Działania niepożądane leku XABOPLAX (rywaroksaban)

Rywaroksaban, substancja czynna leku XABOPLAX, jest nowoczesnym doustnym antykoagulantem, którego profil bezpieczeństwa został dokładnie oceniony w licznych badaniach klinicznych. Kompleksowa ocena bezpieczeństwa obejmowała trzynaście badań III fazy, w których lek podawano łącznie 69 608 dorosłym pacjentom oraz 488 pacjentom pediatrycznym w dwóch badaniach fazy II i dwóch badaniach fazy III.¹

Najczęściej występujące działania niepożądane

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi podczas stosowania rywaroksabanu są krwawienia, co wynika bezpośrednio z mechanizmu działania leku. Wśród nich najczęściej raportowano krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%).²

Częstość występowania krwawień i niedokrwistości różni się w zależności od wskazania terapeutycznego. Dla przykładu, w przypadku zapobiegania żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po planowej aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego, krwawienia wystąpiły u 6,8% pacjentów, a niedokrwistość u 5,9% pacjentów. Znacznie wyższy odsetek krwawień (23%) obserwowano w trakcie leczenia zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) oraz zapobiegania ich nawrotom.³

Czynniki ryzyka krwawień

Ryzyko krwawienia może być zwiększone u pacjentów z określonymi współistniejącymi schorzeniami lub przyjmujących jednocześnie inne leki. Do grup szczególnego ryzyka należą pacjenci z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz osoby otrzymujące jednocześnie produkty lecznicze wpływające na hemostazę.⁴

Objawy przedmiotowe i podmiotowe krwawienia mogą obejmować: osłabienie, bladość, zawroty głowy, ból głowy lub obrzęk niewiadomego pochodzenia, duszność oraz wstrząs niewiadomego pochodzenia. W niektórych przypadkach w wyniku niedokrwistości mogą wystąpić objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa.⁵

Powikłania krwotoczne

Stosowanie rywaroksabanu może prowadzić do ciężkich powikłań krwotocznych, w tym:

• Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – stan nagłego zwiększenia ciśnienia w zamkniętej przestrzeni anatomicznej, prowadzący do uszkodzenia tkanek⁶
• Niewydolność nerek w wyniku hipoperfuzji – spadek funkcji nerek spowodowany niedostatecznym przepływem krwi⁷
• Nefropatia związana z antykoagulantami – uszkodzenie nerek związane ze stosowaniem leków przeciwzakrzepowych⁸

Monitorowanie krwawień

Podczas długotrwałego leczenia rywaroksabanem krwawienia z błon śluzowych (np. z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistość występują częściej w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA). W celu wykrycia utajonego krwawienia zaleca się, oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, wykonywanie laboratoryjnych oznaczeń hemoglobiny/hematokrytu.⁹

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane zgłaszane podczas stosowania rywaroksabanu zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującą konwencją:<sup data-drug="XABOPLAX" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zgłaszane podczas stosowania rywaroksabanu wymieniono w tabeli 3, zgodnie z klasyfikacją układów i narządów (wg MedDRA) i częstością. Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (10

• Bardzo często (≥1/10)
• Często (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Bardzo rzadko (<1/10 000)
• Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Tabela działań niepożądanych

¹¹

Szczególne grupy działań niepożądanych

Zaburzenia wątroby

Wśród najczęściej obserwowanych zaburzeń wątroby związanych ze stosowaniem rywaroksabanu wymienia się zwiększenie aktywności aminotransferaz, które występuje często. Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak żółtaczka, zastój żółci czy zapalenie wątroby z uszkodzeniem komórek wątrobowych.¹²

Reakcje skórne

Podczas leczenia rywaroksabanem mogą występować różne reakcje skórne, od często raportowanego świądu i wysypki, przez pokrzywkę (niezbyt często), aż po bardzo rzadkie, ale ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Z nieustaloną częstością raportowano również zespół DRESS (polekową reakcję z eozynofilią i objawami ogólnymi).¹³

Powikłania krwotoczne szczegółowe

Ze względu na mechanizm działania rywaroksabanu, każde krwawienie może wystąpić w dowolnym narządzie lub tkance. Konsekwencje kliniczne będą zależeć od lokalizacji oraz nasilenia lub rozległości krwawienia i/lub niedokrwistości.¹⁴

U kobiet w wieku poniżej 55 lat nadmierne krwawienie miesiączkowe występuje bardzo często podczas leczenia zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej.<sup data-drug="XABOPLAX" data-section="Działania niepożądane" title="Obserwowane jako bardzo częste u kobiet w wieku 15

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301; faks: + 48 22 49 21 309; strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.¹⁶