Wprowadzenie do właściwości farmakokinetycznych leku Virumed

Virumed 1000 mg, w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego w saszetce, zawiera substancję czynną inozyny pranobeks – kompleks zawierający inozynę oraz 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy w stosunku molarnym 1:3. Każda z tych składowych charakteryzuje się odrębnymi właściwościami farmakokinetycznymi, które zostały szczegółowo zbadane i opisane poniżej.¹

Proces wchłaniania substancji czynnej

Po podaniu doustnym inozyny pranobeks wchłania się szybko i niemal całkowicie (≥90%) z przewodu pokarmowego pacjenta, co skutkuje natychmiastowym pojawieniem się substancji czynnej we krwi. Badania porównawcze wykazały, że po podaniu doustnym u małp Rhesus odzyskuje się w moczu 94%-100% składników, które występują po podaniu dożylnym: N,N-dimetyloamino-2-propanolu (DIP) oraz kwasu p-acetamidobenzoesowego (PacBA).²

Dystrybucja leku w organizmie

Badania z użyciem znakowanego radioaktywnie inozyny pranobeks, przeprowadzone na małpach, wykazały obecność substancji znakowanej w różnych narządach. Obserwowano określony wzorzec dystrybucji tkankowo-narządowej, gdzie materiał radioaktywny był wykrywany w malejącej kolejności aktywności promieniotwórczej w:

1. nerkach
2. płucach
3. wątrobie
4. sercu
5. śledzionie
6. jądrach
7. trzustce
8. mózgu
9. mięśniach szkieletowych

Taki rozkład dystrybucji świadczy o dobrym przenikaniu substancji czynnej do różnych tkanek organizmu.³

Metabolizm produktu leczniczego

U ludzi, po doustnym podaniu jednego grama inozyny pranobeks znakowanego radioaktywnie, obserwowano charakterystyczne stężenia poszczególnych składników w osoczu. Dla N,N-dimetyloamino-2-propanolu (DIP) maksymalne stężenie wyniosło 3,7 mikrogramów/mL i zostało osiągnięte po 2 godzinach od podania. Natomiast dla kwasu p-acetamidobenzoesowego (PAcBA) maksymalne stężenie osiągnęło wartość 9,4 mikrogramów/mL po upływie 1 godziny.⁴

W badaniach nad tolerancją dawki u ludzi zaobserwowano, że maksymalny wzrost stężenia kwasu moczowego (będącego wskaźnikiem przemian inozyny zawartej w produkcie) nie miał charakteru liniowego i wykazywał wahania w zakresie ±10% między pierwszą a trzecią godziną po podaniu.⁵

Główne szlaki metaboliczne składowych leku

Metabolizm poszczególnych składowych inozyny pranobeks przebiega różnymi ścieżkami:

• Składowa inozynowa – metabolizowana w procesie degradacji puryn do kwasu moczowego
• DIP (N,N-dimetyloamino-2-propanol) – głównym metabolitem jest N-tlenek
• PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy) – głównym metabolitem jest o-acyloglukuronid

Należy zaznaczyć, że badania z zastosowaniem substancji znakowanej radioaktywnie nie są odpowiednie do oceny metabolizmu inozynowego u ludzi. Natomiast badania na zwierzętach wykazały, że do 70% podanej doustnie dawki inozyny może być odzyskane w moczu jako kwas moczowy, a pozostała ilość jako typowe metabolity – ksantyna i hipoksantyna.⁶

Proces eliminacji leku z organizmu

Eliminacja poszczególnych składowych inozyny pranobeks charakteryzuje się zróżnicowaną kinetyką. W warunkach stanu równowagi, przy dawkowaniu 4 g na dobę, 24-godzinne wydalanie PAcBA oraz jego głównego metabolitu z moczem wynosiło około 85% podanej dawki. W przypadku DIP, 95% radioaktywności związanej z tą składową odzyskano z moczem w postaci niezmienionego DIP oraz N-tlenku DIP.⁷

Okresy półtrwania składowych leku

Składowe inozyny pranobeks charakteryzują się zróżnicowanymi okresami półtrwania w fazie eliminacji:

• DIP (N,N-dimetyloamino-2-propanol) – okres półtrwania wynosi 3,5 godziny
• PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy) – okres półtrwania wynosi 50 minut

Te dane wskazują na stosunkowo szybką eliminację obu składowych z organizmu, co może mieć znaczenie kliniczne przy planowaniu schematu dawkowania.⁸

Biodostępność leku

W warunkach stanu równowagi przeprowadzono badania biodostępności leku, oceniając zarówno odzyskiwanie składowych z moczem, jak i parametry farmakokinetyczne w osoczu:

Przedstawione dane wskazują na dobrą biodostępność obu głównych składowych inozyny pranobeks. Wysoki poziom odzyskiwania z moczem oraz znaczące wartości AUC w osoczu potwierdzają skuteczne wchłanianie substancji czynnych leku.^{90% spodziewanej wartości. Odsetek odzyskiwanej składowej DIP oraz jej metabolitu wynosił >76%. Osoczowy AUC wynosił >88% dla DIP oraz >77% dla PAcBA.”>9}