Przedawkowanie
Ambroksol

Przedawkowanie substancji ambroksol

Ambroksol jest substancją czynną stosowaną jako lek mukolityczny w chorobach układu oddechowego przebiegających z zaburzeniami wydzielania i transportu śluzu. W praktyce klinicznej rzadko występują przypadki przedawkowania ambroksolu, a dotychczasowe doświadczenia wskazują na relatywnie niskie ryzyko poważnych powikłań. Niemniej jednak przedawkowanie tej substancji wymaga uwagi klinicznej i odpowiedniego podejścia terapeutycznego.^{1 2}

Informacje ogólne o przedawkowaniu ambroksolu

Na podstawie dostępnych danych klinicznych nie opisano dotychczas specyficznych objawów przedawkowania ambroksolu u ludzi. Większość przypadków nieumyślnego przedawkowania przebiega bez poważnych konsekwencji zdrowotnych.^{3 4}

Objawy zgłaszane po przypadkowym przedawkowaniu lub omyłkowym zastosowaniu ambroksolu najczęściej odpowiadają znanym działaniom niepożądanym, które występują również po podaniu zalecanych dawek terapeutycznych.^{5 6}

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawy kliniczne przedawkowania ambroksolem zazwyczaj nie są swoiste i odpowiadają znanym działaniom niepożądanym występującym po podaniu zalecanych dawek. W przypadkach przedawkowania mogą one jednak wystąpić z większym nasileniem.^{7 8}

Po znacznym przedawkowaniu ambroksolu mogą wystąpić następujące objawy:⁹

• Nudności
• Wymioty
• Zmęczenie
• Biegunka
• Krótkotrwały niepokój ruchowy
• Zwiększone wydzielanie śliny (hipersaliwacja)
• Nadmierne wydzielanie śluzu w drogach oddechowych
• Spadek ciśnienia krwi (hipotensja)

^{9 10 11}

W badaniach przedklinicznych ustalono, że po ekstremalnym przedawkowaniu mogą być obserwowane ponadto:¹²

• Zwiększone wytwarzanie śliny
• Nudności
• Wymioty
• Spadek ciśnienia krwi

¹²

Dawki toksyczne

Nie określono jednoznacznie dawki toksycznej ambroksolu dla ludzi. Z danych eksperymentalnych wynika, że doustne dawki do 25 mg/kg/dobę oraz dawki dobowe 15 mg ambroksolu chlorowodorku na kilogram masy ciała podawane pozajelitowo były zazwyczaj dobrze tolerowane.¹²

Nie zaobserwowano dotychczas ciężkich objawów zatrucia po przedawkowaniu ambroksolu w praktyce klinicznej. Zgłaszane objawy obejmowały głównie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego oraz przejściowe zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego.⁹

Grupy szczególnego ryzyka

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z grup podwyższonego ryzyka powikłań przedawkowania ambroksolu:¹³

• Małe dzieci – ze względu na ryzyko trudności w ewakuacji nadmiernie upłynnionej wydzieliny oskrzelowej
• Pacjenci z osłabionym odruchem kaszlowym, w tym:
  • Osoby w podeszłym wieku
  • Pacjenci nieprzytomni

¹³

Postępowanie lecznicze w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania ambroksolu zazwyczaj stosuje się leczenie objawowe, gdyż nie istnieje specyficzne antidotum.^{3 4 14}

Postępowanie doraźne, takie jak wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka, nie jest zazwyczaj wskazane i powinno być rozważane tylko w przypadkach ekstremalnego przedawkowania.^{9 12}

W przypadku przedawkowania zaleca się następujące postępowanie:^{12 13}

• Monitorowanie parametrów życiowych
• Leczenie objawowe i podtrzymujące
  • Kontrola nudności i wymiotów
  • Nawodnienie w przypadku biegunki
  • Monitorowanie ciśnienia tętniczego przy hipotensji
• U pacjentów z osłabionym odruchem kaszlowym (osoby w podeszłym wieku, nieprzytomne) oraz u małych dzieci – zapewnienie odpowiedniej ewakuacji wydzieliny oskrzelowej

^{12 13}

Tabela objawów przedawkowania ambroksolu

Ryzyko powikłań przedawkowania

Dotychczas nie zgłoszono ciężkich powikłań zatrucia po przedawkowaniu ambroksolu. Objawy występujące po przedawkowaniu są zazwyczaj przejściowe i ustępują samoistnie lub po zastosowaniu leczenia objawowego.⁹

Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zachłyśnięcia nadmiernie upłynnioną wydzieliną oskrzelową u pacjentów z zaburzeniami mechanizmu odkrztuszania. W przypadku małych dzieci oraz pacjentów z osłabionym odruchem kaszlowym należy zapewnić odpowiednią ewakuację wydzieliny oskrzelowej, aby zapobiec powikłaniom oddechowym.¹³

Podsumowanie kliniczne

Przedawkowanie ambroksolu rzadko prowadzi do poważnych konsekwencji klinicznych. Większość przypadków przebiega z objawami typowymi dla działań niepożądanych występujących przy stosowaniu dawek terapeutycznych, ale mogą one mieć większe nasilenie. Postępowanie jest zazwyczaj objawowe i podtrzymujące.^{7 15}

W leczeniu przedawkowania kluczowe znaczenie ma monitorowanie funkcji życiowych, leczenie objawowe oraz szczególna uwaga skierowana na utrzymanie drożności dróg oddechowych, zwłaszcza u pacjentów z osłabionym odruchem kaszlowym i dzieci.^{13 12}