Właściwości farmakodynamiczne
Silandyl 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne syldenafilu

Syldenafil, substancja czynna produktu leczniczego Silandyl, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków urologicznych stosowanych w leczeniu zaburzeń erekcji (kod ATC: G04BE03). Jako doustny preparat przeznaczony do terapii zaburzeń erekcji, syldenafil przywraca prawidłowy mechanizm wzwodu poprzez zwiększenie dopływu krwi do prącia w warunkach pobudzenia seksualnego.¹

Mechanizm działania

Fizjologiczny proces erekcji prącia opiera się na uwalnianiu tlenku azotu (NO) w ciałach jamistych podczas stymulacji seksualnej. Tlenek azotu aktywuje enzym cyklazę guanylową, co prowadzi do zwiększenia poziomu cyklicznego guanozynomonofosforanu (cGMP). W konsekwencji dochodzi do rozkurczu mięśni gładkich ciał jamistych, umożliwiając napływ krwi do prącia.²

Syldenafil działa jako silny i selektywny inhibitor fosfodiesterazy typu 5 (PDE5) w ciałach jamistych. Enzym PDE5 odpowiada za degradację cGMP. Poprzez zahamowanie aktywności PDE5, syldenafil powoduje wzrost stężenia cGMP, co intensyfikuje rozkurczający wpływ tlenku azotu na ciała jamiste. Co istotne, mechanizm ten wymaga występowania pobudzenia seksualnego, które inicjuje szlak NO/cGMP – dlatego dla klinicznej skuteczności syldenafilu niezbędna jest stymulacja seksualna.³

Selektywność wobec fosfodiesteraz

Badania in vitro wykazały wysoką selektywność syldenafilu wobec izoenzymu PDE5 w porównaniu do innych fosfodiesteraz. Syldenafil wykazuje:⁴

• 10-krotnie większą selektywność wobec PDE5 niż wobec PDE6 (izoenzym biorący udział w przekazywaniu bodźców świetlnych w siatkówce oka)
• 80-krotnie większą selektywność wobec PDE1
• 700-krotnie większą selektywność wobec PDE2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 i 11
• Ponad 4000-krotnie większą selektywność wobec PDE5 w porównaniu do PDE3 (izoenzym biorący udział w kontrolowaniu kurczliwości mięśnia sercowego)

Parametry działania farmakodynamicznego

Badania kliniczne wykazały, że syldenafil charakteryzuje się określonymi parametrami działania farmakodynamicznego. W badaniach z wykorzystaniem pletyzmografii prącia (RigiScan) stwierdzono, że:⁵

• Średni czas osiągnięcia erekcji o sztywności 60% (wystarczającej do odbycia stosunku płciowego) po podaniu syldenafilu na czczo wynosił 25 minut (zakres od 12 do 37 minut)
• Syldenafil wykazuje skuteczność w wywoływaniu erekcji w odpowiedzi na pobudzenie seksualne nawet po 4-5 godzinach od podania

Wpływ na ciśnienie krwi

Syldenafil wywołuje niewielkie i przejściowe zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi, które w większości przypadków nie ma znaczenia klinicznego. Po podaniu doustnej dawki 100 mg zaobserwowano:⁶

• Średnie maksymalne zmniejszenie skurczowego ciśnienia krwi w pozycji leżącej o 8,4 mmHg
• Zmianę ciśnienia rozkurczowego w pozycji leżącej o 5,5 mmHg

Efekt ten wynika z rozszerzającego naczynia krwionośne działania syldenafilu, prawdopodobnie spowodowanego wzrostem stężenia cGMP w mięśniach gładkich naczyń.

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

W badaniach klinicznych nie wykazano istotnego wpływu syldenafilu na układ sercowo-naczyniowy:^{70% zwężenia co najmniej jednej tętnicy wieńcowej) średnie wartości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego w spoczynku obniżały się odpowiednio o 7% i 6% w porównaniu do wartości wyjściowych. Średnie ciśnienie skurczowe w tętnicy płucnej zostało zmniejszone o 9%. Syldenafil nie wpływał na pojemność minutową serca i nie pogarszał przepływu krwi przez zwężone tętnice wieńcowe.”>7}

• Jednorazowe dawki syldenafilu do 100 mg nie powodowały klinicznie istotnych zmian w zapisie EKG u zdrowych ochotników
• U pacjentów z ciężką chorobą niedokrwienną serca (>70% zwężenia co najmniej jednej tętnicy wieńcowej), po podaniu jednorazowej dawki 100 mg syldenafilu:
  • Ciśnienie skurczowe i rozkurczowe w spoczynku obniżało się odpowiednio o 7% i 6%
  • Średnie ciśnienie skurczowe w tętnicy płucnej zmniejszało się o 9%
  • Nie zaobserwowano wpływu na pojemność minutową serca
  • Nie stwierdzono pogorszenia przepływu krwi przez zwężone tętnice wieńcowe

W badaniach oceniających wpływ syldenafilu na tolerancję wysiłkową u pacjentów z przewlekłą stabilną dławicą piersiową nie zaobserwowano klinicznie znamiennych różnic w porównaniu z placebo odnośnie czasu do wystąpienia objawów dławicy.⁸

Wpływ na narząd wzroku

Syldenafil może wywoływać przejściowe zaburzenia widzenia barwnego:⁹

• U niektórych mężczyzn około godziny po zastosowaniu dawki 100 mg obserwowano niewielkie, przejściowe utrudnienie rozróżniania kolorów (niebieskiego i zielonego) w teście Farnswortha-Munsella 100
• Efekt ten ustępował po upływie 2 godzin od przyjęcia produktu leczniczego
• Mechanizm odpowiedzialny za zaburzenia rozróżniania kolorów wiąże się z zahamowaniem aktywności izoenzymu PDE6, uczestniczącego w kaskadzie przewodzenia bodźca świetlnego w siatkówce

Syldenafil nie wpływa na ostrość ani na kontrastowość widzenia. W badaniach obejmujących pacjentów z wczesną postacią związanego z wiekiem zwyrodnienia plamki żółtej (AMD), pojedyncza dawka 100 mg nie wpływała istotnie na parametry widzenia, takie jak: ostrość widzenia, test siatki Amslera, rozróżnianie kolorów symulujących światła uliczne, wyniki badania perymetrem Humphreya oraz wrażliwość na światło.¹⁰

Wpływ na plemniki

Badania na zdrowych ochotnikach wykazały, że po podaniu jednorazowej dawki 100 mg syldenafilu nie występują zmiany w ruchliwości ani morfologii plemników.¹¹

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Populacje pacjentów w badaniach klinicznych

W badaniach klinicznych syldenafil został przebadany u ponad 8000 pacjentów w szerokim przedziale wiekowym (19-87 lat). W badaniach uwzględniono następujące grupy pacjentów:¹²

Z badań wykluczono lub niewystarczająco reprezentowano następujące grupy pacjentów: osoby po zabiegach chirurgicznych w obrębie miednicy, po radioterapii, z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby oraz pacjentów z niektórymi chorobami układu sercowo-naczyniowego.¹³

Skuteczność w zależności od dawki

W badaniach ze stałą dawką produktu leczniczego wykazano zależność skuteczności od stosowanej dawki syldenafilu:¹⁴

• Dla dawki 25 mg – poprawę erekcji zgłosiło 62% pacjentów
• Dla dawki 50 mg – poprawę erekcji zgłosiło 74% pacjentów
• Dla dawki 100 mg – poprawę erekcji zgłosiło 82% pacjentów
• W grupie placebo – poprawę erekcji zgłosiło 25% pacjentów

W kontrolowanych badaniach klinicznych częstość przerwania leczenia z powodu syldenafilu była mała i porównywalna do obserwowanej w grupie placebo.¹⁵

Skuteczność w różnych grupach pacjentów

Analiza wyników wszystkich badań klinicznych wykazała zróżnicowaną skuteczność syldenafilu w zależności od podgrupy pacjentów:¹⁶

W badaniach długookresowych bezpieczeństwo i skuteczność syldenafilu utrzymywały się na niezmienionym poziomie.¹⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Zgodnie z decyzją Europejskiej Agencji Leków, produkt leczniczy Silandyl jest zwolniony z obowiązku przeprowadzania badań we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży w leczeniu zaburzeń erekcji.¹⁸