Przedawkowanie leku Tardysol

Przedawkowanie preparatu Tardysol (roztwór doustny 20 mg/ml jonów żelaza w postaci żelaza siarczanu siedmiowodnego) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów. Ryzyko toksycznego działania żelaza pojawia się już przy dawce 20 mg/kg masy ciała, natomiast znacząco wzrasta przy dawkach równych lub przekraczających 60 mg/kg masy ciała. Szczególnie narażoną grupą są dzieci, u których odnotowano liczne przypadki przedawkowania żelaza.¹

Fazy zatrucia żelazem

Zatrucie żelazem charakteryzuje się występowaniem 5 następujących po sobie faz objawowych, które należy uwzględnić w diagnostyce i monitorowaniu pacjenta:²

Faza 1: Żołądkowo-jelitowa

Pierwsza faza obejmuje podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, które manifestuje się głównie poprzez ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę oraz krwawienia z przewodu pokarmowego (krwiste wymioty, smoliste stolce). W skrajnych przypadkach może dojść do martwicy tkanek przewodu pokarmowego.³

Faza 2: Utajona

Druga faza charakteryzuje się brakiem objawów klinicznych, z czasową poprawą lub całkowitym ustąpieniem objawów żołądkowo-jelitowych. Jest to faza pozornej poprawy, która może maskować postępujące zmiany metaboliczne.⁴

Faza 3: Ogólnoustrojowa

W trzeciej fazie dochodzi do rozwoju kwasicy metabolicznej z luką anionową, koagulopatii oraz niestabilności hemodynamicznej (hipowolemia, niedociśnienie) z hipoperfuzją narządów. Stan ten może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, letargu i śpiączki, często z towarzyszącymi drgawkami, a w końcowym etapie do wstrząsu.⁵

Faza 4: Hepatotoksyczność

Czwarta faza dotyczy uszkodzenia wątroby, które może przebiegać z różnym nasileniem – od zwiększonej aktywności aminotransferaz do rozwinięcia pełnoobjawowej koagulopatii i encefalopatii wątrobowej.⁶

Faza 5: Powikłania odległe

Po pewnym czasie od zatrucia możliwe jest wystąpienie powikłań w postaci zwężeń przewodu pokarmowego, które powstają w wyniku gojenia się ran w obrębie przewodu pokarmowego. Z tego względu istotne jest długoterminowe monitorowanie pacjenta pod kątem objawów ostrzegawczych.⁷

Diagnostyka zatrucia

Rozpoznanie zatrucia żelazem opiera się przede wszystkim na objawach klinicznych oraz podwyższonym stężeniu żelaza w surowicy krwi.⁸

Postępowanie terapeutyczne

Leczenie przedawkowania Tardysolu powinno być wdrożone jak najszybciej i obejmuje:⁹

Leczenie objawowe

Niezbędne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta. Wstrząs, odwodnienie oraz zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej wymagają standardowego postępowania w oddziale specjalistycznym, obejmującego utrzymanie prawidłowej funkcji oddechowej, objętości krwi, równowagi wodno-elektrolitowej oraz kontroli diurezy.¹⁰

Oczyszczanie przewodu pokarmowego

Dekontaminacja przewodu pokarmowego może być rozważona w wybranych przypadkach, jednak nie należy traktować jej jako postępowania rutynowego. Procedurę tę należy przeprowadzać wyłącznie w warunkach szpitalnych. W szczególności można zastosować oczyszczanie przewodu pokarmowego przy użyciu roztworu zawierającego glikol propylenowy (makrogol).¹¹

Terapia chelatująca żelazo

W przypadku ciężkiego zatrucia, w zależności od stężenia żelaza w surowicy oraz nasilenia i utrzymywania się objawów klinicznych, może być zalecane zastosowanie środka chelatującego. Terapią referencyjną jest deferoksamina. Przed zastosowaniem tego leku należy zapoznać się z jego Charakterystyką Produktu Leczniczego.¹²

Objawy przedawkowania