Działania niepożądane
Tlen medyczny TZF 99,5 %

Tlen medyczny TZF o czystości 99,5% stosowany w terapii tlenowej może wywoływać liczne działania niepożądane, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Do najpoważniejszych powikłań neurologicznych należą narkoza dwutlenkowęglowa oraz zatrucie tlenem (efekt Paula Berta) przy stężeniach tlenu powyżej 70%, objawiające się uogólnionymi drgawkami. W układzie oddechowym obserwuje się hipoksję następową, niedodmę pęcherzyków płucnych, podrażnienie dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli oraz zmniejszenie pojemności życiowej płuc. Długotrwałe stosowanie wysokich stężeń tlenu może prowadzić do dolegliwości gastrycznych (utrata łaknienia, nudności, wymioty), bólu ucha i zablokowania trąbki słuchowej, a także bólów zamostkowych i stawów. U wcześniaków i noworodków szczególnie niebezpieczne jest zwłóknienie zasoczewkowe, dlatego stężenie tlenu w inkubatorze nie powinno przekraczać 40%.

Substancja czynna
Kategoria leku

Działania niepożądane leku Tlen medyczny TZF

Tlen medyczny TZF w postaci gazu medycznego sprężonego o czystości 99,5% może wywoływać szereg działań niepożądanych, które lekarze powinni uwzględnić podczas terapii tlenowej. Niepożądane efekty tlenoterapii wynikają głównie z ekspozycji tkanek na wysokie stężenia tlenu przez dłuższy czas lub z gwałtownych zmian w jego podaży.1

Objawy neurologiczne

Wśród najpoważniejszych neurologicznych działań niepożądanych tlenu medycznego należy wymienić narkozę dwutlenkowęglową z utratą przytomności oraz zatrucie tlenowe. Zatrucie tlenem, znane również jako efekt Paula Berta, może wystąpić przy stosowaniu tlenu w stężeniu przekraczającym 70%, a jego najbardziej charakterystycznym objawem są uogólnione drgawki.2 W przebiegu terapii tlenowej mogą wystąpić również zmiany psychiczne oraz przeczulice.3

Wpływ na układ oddechowy

Hipoksja następowa wywołana nagłym podaniem czystego tlenu stanowi paradoksalne powikłanie tlenoterapii.4 W obrębie układu oddechowego mogą wystąpić również inne powikłania, takie jak:

  • Niedodma pęcherzyków płucnych – spowodowana absorpcją tlenu z pęcherzyków płucnych5
  • Podrażnienie dróg oddechowych – objawiające się uczuciem podrażnienia krtani i tchawicy, obrzękiem błony śluzowej nosa, okresowym bólem krtani oraz kaszlem6
  • Zapalenie oskrzeli – jako rezultat długotrwałej ekspozycji na wysokie stężenia tlenu7
  • Zmniejszenie pojemności życiowej płuc – co może prowadzić do ograniczenia wydolności oddechowej8

Dolegliwości ze strony układu pokarmowego

Tlenoterapia może powodować dolegliwości gastryczne, takie jak utrata łaknienia, nudności i wymioty.9 Te objawy są najczęściej związane z długotrwałym stosowaniem wysokich stężeń tlenu.

Działania niepożądane dotyczące narządu słuchu

Stosowanie tlenu medycznego może skutkować bólem ucha oraz zablokowaniem trąbki słuchowej, zwłaszcza u pacjentów poddawanych hiperbarycznej terapii tlenowej.10

Dolegliwości mięśniowo-szkieletowe

Obserwowano występowanie bólów zamostkowych oraz bólów stawów jako działań niepożądanych terapii tlenowej.11

Działania niepożądane dotyczące narządu wzroku

Długotrwała ekspozycja na wysokie stężenia tlenu może prowadzić do powikłań okulistycznych, takich jak zmniejszenie pola widzenia, krótkowzroczność oraz zaćma.12

Specyficzne działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Szczególnym zagrożeniem wynikającym ze stosowania tlenu medycznego u wcześniaków i noworodków jest zwłóknienie zasoczewkowe. Z tego powodu stężenie tlenu w inkubatorze nie powinno przekraczać 40%.13

Tabela działań niepożądanych związanych ze stosowaniem Tlenu medycznego TZF

Układ/narząd Działanie niepożądane Opis Częstość występowania
Układ nerwowy Narkoza dwutlenkowęglowa Utrata przytomności spowodowana zatrzymaniem dwutlenku węgla Nieznana
Zatrucie tlenem (efekt Paula Berta) Występuje przy stężeniu tlenu powyżej 70%, objawia się uogólnionymi drgawkami Nieznana
Zmiany psychiczne Zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia nastroju Nieznana
Układ oddechowy Hipoksja następowa Paradoksalny niedobór tlenu wywołany nagłym podaniem czystego tlenu Nieznana
Niedodma pęcherzyków płucnych Zapadnięcie się pęcherzyków płucnych Nieznana
Podrażnienie dróg oddechowych Obrzęk błony śluzowej nosa, podrażnienie krtani i tchawicy, okresowy ból krtani, kaszel Nieznana
Zapalenie oskrzeli Stan zapalny oskrzeli Nieznana
Zmniejszenie pojemności życiowej płuc Redukcja objętości powietrza, jaką płuca mogą pomieścić Nieznana
Narząd słuchu Ból ucha Dolegliwości bólowe w obrębie ucha Nieznana
Zablokowanie trąbki słuchowej Utrudnione wyrównywanie ciśnienia w uchu środkowym Nieznana
Układ mięśniowo-szkieletowy Bóle zamostkowe Dolegliwości bólowe za mostkiem Nieznana
Bóle stawów Dolegliwości bólowe w obrębie stawów Nieznana
Układ pokarmowy Utrata łaknienia Zmniejszone poczucie głodu Nieznana
Nudności Nieprzyjemne uczucie w żołądku z tendencją do wymiotów Nieznana
Wymioty Gwałtowne wydalanie treści żołądkowej Nieznana
Narząd wzroku Zmniejszenie pola widzenia Ograniczenie obszaru widzianego bez poruszania okiem Nieznana
Krótkowzroczność Zaburzenie refrakcji oka Nieznana
Zaćma Zmętnienie soczewki oka Nieznana
Specyficzne dla dzieci i młodzieży Zwłóknienie zasoczewkowe Występuje głównie u wcześniaków poddanych tlenoterapii o stężeniu tlenu przekraczającym 40% w inkubatorze Nieznana
Inne Przeczulice Nadmierna wrażliwość na bodźce Nieznana

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Tlen medyczny TZF do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.14

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku Tlen medyczny TZF do obrotu.15

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl