Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna leku Tadalafil Polpharma, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego działanie terapeutyczne oraz sposób stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego leku z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania, a także specyfiki farmakokinetycznej w różnych grupach pacjentów.¹

Wchłanianie tadalafilu

Tadalafil charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest średnio po 2 godzinach od momentu przyjęcia leku. Należy zaznaczyć, że bezwzględna dostępność biologiczna tadalafilu po podaniu doustnym nie została precyzyjnie określona.²

Istotną właściwością farmakokinetyczną tadalafilu jest fakt, że pokarm nie wpływa na szybkość ani stopień wchłaniania substancji czynnej, co umożliwia przyjmowanie leku niezależnie od posiłków. Badania farmakologiczne wykazały również, że pora przyjmowania produktu (rano czy wieczorem) nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na parametry wchłaniania.³

Dystrybucja tadalafilu

Po wchłonięciu do krwioobiegu tadalafil ulega szerokiej dystrybucji w organizmie. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 63 litrów, co wskazuje na znaczne rozmieszczenie substancji czynnej w tkankach organizmu. W stężeniach terapeutycznych tadalafil wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza sięgający 94%. Co istotne, zaburzenia czynności nerek nie mają wpływu na stopień wiązania leku z białkami.⁴

Z klinicznego punktu widzenia ważne jest, że jedynie nieznaczna ilość tadalafilu (mniej niż 0,0005% podanej dawki) przenika do nasienia u zdrowych osób, co świadczy o specyficznym profilu dystrybucji tego leku.⁵

Biotransformacja tadalafilu

Tadalafil podlega procesowi metabolizmu głównie za pośrednictwem izoenzymu 3A4 cytochromu P450 (CYP3A4). Głównym metabolitem wykrywanym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Metabolit ten charakteryzuje się znikomo małą aktywnością farmakologiczną w porównaniu do substancji macierzystej – działa co najmniej 13 000 razy słabiej na fosfodiesterazę typu 5 (PDE5) niż tadalafil. Przy stężeniach tego metabolitu występujących fizjologicznie po podaniu leku uznaje się, że nie wykazuje on klinicznie istotnej aktywności.⁶

Wydalanie tadalafilu

U osób zdrowych średni klirens tadalafilu po podaniu doustnym wynosi 2,5 l/godzinę. Okres półtrwania leku jest relatywnie długi i wynosi średnio 17,5 godziny, co determinuje czas działania preparatu. Tadalafil jest wydalany z organizmu głównie w postaci nieaktywnych metabolitów. Dominującą drogą eliminacji jest wydalanie z kałem (około 61% dawki), natomiast w mniejszym stopniu lek jest usuwany z moczem (około 36% dawki).⁷

Charakterystyka farmakokinetyki liniowej

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość względem dawki i czasu. W zakresie dawek od 2,5 do 20 mg ekspozycja na lek (mierzona jako AUC – pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu) zwiększa się proporcjonalnie do podanej dawki. Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu jest osiągany w ciągu 5 dni przyjmowania leku w schemacie raz na dobę.⁸

Istotne z klinicznego punktu widzenia jest to, że farmakokinetyka tadalafilu określona w ujęciu populacyjnym u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest podobna do farmakokinetyki u osób bez tych zaburzeń.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (65 lat lub starszych) obserwuje się zmniejszenie klirensu tadalafilu po podaniu doustnym w porównaniu z osobami młodszymi (19-45 lat). Skutkuje to zwiększeniem ekspozycji na lek (AUC) o około 25%. Jednak różnica ta nie jest uznawana za klinicznie istotną i nie wymaga modyfikacji dawkowania tadalafilu w tej grupie wiekowej.¹⁰

Niewydolność nerek

Farmakokinetyka tadalafilu ulega istotnym zmianom u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek. W badaniach farmakologicznych po podaniu pojedynczej dawki tadalafilu (od 5 do 20 mg) zaobserwowano następujące zależności:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od 51 do 80 ml/min) – ekspozycja (AUC) na tadalafil była dwukrotnie większa niż u osób zdrowych.¹¹
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od 31 do 50 ml/min) – ekspozycja (AUC) również była dwukrotnie zwiększona w porównaniu do osób zdrowych.¹²
• U osób ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie – ekspozycja (AUC) także była dwukrotnie większa, a stężenie maksymalne (Cmax) było o 41% większe niż u osób zdrowych.¹³

Istotne jest, że hemodializa w nieznacznym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu z organizmu.¹⁴

Niewydolność wątroby

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę tadalafilu zależy od stopnia niewydolności narządu:

• U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A i B w skali Child-Pugh) – ekspozycja na tadalafil (AUC) po podaniu dawki 10 mg jest porównywalna z ekspozycją u osób zdrowych.¹⁵
• W przypadku pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh) dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu są ograniczone.¹⁶

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań dotyczących przyjmowania tadalafilu w schemacie raz na dobę u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. W związku z tym lekarz przepisujący lek powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka w tej grupie pacjentów.¹⁷

Pacjenci z cukrzycą

U pacjentów z cukrzycą obserwuje się zmienioną farmakokinetykę tadalafilu w porównaniu do osób zdrowych. Ekspozycja na tadalafil (AUC) jest o około 19% mniejsza niż u osób bez cukrzycy. Ta różnica w ekspozycji nie jest jednak na tyle znacząca, by wymagała modyfikacji dawkowania leku w tej grupie pacjentów.¹⁸