat jako lek przeciwkaszlowy hamuje odruch kaszlowy, co u pacjentów z już istniejącym zaburzeniem czynności oddechowej może prowadzić do dalszego pogorszenia wymiany gazowej i nasilenia objawów niewydolności oddechowej.

Przeciwwskazania związane z substancjami pomocniczymi

Preparaty zawierające butamirat zawierają różne substancje pomocnicze, które mogą stanowić przeciwwskazanie do ich stosowania u określonych grup pacjentów:

^{23 24 25 26 27 28 29 30}

Specjalne ostrzeżenia związane z sorbitolem

Szczególną uwagę należy zwrócić na wysoką zawartość sorbitolu w większości preparatów zawierających butamirat. Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy nie powinni przyjmować tych leków. Zawartość sorbitolu w poszczególnych produktach wynosi:

• Atussan: 450 mg sorbitolu/ml (2250 mg/5 ml)
• Maxipulmon: 406 mg sorbitolu/ml (2030 mg/5 ml)
• Natussic: 500 mg sorbitolu/ml (2500 mg/5 ml)
• Sinecod: 284 mg sorbitolu/ml (1420 mg/5 ml)
• Supremin MAX: 450 mg sorbitolu/ml (2250 mg/5 ml)
• Tussicalin: 450 mg sorbitolu/ml (2250 mg/5 ml)

^{31 32 33 34 35 36}

Specjalne ostrzeżenia związane z etanolem

Zawartość etanolu w preparatach butamiratu, choć niewielka, może stanowić przeciwwskazanie u pacjentów z chorobą alkoholową, chorobami wątroby, padaczką, dzieci oraz kobiet w ciąży. Preparaty zawierające etanol to:

• Atussan: 1,392 mg etanolu/ml (6,96 mg/5 ml)
• Natussic: do 11 mg etanolu 96%/5 ml
• Sinecod syrop: 2,38 mg etanolu 96%/ml (11,9 mg/5 ml)
• Sinecod krople: 3 mg etanolu 96%/ml
• Supremin: 6,2 mg etanolu/5 ml
• Supremin MAX: 1,4 mg etanolu/ml (7 mg/5 ml)

^{37 38 39 40 41}