Właściwości farmakokinetyczne spironolaktonu

Spironolakton charakteryzuje się dobrą absorpcją po doustnym podaniu i podlega intensywnym procesom metabolicznym, prowadzącym do powstania różnych aktywnych metabolitów. Właściwości farmakokinetyczne tego leku determinują jego profil działania oraz czas utrzymywania się efektu terapeutycznego.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym spironolakton ulega szybkiej i dobrej absorpcji z przewodu pokarmowego. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) wynosi około 2,6 godziny po podaniu dawki 100 mg/dobę u zdrowych ochotników w warunkach niebędących na czczo.²

Dystrybucja

Maksymalne stężenie spironolaktonu w osoczu (Cmax) po podaniu dawki 100 mg/dobę przez 15 dni wynosi 80 ng/mL. Spironolakton podlega dystrybucji w organizmie, a następnie metabolizmowi do związków aktywnych farmakologicznie.³

Metabolizm

Spironolakton podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia i jest przekształcany głównie w dwie grupy aktywnych metabolitów:⁴

• Metabolity zawierające związki siarki – stanowią około 80% wszystkich metabolitów, głównym przedstawicielem jest 7-alfa-tiometylospironolakton⁵
• Kanrenon – stanowi około 20% wszystkich metabolitów⁶

Dla głównych metabolitów spironolaktonu parametry farmakokinetyczne kształtują się następująco:⁷

Eliminacja

Okres półtrwania spironolaktonu w osoczu jest relatywnie krótki i wynosi około 1,3-1,4 godziny. Natomiast okresy półtrwania czynnych metabolitów są znacznie dłuższe, wahając się od 2,8 do 16,5 godzin, co ma istotne znaczenie dla utrzymywania się efektu terapeutycznego.⁸

Eliminacja metabolitów spironolaktonu odbywa się dwoma głównymi drogami:⁹

• Wydalanie nerkowe – główna droga eliminacji metabolitów, zachodzi przez nerki z moczem
• Wydalanie z żółcią – część metabolitów jest wydalana z żółcią i następnie z kałem

Czas działania terapeutycznego

Pomimo krótkiego okresu półtrwania związku macierzystego, efekt terapeutyczny spironolaktonu jest wydłużony dzięki obecności aktywnych metabolitów. Maksymalne działanie na nerki obserwuje się po 7 godzinach od podania pojedynczej dawki spironolaktonu, a efekt ten utrzymuje się przez co najmniej 24 godziny.¹⁰ Ta właściwość uzasadnia stosowanie leku w schematach dawkowania raz na dobę.

Farmakokinetyka w populacjach specjalnych

Dzieci i młodzież

Dla populacji pediatrycznej brak jest szczegółowych danych farmakokinetycznych dotyczących spironolaktonu. Zalecenia dawkowania dla dzieci i młodzieży opierają się głównie na doświadczeniach klinicznych oraz analizie przypadków opisanych w literaturze naukowej, a nie na formalnych badaniach farmakokinetycznych w tej grupie wiekowej.¹¹