Właściwości farmakokinetyczne
Salaza 500 mg

Mesalazyna, substancja czynna leku Salaza w dawce 500 mg w postaci tabletek dojelitowych, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym dostosowanym do leczenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Po podaniu doustnym 500 mg trzy razy na dobę, stężenia 5-ASA i jej acetylowanego metabolitu (Ac-5-ASA) w osoczu w stanie stacjonarnym wynoszą odpowiednio 0,7 µg/ml i 1,2 µg/ml, z Tmax około 5-6 godzin. U zdrowych ochotników na czczo maksymalne stężenia są wyższe (1,3 µg/ml dla 5-ASA i 2,3 µg/ml dla Ac-5-ASA). Mesalazyna jest wydalana głównie w postaci metabolitu Ac-5-ASA, który stanowi ponad 90% leku w moczu, a całkowite odzyskiwanie substancji czynnej i metabolitów wynosi około 44% w moczu i 35% w kale, co wskazuje na działanie zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe.

Właściwości farmakokinetyczne mesalazyny

Mesalazyna, substancja czynna leku Salaza w postaci tabletek dojelitowych 500 mg, wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny, który jest ściśle związany z jej zastosowaniem w leczeniu chorób zapalnych jelit. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tego związku z uwzględnieniem najważniejszych procesów zachodzących w organizmie pacjenta.1

Wchłanianie mesalazyny

Produkt leczniczy Salaza zawiera 500 mg mesalazyny (5-ASA) w postaci tabletek dojelitowych, które charakteryzują się powłoczką odporną na działanie kwasu żołądkowego, co umożliwia dotarcie substancji czynnej bezpośrednio do jelit. Po doustnym podaniu leku w dawce 500 mg trzy razy na dobę u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, stężenie 5-ASA oraz jej głównego metabolitu Ac-5-ASA (acetylowanej mesalazyny) w osoczu w stanie stacjonarnym wynosi odpowiednio 0,7 µg/ml oraz 1,2 µg/ml.2

W przypadku preparatów mesalazyny o przedłużonym uwalnianiu, maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 5 godzinach od podania leku. Badania farmakokinetyczne wykazały, że u zdrowych ochotników pozostających na czczo, maksymalne stężenie 5-ASA i Ac-5-ASA w osoczu wynosi odpowiednio 1,3 µg/ml i 2,3 µg/ml, a wartości te osiągane są po upływie 6 godzin od podania leku.3

Dystrybucja mesalazyny

Badania nad odzyskiwaniem mesalazyny wykazały, że po podaniu najwyższej dawki leku, około 44% substancji czynnej i jej metabolitów wykrywane jest w moczu, natomiast 35% w kale. Dane te wskazują, że 5-ASA może wywierać swoje działanie terapeutyczne zarówno miejscowo (bezpośrednio w jelicie), jak i ogólnoustrojowo (po wchłonięciu do krwiobiegu).4

Metabolizm mesalazyny

Głównym szlakiem metabolicznym mesalazyny jest acetylacja, która zachodzi zarówno w wątrobie, jak i w ścianie jelita grubego. Proces ten przebiega niezależnie od tzw. statusu acetylatora pacjenta, co oznacza, że szybkość acetylacji nie jest determinowana genetycznie w sposób istotny klinicznie dla dawkowania leku.5

Badania farmakokinetyczne wykazały, że proces acetylacji mesalazyny może ulegać wysyceniu. Jednak w zakresie dawek terapeutycznych (250-500 mg), maksymalne stężenia 5-ASA w osoczu oraz parametr AUC (powierzchnia pod krzywą stężenia w osoczu w zależności od czasu) nie wykazują odchyleń od liniowości dawki w stanie stacjonarnym.6

Eliminacja mesalazyny

Po podaniu doustnym, 5-ASA jest wydalana w znacznej części w postaci acetylowanego metabolitu (Ac-5-ASA). Eliminacja zachodzi zarówno przez nerki (z moczem), jak i przez przewód pokarmowy (z kałem). Badania wykazały, że ponad 90% leku zidentyfikowanego w moczu występuje w postaci acetylowanego metabolitu (Ac-5-ASA).7

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych mesalazyny

Parametr 5-ASA (mesalazyna) Ac-5-ASA (metabolit)
Stężenie w osoczu w stanie stacjonarnym u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (dawka 500 mg 3×dziennie) 0,7 µg/ml 1,2 µg/ml
Maksymalne stężenie w osoczu u zdrowych ochotników na czczo 1,3 µg/ml 2,3 µg/ml
Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) 5-6 godzin
Odzyskiwanie w moczu (przy najwyższej dawce) 44%
Odzyskiwanie w kale (przy najwyższej dawce) 35%
Udział metabolitu (Ac-5-ASA) w całkowitej ilości leku w moczu ponad 90%
Miejsce metabolizmu (acetylacji) wątroba i ściana jelita grubego
  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl