Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ze względu na złożony profil farmakologiczny zyprazydonu, przy jego stosowaniu należy uwzględnić możliwość występowania istotnych interakcji z innymi produktami leczniczymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki wpływające na parametry elektrokardiograficzne oraz na działanie ośrodkowego układu nerwowego.¹

Interakcje z lekami wydłużającymi odcinek QT

Zyprazydon nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na możliwość wystąpienia działania addycyjnego i zwiększonego ryzyka poważnych zaburzeń rytmu serca. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z następującymi grupami leków:²

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III – wpływają na kanały jonowe i mogą predysponować do groźnych zaburzeń rytmu serca³
• Leki przeciwinfekcyjne – w tym trójtlenek arsenu, halofantryna, sparfloksacyna, gatifloksacyna, moksyfloksacyna, meflokina⁴
• Leki neuroleptyczne – takie jak mezorydazyna, tiorydazyna, pimozyd, sertindol⁵
• Inne leki – octan lewometadylu, metylosulfonian dolasetronu, cyzapryd⁶

Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Ze względu na podstawowy mechanizm działania zyprazydonu na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować szczególną ostrożność podczas jego jednoczesnego stosowania z innymi substancjami działającymi ośrodkowo. Interakcje te mogą nasilać działania niepożądane związane z funkcjonowaniem OUN.⁷

Wpływ zyprazydonu na inne leki

Zyprazydon wykazuje niewielki potencjał hamowania enzymów cytochromu P450, w szczególności CYP2D6 i CYP3A4, jednak stopień tego hamowania nie wydaje się klinicznie istotny. Przeprowadzone badania potwierdzają, że zyprazydon prawdopodobnie nie wpływa znacząco na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez te enzymy.⁸

Badania dotyczące poszczególnych leków wykazały:

• Doustne leki antykoncepcyjne – stosowanie zyprazydonu nie wpływa znacząco na farmakokinetykę etynyloestradiolu (substrat CYP3A4) ani progesteronu, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania antykoncepcji hormonalnej⁹
• Sole litu – jednoczesne podawanie zyprazydonu nie wpływa na farmakokinetykę litu, jednak ze względu na wpływ obu leków na układ przewodzący serca, istnieje ryzyko interakcji farmakodynamicznych, w tym możliwość wystąpienia arytmii. Kontrolowane badania kliniczne nie wykazały zwiększonego ryzyka w przypadku terapii skojarzonej w porównaniu z monoterapią litem¹⁰
• Karbamazepina – istnieją ograniczone dane dotyczące jednoczesnego stosowania z tym lekiem stabilizującym nastrój¹¹
• Walproinian – interakcja farmakokinetyczna z kwasem walproinowym jest mało prawdopodobna ze względu na brak wspólnego szlaku metabolicznego. W kontrolowanych badaniach klinicznych po jednoczesnym podaniu zyprazydonu i walproinianu średnie stężenie walproinianu pozostawało w zakresie stężeń terapeutycznych¹²

Wpływ innych leków na zyprazydon

Ze względu na metabolizm zyprazydonu zachodzący głównie przy udziale CYP3A4, a także fakt, że lek może być substratem dla glikoproteiny P (p-gp), jednoczesne stosowanie inhibitorów lub induktorów tych szlaków może istotnie wpływać na farmakokinetykę zyprazydonu.¹³

• Ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4 i p-gp) w dawce 400 mg/dobę zwiększa stężenie zyprazydonu w surowicy o <40%, a stężenie metabolitów S-metylodihydrozyprazydonu i sulfotlenku zyprazydonu wzrasta odpowiednio o 55% i 8%. Nie zaobserwowano dodatkowego wydłużenia odstępu QTc, a zmiany te prawdopodobnie nie mają znaczenia klinicznego¹⁴
• Karbamazepina (induktor CYP3A4) stosowana w dawce 200 mg dwa razy na dobę przez 21 dni powoduje zmniejszenie całkowitego wpływu zyprazydonu na organizm o około 35%¹⁵
• Ryfampicyna i ziele dziurawca jako silne induktory CYP3A4 i p-gp mogą zmniejszać stężenie zyprazydonu¹⁶
• Leki zobojętniające kwas żołądkowy zawierające glin i magnez oraz cymetydyna nie wpływają w stopniu istotnym klinicznie na właściwości farmakokinetyczne zyprazydonu¹⁷

Interakcje serotonergiczne

Obserwowano pojedyncze przypadki zespołu serotoninowego związanego ze stosowaniem zyprazydonu w połączeniu z innymi lekami serotonergicznymi, takimi jak selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Do objawów zespołu serotoninowego należą: poczucie zagubienia, niepokój, gorączka, nadmierne pocenie się, ataksja, hiperrefleksja, drgawki kloniczne mięśni oraz biegunka.¹⁸

Interakcje związane z wiązaniem białkowym

Zyprazydon intensywnie wiąże się z białkami osocza. W badaniach in vitro nie wykazano wpływu warfaryny ani propranololu (leków silnie wiążących się z białkami) na wiązanie zyprazydonu z białkami. Podobnie zyprazydon nie wpływał na wiązanie tych leków z białkami osocza. Ryzyko interakcji wynikających z wypierania z miejsc wiązania z białkami jest zatem niewielkie.¹⁹

Interakcje z alkoholem

Alkohol w połączeniu z zyprazydonem może powodować istotne interakcje wynikające z addycyjnego działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Podczas jednoczesnego stosowania należy zachować szczególną ostrożność.²⁰

Spożywanie alkoholu podczas leczenia zyprazydonem może:

• Nasilać działanie sedatywne leku i upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługiwania maszyn
• Zwiększać ryzyko hipotonii ortostatycznej
• Nasilać objawy pozapiramidowe
• Zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń poznawczych
• Osłabiać skuteczność leczenia przeciwpsychotycznego

Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas terapii zyprazydonem. Pacjentów należy poinformować o konieczności całkowitej abstynencji alkoholowej w trakcie leczenia.

Tabela interakcji z zyprazydonem

Interakcje u dzieci i młodzieży

Nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących interakcji zyprazydonu z innymi produktami leczniczymi w populacji pediatrycznej. Należy zachować ostrożność, uwzględniając możliwość występowania podobnych interakcji jak u dorosłych.²¹