Przeciwwskazania stosowania leku Salofalk 500

Lek Salofalk 500 (tabletki dojelitowe zawierające 500 mg mesalazyny, zwanej również kwasem 5-aminosalicylowym) nie powinien być stosowany u wszystkich pacjentów. Istnieją określone przypadki, w których należy bezwzględnie odradzić pacjentowi stosowanie tego preparatu, ze względu na możliwe zagrożenie dla zdrowia i życia.¹

Bezwzględne przeciwwskazania

Stosowanie produktu leczniczego Salofalk 500 jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:²

• Nadwrażliwość na substancję czynną (mesalazynę) – u pacjentów z rozpoznaną alergią na mesalazynę stosowanie leku może prowadzić do poważnych reakcji nadwrażliwości, włącznie z reakcjami anafilaktycznymi.³
• Nadwrażliwość na salicylany – pacjenci z alergią na salicylany (np. kwas acetylosalicylowy) nie powinni przyjmować preparatu Salofalk 500, ze względu na podobieństwo strukturalne cząsteczek i możliwość wystąpienia reakcji krzyżowych.⁴
• Nadwrażliwość na substancje pomocnicze – należy zwrócić uwagę na obecność w składzie leku takich substancji pomocniczych jak sodu węglan i karboksymetyloceluloza sodowa, które również mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości u predysponowanych pacjentów.⁵⁶
• Ciężkie zaburzenia czynności nerek – mesalazyna może nasilać istniejącą dysfunkcję nerek, dlatego u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lek jest przeciwwskazany, ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji nerkowej oraz rozwoju nefrotoksyczności.⁷
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby – u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby lek może prowadzić do pogorszenia funkcji hepatocytów oraz zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, dlatego w tej grupie pacjentów stosowanie Salofalk 500 jest przeciwwskazane.⁸

Kiedy odradzić stosowanie leku

Poza wymienionymi wyżej bezwzględnymi przeciwwskazaniami, które całkowicie wykluczają stosowanie preparatu Salofalk 500, lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania leku również w sytuacjach, gdy pacjent zgłaszał wcześniejsze objawy nadwrażliwości na mesalazynę lub inne pochodne salicylanów, nawet jeśli nie miały one charakteru pełnoobjawowej reakcji alergicznej.

Należy zwrócić szczególną uwagę na postać farmaceutyczną preparatu – są to tabletki dojelitowe, co oznacza, że mają specjalną otoczkę chroniącą przed rozpuszczeniem w kwaśnym środowisku żołądka.⁹ U pacjentów z zaburzeniami pasażu jelitowego, zwężeniami przewodu pokarmowego czy innymi stanami mogącymi wpływać na prawidłowe uwalnianie substancji czynnej z postaci leku, należy rozważyć zastosowanie alternatywnej postaci farmaceutycznej mesalazyny.

Odradzenie stosowania leku Salofalk 500 powinno być również rozważone u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, u których istnieje ryzyko pogorszenia stanu zdrowia w wyniku stosowania mesalazyny, nawet jeśli nie spełniają oni kryteriów ciężkiej niewydolności tych narządów.

Szczególne okoliczności kliniczne

U pacjentów opisanych poniżej, lekarz powinien wnikliwie rozważyć korzyści i ryzyko wynikające z zastosowania leku Salofalk 500, a w razie wątpliwości odradzić jego stosowanie:

• Pacjenci z wywiadem w kierunku astmy oskrzelowej – istnieje teoretyczne ryzyko zaostrzenia objawów astmy pod wpływem mesalazyny, szczególnie u osób z nadwrażliwością na salicylany
• Pacjenci stosujący jednocześnie inne leki nefrotoksyczne – możliwe jest sumowanie się niekorzystnego wpływu na nerki
• Pacjenci z wywiadem w kierunku alergii na sulfonamidy – ze względu na podobieństwo chemiczne istnieje teoretyczne ryzyko wystąpienia reakcji krzyżowych
• Pacjenci ze stwierdzoną wcześniej nieprawidłową czynnością nerek (nawet w stopniu umiarkowanym) – istnieje ryzyko pogorszenia funkcji nerek
• Pacjenci z umiarkowaną dysfunkcją wątroby – metabolizm mesalazyny może być zaburzony

Warto zwrócić uwagę, że Salofalk 500 występuje w postaci charakterystycznych okrągłych tabletek dojelitowych koloru jasnożółtego do koloru ochry, o matowej, gładkiej powierzchni, bez nacięcia.¹⁰ Umożliwia to identyfikację leku i uniknięcie pomyłek podczas stosowania.