Działania niepożądane leku Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks

Produkt leczniczy Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks zawiera dwie substancje czynne: sytagliptynę (50 mg) oraz metforminę chlorowodorek (w dawce 850 mg lub 1000 mg). Chociaż nie prowadzono specyficznych badań klinicznych dla tej kombinacji w postaci tabletek powlekanych, wykazano biorownoważność obu substancji czynnych. Profil bezpieczeństwa tego leku bazuje na danych z badań klinicznych poszczególnych substancji aktywnych oraz ich kombinacji.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

Wśród poważnych działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania tego leku wyróżnia się zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na hipoglikemię, która występuje częściej przy terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) oraz insuliną (10,9%).²

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów zgodnie z MedDRA oraz częstości występowania. Klasyfikacja częstości obejmuje następujące kategorie:<sup data-drug="Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane podano poniżej zgodnie z MedDRA, według klasyfikacji układów i narządów oraz całkowitej częstości występowania (Tabela 1). Częstości występowania określono jako występujące: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (3

• Bardzo często: ≥ 1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥ 1/100 do < 1/10 (więcej niż 1 przypadek na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥ 1/1000 do < 1/100 (więcej niż 1 przypadek na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1000 (więcej niż 1 przypadek na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: < 1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane dla sytagliptyny i metforminy podczas badań klinicznych kontrolowanych placebo oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu:⁴

Specyficzne działania niepożądane leku przy stosowaniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi

Obserwowane są różnice w częstości występowania niektórych działań niepożądanych przy stosowaniu sytagliptyny i metforminy w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi w porównaniu do monoterapii:⁵

• Hipoglikemia: występuje bardzo często w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną
• Zaparcia: występują często w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika
• Obrzęki obwodowe: występują często w terapii skojarzonej z pioglitazonem
• Ból głowy i suchość w ustach: występują niezbyt często w terapii skojarzonej z insuliną

Działania niepożądane sytagliptyny w monoterapii

W badaniach klinicznych porównujących monoterapię sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę do placebo, najczęściej raportowane działania niepożądane obejmowały:⁶

• Ból głowy
• Hipoglikemia
• Zaparcia
• Zawroty głowy

Dodatkowo raportowano działania niepożądane, które występowały z częstością co najmniej 5%, bez względu na związek przyczynowy z lekiem: ^{0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej).”>7}

• Zakażenia górnych dróg oddechowych
• Zapalenie błony śluzowej nosogardła

Niezbyt często (z częstością > 0,5% większą niż w grupie placebo) zgłaszano też zapalenie kości i stawów oraz ból kończyn.

Działania niepożądane metforminy

Objawy ze strony układu pokarmowego są bardzo częstymi działaniami niepożądanymi metforminy, zarówno w badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu leku do obrotu. Obejmują one:⁸

• Nudności
• Wymioty
• Biegunka
• Ból brzucha
• Utrata apetytu

Te objawy występują głównie na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie. Inne działania niepożądane związane z metforminą to:⁹

• Często: metaliczny posmak w ustach
• Bardzo rzadko:
  • Kwasica mleczanowa (poważne powikłanie)
  • Zaburzenia czynności wątroby
  • Zapalenie wątroby
  • Pokrzywka
  • Rumień
  • Świąd

Długotrwałe stosowanie metforminy wiąże się ze zmniejszonym wchłanianiem witaminy B12, co w rzadkich przypadkach może prowadzić do istotnego klinicznie niedoboru tej witaminy, objawiającego się niedokrwistością megaloblastyczną.

Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne dotyczące stosowania sytagliptyny z metforminą u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2 (w wieku 10-17 lat) wykazały, że profil działań niepożądanych jest zasadniczo podobny do tego obserwowanego u dorosłych.¹⁰ Należy jednak zwrócić uwagę, że u dzieci i młodzieży przyjmujących lub nieprzyjmujących insulinę podstawową, stosowanie sytagliptyny wiązało się ze zwiększonym ryzykiem hipoglikemii.¹¹

Badanie bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS

W badaniu TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin) oceniającym wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy wzięło udział 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo.<sup data-drug="Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks" data-section="Działania niepożądane" title="Do badania TECOS (ang. TECOS, Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), oceniającego wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy włączono 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę, jeśli wartość początkowa eGFR wynosiła ≥ 30 i 12 Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych była podobna w obu grupach.

Analiza częstości hipoglikemii w badaniu TECOS wykazała:¹³

• Wśród pacjentów stosujących insulinę i/lub pochodne sulfonylomocznika na początku badania:
  • Grupa leczona sytagliptyną: ciężka hipoglikemia u 2,7% pacjentów
  • Grupa otrzymująca placebo: ciężka hipoglikemia u 2,5% pacjentów
• Wśród pacjentów niestosujących insuliny i/lub pochodnych sulfonylomocznika na początku badania:
  • Grupa leczona sytagliptyną: ciężka hipoglikemia u 1,0% pacjentów
  • Grupa otrzymująca placebo: ciężka hipoglikemia u 0,7% pacjentów

Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną wynosiła 0,3%, a w grupie otrzymującej placebo 0,2%.¹⁴

Zgłaszanie działań niepożądanych

Informowanie o potencjalnych działaniach niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu jest istotnym elementem monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii. Umożliwia to ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku.¹⁵

Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁶

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: 22 49-21-301
• Fax: 22 49-21-309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.¹⁷