Działania niepożądane – Zypsila 60 mg

Działania niepożądane
Zypsila 60 mg

Zyprazydon, substancja czynna leku Zypsila, był stosowany doustnie u około 6500 dorosłych pacjentów w badaniach klinicznych, gdzie najczęstszymi działaniami niepożądanymi były bezsenność, senność, ból głowy oraz pobudzenie. W zakresie kardiologicznym zyprazydon powoduje łagodne do umiarkowanego wydłużenie odstępu QT, proporcjonalne do dawki, z 12,3% pacjentów doświadczających wydłużenia o 30-60 ms oraz 1,6% z wydłużeniem powyżej 60 ms. Odnotowano 0,1% przypadków wydłużenia QTc powyżej 500 ms. Hiperprolaktynemia występowała, ale zwykle ustępowała bez konieczności przerwania terapii, a objawy kliniczne, takie jak ginekomastia, były rzadkie. Napady toniczno-kloniczne i niedociśnienie występowały u mniej niż 1% pacjentów. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest podobny do dorosłych, z wyższą częstością sedacji i senności oraz objawów pozapiramidowych (>10%). W tej grupie nie stwierdzono napadów drgawek tonicznych ani niedociśnienia.

Pobierz ChPL PDF Zypsila – Kapsułki twarde – 60 mg

Wskazania

Substancja czynna

zyprazydon

Kategoria leku

Działania niepożądane leku Zypsila

Zyprazydon, substancja czynna zawarta w leku Zypsila, w badaniach klinicznych był stosowany doustnie u około 6500 dorosłych pacjentów. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi odnotowanymi podczas badań klinicznych w leczeniu schizofrenii były bezsenność, senność, ból głowy oraz pobudzenie.¹

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane obserwowane podczas terapii lekiem Zypsila zostały skategoryzowane według częstości występowania. Przyjęto następującą klasyfikację: bardzo częste (≥1/10), częste (≥1/100 do <1/10), niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100), rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadkie (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).²

Należy podkreślić, że działania niepożądane wymienione w charakterystyce produktu mogą być również związane z chorobą podstawową i/lub przyjmowaniem dodatkowych leków.³

Szczegółowe opisy kluczowych działań niepożądanych

W zakresie zaburzeń kardiologicznych, zyprazydon powoduje łagodne do umiarkowanego wydłużenie odstępu QT, które jest proporcjonalne do wielkości dawki. W badaniach klinicznych leczenia schizofrenii obserwowano zwiększenie odstępu QT z 30 do 60 ms u 12,3% (976/7941) pacjentów leczonych zyprazydonem w porównaniu do 7,5% (73/975) pacjentów otrzymujących placebo. Wydłużenie o ponad 60 ms zaobserwowano u 1,6% (128/7941) pacjentów leczonych zyprazydonem i 1,2% (12/975) pacjentów otrzymujących placebo. Odnotowano 3 przypadki wydłużenia odstępu QTc powyżej 500 ms na 3266 (0,1%) pacjentów leczonych zyprazydonem i 1 przypadek na 538 (0,2%) pacjentów leczonych placebo.⁴

Odnośnie wpływu na poziom prolaktyny, w badaniach długoterminowego leczenia podtrzymującego schizofrenii, stężenia prolaktyny u pacjentów leczonych zyprazydonem bywały zwiększone, ale u większości pacjentów wracały do normy bez konieczności przerywania leczenia. Objawy kliniczne hiperprolaktynemii, takie jak ginekomastia i powiększenie piersi, występowały rzadko.⁵

W krótkoterminowych i długoterminowych badaniach klinicznych leczenia zyprazydonem schizofrenii i epizodów manii w zaburzeniach dwubiegunowych, napady toniczno-kloniczne i niedociśnienie występowały niezbyt często (u mniej niż 1% pacjentów leczonych zyprazydonem).⁶

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa zyprazydonu u dzieci i młodzieży jest ogólnie podobny do profilu u osób dorosłych, z kilkoma istotnymi różnicami. W badaniu klinicznym kontrolowanym placebo u pacjentów pediatrycznych z chorobą afektywną dwubiegunową (w wieku 10-17 lat) najczęstszymi działaniami niepożądanymi (zgłaszanymi z częstością >10%) były: nadmierne uspokojenie (sedacja), senność, ból głowy, zmęczenie, nudności, zawroty głowy, wymioty, obniżenie apetytu oraz objawy pozapiramidowe.⁷

U pacjentów ze schizofrenią w wieku 13-17 lat, najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi (>10%) były senność i objawy pozapiramidowe. W badaniach pediatrycznych obserwowano wysoką częstość występowania sedacji i senności.⁸

Podobnie jak u dorosłych, podawanie zyprazydonu w grupie pediatrycznej związane było z łagodnym do umiarkowanego, zależnym od dawki, wydłużeniem odstępu QT. W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży z chorobą afektywną dwubiegunową nie stwierdzono przypadków napadów drgawek tonicznych ani niedociśnienia.⁹

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁰

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów narządowych	Bardzo często (≥1/10)	Często (≥1/100 do <1/10)	Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)	Bardzo rzadko (<1/10 000)
Zaburzenia układu immunologicznego	–	Nadwrażliwość	–	Reakcja anafilaktyczna	–
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze	–	Zapalenie błony śluzowej nosa	–	–	–
Zaburzenia krwi i układu chłonnego	–	–	Limfopenia, zwiększenie liczby eozynofilów	–	–
Zaburzenia endokrynologiczne	–	–	–	Hiperprolaktynemia	–
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania	–	–	Zwiększone łaknienie	Hipokalcemia	–
Zaburzenia psychiczne	Bezsenność	Mania, pobudzenie, napady paniki, koszmary senne, nerwowość	Hipomania, spowolnienie, niepokój ruchowy, objawy depresyjne, zmniejszone libido	Anorgazmia, spłycenie afektu	–
Zaburzenia układu nerwowego	Senność, ból głowy	Dystonia, zaburzenia pozapiramidowe, parkinsonizm, dyskinezy późne, dyskinezy, wzmożone napięcie mięśni, akatyzja, drżenie, zawroty głowy, sedacja	Omdlenie, napady pierwotnie uogólnione, ataksja, akinezja, zespół niespokojnych nóg, zaburzenia chodu, ślinienie się, parestezja, niedoczulica, zaburzenia mowy, zaburzenia koncentracji, nadmierna potrzeba snu, letarg	Złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, opadanie twarzy, niedowład	–
Zaburzenia oka	–	Niewyraźne widzenie, zaburzenie widzenia	Napad przymusowego patrzenia w górę z rotacją gałek ocznych, światłowstręt, suchość błony śluzowej oczu	Niedowidzenie, świąd oka	–
Zaburzenia ucha i błędnika	–	–	Zawroty głowy, szum uszny, ból ucha	–	–
Zaburzenia serca	–	Tachykardia	Kołatanie serca	Torsade de pointes	–
Zaburzenia naczyniowe	–	Nadciśnienie	Przełom nadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie	Nadciśnienie skurczowe, nadciśnienie rozkurczowe, wahania ciśnienia tętniczego	Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia	–	–	Uczucie ucisku w gardle, duszność, ból gardła	Skurcz krtani, czkawka	–
Zaburzenia żołądka i jelit	–	Wymioty, biegunka, nudności, zaparcia, nadmierne wydzielanie śliny, suchość błony śluzowej jamy ustnej, niestrawność	Dysfagia, zapalenie błony śluzowej żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, dyskomfort w obrębie przewodu pokarmowego, obrzęk języka, wzdęcia z oddawaniem wiatrów	Luźne stolce	–
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej	–	Wysypka	Pokrzywka, wysypka plamisto-grudkowa, trądzik, łysienie	Osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), łuszczyca, obrzęk naczynio-ruchowy, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk twarzy, wysypka grudkowa, podrażnienie skóry	–
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej	–	Sztywność mięśni	Dyskomfort mięśniowo-szkieletowy, skurcz mięśni, ból kończyn, sztywność stawów	Szczękościsk	–
Zaburzenia nerek i dróg moczowych	–	–	Nietrzymanie moczu, dyzuria	Zatrzymanie moczu, mimowolne oddawanie moczu	–
Ciąża, połóg i okres okołoporodowy	–	–	–	–	Noworodkowy zespół odstawienny
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi	–	Zaburzenia seksualne u mężczyzn	Mlekotok, ginekomastia, brak miesiączki	Priapizm, wzmożone erekcje, zaburzenia erekcji	–
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	–	Gorączka, ból, astenia, zmęczenie	Dyskomfort w klatce piersiowej, pragnienie	Uczucie gorąca	–
Badania diagnostyczne	–	Zmniejszenie masy ciała, zwiększenie masy ciała	Wydłużenie odstępu QT widoczne w EKG, nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby	Zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej	–

Szczegółowe niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Szczególną uwagę należy zwrócić na występowanie wydłużenia odstępu QT, które może zwiększać ryzyko wystąpienia groźnych zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes. U pacjentów leczonych zyprazydonem ryzyko to wzrasta proporcjonalnie do dawki leku. Monitorowanie EKG jest wskazane szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.¹¹

Należy również zwrócić uwagę na możliwość występowania zaburzeń ciśnienia tętniczego, w tym niedociśnienia ortostatycznego, przełomu nadciśnieniowego oraz wahań ciśnienia tętniczego. U 1% pacjentów leczonych zyprazydonem odnotowano niedociśnienie, co może prowadzić do omdleń i zwiększać ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych.¹²

Zaburzenia neurologiczne

Najpoważniejszymi zaburzeniami neurologicznymi, jakie mogą wystąpić podczas leczenia zyprazydonem są złośliwy zespół neuroleptyczny i zespół serotoninowy, które choć rzadkie, stanowią stany zagrażające życiu wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.¹³

Częściej występującymi zaburzeniami neurologicznymi są objawy pozapiramidowe, w tym: dystonia, parkinsonizm, dyskinezy późne, akatyzja i drżenie. Objawy te mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów oraz na ich współpracę w terapii.¹⁴

Napady drgawek toniczno-kloniczne występowały u mniej niż 1% pacjentów leczonych zyprazydonem, jednakże stanowią poważne powikłanie terapii, szczególnie u pacjentów z wywiadem epilepsji.¹⁵

Zaburzenia endokrynologiczne

Hiperprolaktynemia może prowadzić do rozwoju objawów klinicznych, takich jak ginekomastia, mlekotok czy zaburzenia miesiączkowania. Mimo że stężenia prolaktyny u pacjentów leczonych zyprazydonem mogą być zwiększone, zazwyczaj wracają do normy bez konieczności przerywania leczenia.¹⁶

Zaburzenia seksualne

Terapia zyprazydonem może wiązać się z wystąpieniem różnych zaburzeń seksualnych u obu płci. U mężczyzn mogą wystąpić zaburzenia erekcji, priapizm (rzadko) oraz inne zaburzenia seksualne. U kobiet może dojść do anorgazmii oraz zmniejszenia libido. Zaburzenia te mogą wpływać na jakość życia pacjentów i przyczyniać się do nieprzestrzegania zaleceń terapeutycznych.¹⁷

Szczególne ryzyko u dzieci i młodzieży

U pacjentów pediatrycznych leczonych zyprazydonem obserwowano wyższą niż u dorosłych częstość występowania sedacji i senności, co może wpływać na funkcjonowanie szkolne i społeczne. Również objawy pozapiramidowe należą do najczęstszych działań niepożądanych w tej grupie wiekowej (>10% pacjentów). Podobnie jak u dorosłych, występuje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT, jednak w badaniach klinicznych w grupie pediatrycznej z chorobą afektywną dwubiegunową nie stwierdzono przypadków napadów drgawek tonicznych ani niedociśnienia.¹⁸

Inne istotne zagrożenia

Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia osutki polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), która jest rzadką, ale potencjalnie zagrażającą życiu reakcją nadwrażliwości na lek. W przypadku pojawienia się objawów sugerujących DRESS (wysypka, gorączka, eozynofilia, powiększenie węzłów chłonnych, zaburzenia funkcji wątroby) konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia.¹⁹

Istotnym zagrożeniem jest również możliwość wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, która choć bardzo rzadka, może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka zakrzepicy.²⁰

U noworodków matek przyjmujących zyprazydon w trzecim trymestrze ciąży może wystąpić noworodkowy zespół odstawienny, wymagający monitorowania i odpowiedniego postępowania medycznego po porodzie.²¹

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.