Właściwości farmakokinetyczne
Symformin XR 750 mg

Właściwości farmakokinetyczne metforminy

Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Symformin XR, obejmującą procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku z organizmu.¹

Wchłanianie metforminy

Wchłanianie metforminy z tabletek o przedłużonym uwalnianiu Symformin XR charakteryzuje się istotnymi różnicami w porównaniu z postaciami o natychmiastowym uwalnianiu. Po jednorazowym podaniu doustnym dawki 500 mg, absorpcja metforminy jest znacząco opóźniona, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) pojawia się dopiero po 7 godzinach, podczas gdy dla tabletek o natychmiastowym uwalnianiu Tmax wynosi zaledwie 2,5 godziny.²

W stanie stacjonarnym, zarówno Cmax jak i AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie) nie wzrastają proporcjonalnie do podanej dawki, co obserwuje się również w przypadku preparatów o natychmiastowym uwalnianiu. Wartość AUC po jednorazowym podaniu doustnym 2000 mg metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do wartości obserwowanej po podaniu 1000 mg metforminy chlorowodorku w tabletkach o natychmiastowym uwalnianiu, stosowanych dwa razy dziennie.³

Zmienność wewnątrzosobnicza parametrów farmakokinetycznych Cmax i AUC dla tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna ze zmiennością obserwowaną dla preparatów o natychmiastowym uwalnianiu.⁴

Wpływ pokarmu na wchłanianie

Przyjmowanie tabletek o przedłużonym uwalnianiu na czczo powoduje zmniejszenie AUC o około 30%, jednakże nie wpływa to istotnie na wartości Cmax i Tmax. Co istotne, średnie wchłanianie metforminy z postaci o przedłużonym uwalnianiu pozostaje praktycznie niezmienione niezależnie od składu spożywanego posiłku.⁵

W szczególności dla preparatu Symformin XR 1000 mg, podanie po posiłku powoduje znaczący wzrost AUC o 77%, zwiększenie Cmax o 26% oraz nieznaczne wydłużenie Tmax o około 1 godzinę.⁶

Charakterystyka farmakokinetyczna poszczególnych dawek

Po podaniu pojedynczej dawki 1500 mg metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu 750 mg, średnie maksymalne stężenie w osoczu wynosi 1193 ng/ml i jest osiągane średnio po 5 godzinach, z zakresem od 4 do 12 godzin. Wykazano biorównoważność metforminy 750 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu w stosunku do metforminy 500 mg w dawce 1500 mg, zarówno pod względem Cmax jak i AUC, niezależnie od tego czy lek podawano po posiłku czy na czczo.⁷

Podobnie dla dawki 1000 mg, średnie maksymalne stężenie w osoczu wynosi 1214 ng/ml i osiągane jest średnio po 5 godzinach (zakres od 4 do 10 godzin). Również w tym przypadku potwierdzono biorównoważność z dawką 1000 mg podawaną w postaci dwóch tabletek 500 mg.⁸

Warto podkreślić, że przy wielokrotnym podawaniu metforminy chlorowodorku w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu, w dawkach do 2000 mg, nie obserwuje się kumulacji leku w organizmie.⁹

Dystrybucja metforminy

Metformina wykazuje niewielkie powinowactwo do białek osocza. Lek przenika do erytrocytów, które stanowią prawdopodobnie drugi kompartment dystrybucji. Maksymalne stężenie metforminy we krwi jest niższe niż w osoczu i występuje w podobnym czasie. Średnia objętość dystrybucji (Vd) wynosi od 63 do 276 litrów, co wskazuje na znaczną penetrację leku do tkanek.¹⁰

Metabolizm metforminy

Metformina jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej. U ludzi nie zidentyfikowano żadnych metabolitów tego leku, co oznacza, że nie podlega on procesom biotransformacji w organizmie.¹¹

Eliminacja metforminy

Klirens nerkowy metforminy przekracza 400 ml/min, co świadczy o tym, że lek jest wydalany zarówno na drodze przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania kanalikowego. Po podaniu doustnym rzeczywisty okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji (t½) wynosi około 6,5 godziny.¹²

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek klirens nerkowy metforminy ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do redukcji klirensu kreatyniny. Prowadzi to do wydłużenia okresu półtrwania w fazie eliminacji, a w konsekwencji do zwiększenia stężenia metforminy w osoczu.¹³

Dane dotyczące farmakokinetyki metforminy u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są ograniczone, co utrudnia wiarygodne oszacowanie ekspozycji ogólnoustrojowej na lek w tej grupie w porównaniu z pacjentami z prawidłową funkcją nerek. Z tego powodu dostosowanie dawki u tych pacjentów powinno opierać się przede wszystkim na ocenie skuteczności klinicznej i tolerancji leku.¹⁴