Wpływ lakozamidu na płodność, ciążę i laktację

Lekarze prowadzący pacjentki w wieku rozrodczym, które przyjmują lakozamid (Trelema), powinni dokładnie omówić kwestie związane z potencjalnym wpływem leku na płodność, ciążę oraz karmienie piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które należy przekazać pacjentkom w kontekście ich płodności oraz okresu ciąży i laktacji.¹

Kobiety w wieku rozrodczym

W przypadku kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących lakozamid konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej rozmowy dotyczącej planowania rodziny oraz antykoncepcji. Jeżeli pacjentka planuje ciążę lub podejmie decyzję o zajściu w ciążę, należy przeprowadzić ponowną, wnikliwą analizę korzyści i ryzyka wynikających ze stosowania lakozamidu. Ocena ta powinna uwzględniać stan kliniczny pacjentki oraz potencjalne zagrożenia dla płodu.²

Ciąża i lakozamid

Ogólne zagrożenie związane z padaczką i lekami przeciwpadaczkowymi

Należy poinformować pacjentkę, że w przypadku wszystkich leków przeciwpadaczkowych zaobserwowano, iż częstość występowania wad rozwojowych u dzieci kobiet chorujących na padaczkę jest 2-3 razy większa niż w populacji ogólnej (która wynosi około 3%). W grupie pacjentek leczonych farmakologicznie odnotowano zwiększoną częstość wad rozwojowych szczególnie w przypadku terapii wielolekowej, jednakże nie ustalono jednoznacznie, w jakim stopniu za występowanie tych wad odpowiedzialne jest samo leczenie, a w jakim choroba podstawowa.³

Bardzo ważne jest podkreślenie pacjentce, że nie należy samodzielnie przerywać skutecznego leczenia przeciwpadaczkowego, ponieważ zaostrzenie choroby (napady padaczkowe) może być szkodliwe zarówno dla matki jak i dla płodu.⁴

Specyficzne zagrożenia związane z lakozamidem

Pacjentka powinna zostać poinformowana, że nie ma wystarczających danych klinicznych dotyczących stosowania lakozamidu u kobiet w ciąży. Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) nie wykazały działania teratogennego lakozamidu, jednak zaobserwowano działanie toksyczne na zarodki po zastosowaniu dawek, które były toksyczne dla samic zwierząt. Potencjalne zagrożenie dla człowieka nie zostało dotychczas dokładnie określone.⁵

Z uwagi na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa, lakozamidu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne – czyli w sytuacji, gdy korzyść dla matki zdecydowanie przewyższa potencjalne zagrożenie dla płodu. Jeżeli pacjentka planuje zajść w ciążę lub dowiaduje się o ciąży w trakcie leczenia lakozamidem, należy przeprowadzić dokładną, ponowną analizę zasadności kontynuacji terapii tym lekiem.⁶

Karmienie piersią

Pacjentka powinna zostać poinformowana, że lakozamid przenika do mleka kobiecego. Nie można wykluczyć potencjalnego zagrożenia dla noworodków i niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące ten lek. Z tego powodu zaleca się przerwanie karmienia piersią podczas leczenia lakozamidem.⁷

Jeżeli karmienie piersią jest szczególnie istotne dla pacjentki, lekarz powinien rozważyć zmianę leczenia przeciwpadaczkowego na lek o bardziej korzystnym profilu bezpieczeństwa w okresie laktacji, biorąc pod uwagę specyficzną sytuację kliniczną pacjentki oraz potencjalne korzyści karmienia piersią dla dziecka.

Wpływ na płodność

W kontekście wpływu na płodność, pacjentka może zostać uspokojona informacją, że w badaniach na zwierzętach (szczurach) nie zaobserwowano niepożądanego wpływu lakozamidu na płodność lub reprodukcję zarówno samic jak i samców. Badania te prowadzono z użyciem dawek, przy których ekspozycja na lakozamid (mierzona jako AUC – pole pod krzywą stężenia w czasie) była mniej niż dwukrotnie większa od ekspozycji obserwowanej u ludzi po podaniu maksymalnej zalecanej dawki terapeutycznej.⁸

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

• Należy przeprowadzić szczegółową rozmowę z pacjentkami w wieku rozrodczym na temat planowania rodziny i antykoncepcji
• W przypadku planowania ciąży należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanego z kontynuacją leczenia lakozamidem
• Pacjentki należy poinformować o zwiększonym ryzyku wad rozwojowych u dzieci matek z padaczką leczoną farmakologicznie
• Pacjentki ciężarne nie powinny samodzielnie przerywać skutecznego leczenia przeciwpadaczkowego
• W przypadku karmienia piersią, należy zalecić przerwanie laktacji lub rozważyć zmianę leczenia przeciwpadaczkowego
• Należy poinformować pacjentki, że badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu lakozamidu na płodność

Decyzje terapeutyczne dotyczące stosowania lakozamidu u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią powinny być podejmowane indywidualnie, po dokładnej analizie korzyści i ryzyka, z uwzględnieniem specyficznej sytuacji klinicznej pacjentki oraz aktualnej wiedzy medycznej na temat bezpieczeństwa leku.⁹