Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kwasu traneksamowego

Kwas traneksamowy (Tranexamic acid Accord, 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga ścisłego przestrzegania specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności podczas stosowania. Znajomość poniższych wytycznych jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta podczas terapii.¹

Sposób podawania

Szczególną uwagę należy zwrócić na sposób podawania preparatu. Wstrzyknięcia dożylne należy wykonywać bardzo powoli. Bezwzględnie przeciwwskazane jest podawanie kwasu traneksamowego drogą domięśniową.²

Ryzyko wystąpienia drgawek

W przebiegu leczenia kwasem traneksamowym raportowano przypadki wystąpienia drgawek. Szczególnie często występowały one u pacjentów poddawanych zabiegom pomostowania tętnic wieńcowych (CABG), kiedy lek podawano dożylnie w dużych dawkach. Istotną obserwacją jest fakt, że przy zastosowaniu zalecanych mniejszych dawek kwasu traneksamowego, częstość występowania drgawek pooperacyjnych nie różniła się od tej obserwowanej u pacjentów nieleczonych tym lekiem.³

Zaburzenia widzenia

Stosowanie kwasu traneksamowego może prowadzić do zaburzeń widzenia, obejmujących:⁴

• Osłabienie widzenia
• Niewyraźne widzenie
• Zaburzenia widzenia kolorów

W przypadku wystąpienia takich objawów należy rozważyć przerwanie leczenia. U pacjentów poddanych długotrwałej terapii kwasem traneksamowym w postaci roztworu do wstrzykiwań, zaleca się regularne wykonywanie kompleksowych badań okulistycznych, które powinny obejmować:⁵

• Ocenę ostrości widzenia
• Badanie widzenia barw
• Ocenę dna oka
• Badanie pola widzenia

Jeśli w trakcie kontroli okulistycznej stwierdzone zostaną zmiany patologiczne, szczególnie dotyczące siatkówki, decyzja o kontynuacji długotrwałego leczenia kwasem traneksamowym powinna być podejmowana indywidualnie po konsultacji ze specjalistą okulistą.⁶

Krwiomocz

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z krwiomoczem pochodzącym z górnych dróg moczowych. W tych przypadkach istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia niedrożności w dolnych odcinkach dróg moczowych. Nieleczona niedrożność może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:⁷

• Niewydolność nerek – upośledzenie funkcji wydalniczej nerek
• Zakażenie dróg moczowych – infekcja bakteryjna w obrębie układu moczowego
• Wodonercze – poszerzenie układu kielichowo-miedniczkowego spowodowane utrudnieniem odpływu moczu
• Bezmocz – całkowity brak wydzielania moczu

Z tego względu rekomenduje się prowadzenie ścisłego monitorowania pacjentów z krwiomoczem lub ryzykiem wystąpienia krwiomoczu z górnych dróg moczowych.⁸

Ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych

Przed rozpoczęciem leczenia kwasem traneksamowym należy przeprowadzić dokładną ocenę czynników ryzyka wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej. U pacjentów z chorobami zakrzepowo-zatorowymi w wywiadzie lub z obciążonym wywiadem rodzinnym w kierunku zwiększonej częstości występowania zdarzeń zakrzepowo-zatorowych (pacjenci z dużym ryzykiem trombofilii), kwas traneksamowy w postaci roztworu do wstrzykiwań powinien być podawany jedynie w przypadku jednoznacznych wskazań medycznych. Dodatkowo wymagana jest konsultacja z lekarzem doświadczonym w utrzymywaniu hemostazy oraz ścisły nadzór medyczny.⁹

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek stosujących doustne leki antykoncepcyjne, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepicy.¹⁰

Zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC)

W większości przypadków, pacjenci z zespołem rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC, ang. Disseminated Intravascular Coagulation) nie powinni być leczeni kwasem traneksamowym. Podawanie tego leku w DIC musi być ograniczone wyłącznie do pacjentów, u których dominuje aktywacja układu fibrynolitycznego z jednoczesnym występowaniem ostrych ciężkich krwawień.¹¹

Charakterystyczny profil hematologiczny u pacjentów z DIC kwalifikujących się do terapii kwasem traneksamowym obejmuje:¹²

• Skrócony czas lizy skrzepu euglobulinowego
• Wydłużony czas protrombinowy
• Zmniejszone stężenie fibrynogenu w osoczu
• Obniżony poziom czynników V i VIII
• Zmniejszone stężenie plazminogenu, plazminy i alfa-2 makroglobuliny
• Prawidłowe stężenie P i P-kompleksu w osoczu krwi (czynniki II, VIII i X)
• Zwiększone stężenie produktów degradacji fibrynogenu
• Prawidłowa liczba płytek krwi

Należy pamiętać, że podstawowa choroba może modyfikować poszczególne elementy tego profilu. W ostrych przypadkach DIC z dominującą aktywacją układu fibrynolitycznego, pojedyncza dawka 1 g kwasu traneksamowego jest często wystarczająca do opanowania krwawienia.¹³

Rozważenie stosowania kwasu traneksamowego w DIC jest możliwe wyłącznie w placówkach dysponujących odpowiednim zapleczem diagnostyki hematologicznej oraz możliwością uzyskania specjalistycznej konsultacji.¹⁴