Interakcje leku
Simratio 40 40 mg

Symwastatyna jest substratem enzymu CYP3A4 oraz transporterów OATP1B1 i BCRP, co predysponuje ją do licznych interakcji farmakokinetycznych prowadzących do istotnego wzrostu stężenia leku i jego aktywnego metabolitu w osoczu. Szczególnie niebezpieczne są jednoczesne terapie z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, które mogą zwiększyć ekspozycję na symwastatynę nawet 5-11-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do łącznego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (amiodaron, werapamil, diltiazem, amlodipina, tikagrelor) wymagają ograniczenia dawki symwastatyny do 20-40 mg/dobę ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Dodatkowo, fibraty (zwłaszcza gemfibrozyl) oraz kwas fusydowy są przeciwwskazane z powodu wysokiego ryzyka działań niepożądanych mięśniowych. Spożycie soku grejpfrutowego (>1 litr/dobę) może zwiększyć narażenie na kwas symwastatyny 7-krotnie, dlatego należy go unikać podczas terapii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Symwastatyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie miopatii i rabdomiolizy. Mechanizmy tych interakcji obejmują głównie wpływ na enzymy metabolizujące (szczególnie CYP3A4) oraz szlaki transporterów (np. OATP1B1), co prowadzi do zwiększenia stężenia symwastatyny i kwasu symwastatyny w osoczu 1.

Interakcje farmakodynamiczne

Najważniejsze interakcje farmakodynamiczne dotyczą innych leków obniżających stężenie lipidów, które same mogą powodować miopatię. Szczególne ryzyko występuje przy jednoczesnym stosowaniu:

  • Fibratów – ryzyko miopatii i rabdomiolizy jest zwiększone, szczególnie w przypadku gemfibrozylu, który nie tylko wchodzi w interakcje farmakodynamiczne, ale również farmakokinetyczne 2.
  • Niacyny (kwasu nikotynowego) w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g/dobę) – rzadko obserwowano przypadki miopatii/rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu z symwastatyną 3.

Interakcje farmakokinetyczne

Symwastatyna jest substratem cytochromu P450 3A4, a także transporterów OATP1B1 i BCRP. Leki hamujące te enzymy i transportery mogą znacząco zwiększać stężenie symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych 4.

Interakcje z alkoholem

W dostępnej charakterystyce produktu leczniczego Simratio 40 nie ma bezpośrednich informacji na temat interakcji symwastatyny z alkoholem. Jednak należy uwzględnić, że:

  • Alkohol może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, a symwastatyna może powodować zaburzenia funkcji wątroby.
  • Alkohol może zmieniać profil lipidowy (podwyższać poziom trójglicerydów), co może wpływać na skuteczność terapii statynami.
  • Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie symwastatyny może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Z ostrożności zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas leczenia symwastatyną, a pacjenci z chorobami wątroby powinni całkowicie unikać alkoholu.

Szczegółowy opis interakcji z wybranymi lekami

Silne inhibitory CYP3A4

Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 znacząco zwiększa stężenie symwastatyny w osoczu. Na przykład, itrakonazol powoduje ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, a telitromycyna 11-krotnie większe narażenie 5. Z tego powodu przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie symwastatyny z:

Wszystkie te leki są przeciwwskazane do jednoczesnego stosowania z symwastatyną 6.

Umiarkowane inhibitory CYP3A4

Przy jednoczesnym stosowaniu umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 dawka symwastatyny powinna być ograniczona:

  • Amiodaron – powoduje zwiększone ryzyko miopatii; w badaniu klinicznym u 6% pacjentów otrzymujących jednocześnie amiodaron i symwastatynę w dawce 80 mg wystąpiła miopatia. Dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg na dobę 7.
  • Antagoniści wapnia:
    • Werapamil – zwiększa 2,3-krotnie narażenie na kwas symwastatyny; dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę 8.
    • Diltiazem – zwiększa 2,7-krotnie narażenie na kwas symwastatyny; dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę 9.
    • Amlodypina – zwiększa 1,6-krotnie narażenie na kwas symwastatyny; dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę 10.

Inne istotne interakcje

  • Tikagrelor – zwiększa stężenie symwastatyny (wzrost Cmax o 81% i AUC o 56%) oraz kwasu symwastatyny (wzrost Cmax o 64% i AUC o 52%). Dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę 11.
  • Kwas fusydowy – zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy; jego jednoczesne stosowanie z symwastatyną jest przeciwwskazane 12.
  • Sok grejpfrutowy – hamuje CYP3A4 w jelitach; picie dużych ilości (ponad 1 litr dziennie) powoduje 7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. Nawet 240 ml soku rano przy wieczornym przyjęciu symwastatyny powoduje 1,9-krotne zwiększenie narażenia. Należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia symwastatyną 13.
  • Daptomycyna – może zwiększać ryzyko miopatii/rabdomiolizy; należy rozważyć tymczasowe przerwanie stosowania symwastatyny u pacjentów przyjmujących daptomycynę 14.
  • Kolchicyna – zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu z symwastatyną, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek 15.
  • Ryfampicyna – jako induktor CYP3A4 może zmniejszać skuteczność symwastatyny. Badania wykazały zmniejszenie AUC kwasu symwastatyny o 93% przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny 16.
  • Doustne leki przeciwzakrzepowe – symwastatyna w dawce 20-40 mg na dobę może umiarkowanie nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych pochodnych kumaryny. U pacjentów przyjmujących te leki należy okresowo monitorować czas protrombinowy (INR) 17.

Tabela interakcji z symwastatyną

Grupa leków/substancja Wpływ na symwastatynę Zalecenia Poziom ważności interakcji
Silne inhibitory CYP3A4:
Itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy HIV, boceprewir, telaprewir, nefazodon, kobicystat
Znaczne zwiększenie stężenia symwastatyny (5-11-krotnie) Przeciwwskazane Bardzo wysoki
Fibraty:
Gemfibrozyl
Zwiększenie AUC kwasu symwastatyny 1,9-krotnie Przeciwwskazane Bardzo wysoki
Fibraty:
Fenofibrat
Ryzyko miopatii podobne do sumy ryzyka przy monoterapii Zachować ostrożność Wysoki
Cyklosporyna Zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu Przeciwwskazane Bardzo wysoki
Danazol Zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy Przeciwwskazane Bardzo wysoki
Kwas fusydowy Zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy Przeciwwskazane Bardzo wysoki
Antagoniści wapnia:
Amiodaron
Zwiększenie ryzyka miopatii (6% pacjentów) Max. 20 mg symwastatyny/dobę Wysoki
Antagoniści wapnia:
Werapamil
2,3-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny Max. 20 mg symwastatyny/dobę Wysoki
Antagoniści wapnia:
Diltiazem
2,7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny Max. 20 mg symwastatyny/dobę Wysoki
Antagoniści wapnia:
Amlodypina
1,6-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny Max. 20 mg symwastatyny/dobę Wysoki
Lomitapid Zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy Max. 40 mg symwastatyny/dobę u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną Wysoki
Tikagrelor Zwiększenie Cmax symwastatyny o 81% i AUC o 56% Max. 40 mg symwastatyny/dobę Średni
Daptomycyna Zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy Rozważyć tymczasowe przerwanie stosowania symwastatyny Wysoki
Niacyna (≥1 g/dobę) Rzadkie przypadki miopatii/rabdomiolizy Zachować ostrożność Średni
Sok grejpfrutowy Duże ilości (>1L/dobę): 7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny
240 ml: 1,9-krotne zwiększenie
Unikać spożywania soku grejpfrutowego Średni do wysokiego
Kolchicyna Zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek Uważne monitorowanie pacjentów Średni
Elbaswir, grazoprewir Zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu U pacjentów pochodzenia azjatyckiego nie zaleca się jednoczesnego stosowania Średni
Ryfampicyna Zmniejszenie AUC kwasu symwastatyny o 93% Możliwe zmniejszenie skuteczności symwastatyny Średni
Doustne leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny) Umiarkowane nasilenie działania przeciwzakrzepowego Monitorowanie INR Średni
Alkohol Możliwe zwiększenie ryzyka hepatotoksyczności Ograniczyć spożycie alkoholu; unikać u pacjentów z chorobami wątroby Niski do średniego

Zalecenia dotyczące zarządzania interakcjami

Aby zminimalizować ryzyko interakcji lekowych podczas stosowania symwastatyny, zaleca się:

  1. Dokładny wywiad dotyczący wszystkich przyjmowanych leków (także OTC i suplementów) przed rozpoczęciem leczenia symwastatyną.
  2. Unikanie jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 z symwastatyną.
  3. Dostosowanie dawki symwastatyny w przypadku konieczności stosowania umiarkowanych inhibitorów CYP3A4.
  4. Monitorowanie pacjentów pod kątem objawów miopatii (bóle mięśniowe, osłabienie, zwiększona aktywność CK).
  5. Poinformowanie pacjenta o konieczności unikania soku grejpfrutowego podczas leczenia.
  6. Ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii symwastatyną.
  7. Monitorowanie INR u pacjentów przyjmujących jednocześnie doustne leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny).

W przypadku konieczności włączenia leku wchodzącego w interakcje z symwastatyną należy rozważyć zastosowanie innej statyny lub innego leku obniżającego stężenie lipidów, który ma mniejsze ryzyko interakcji 18.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl