Przedawkowanie rywastygminy

Przedawkowanie rywastygminy, substancji czynnej produktu leczniczego Rivastigmine Mylan, może prowadzić do różnorodnych objawów klinicznych wynikających z nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego. Znajomość pełnego obrazu klinicznego oraz właściwego postępowania terapeutycznego jest kluczowa dla personelu medycznego zajmującego się pacjentami, u których doszło do przedawkowania tego inhibitora cholinoesterazy.¹

Obraz kliniczny przedawkowania

Spektrum objawów klinicznych przedawkowania rywastygminy obejmuje zarówno łagodne, jak i ciężkie manifestacje toksyczności cholinergicznej. Obserwacje kliniczne wskazują, że w większości przypadków przypadkowego przedawkowania nie obserwowano istotnych klinicznie objawów, co pozwalało na kontynuację leczenia rywastygminą po upływie 24 godzin od incydentu.²

Toksyczność cholinergiczna lekka

Przy łagodnych zatruciach rywastygminą manifestuje się przede wszystkim toksyczność cholinergiczna z objawami muskarynowymi. Do charakterystycznych objawów należą: zwężenie źrenic, nagłe uderzenia gorąca, różnorodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe (obejmujące ból brzucha, nudności, wymioty i biegunkę), bradykardia, skurcz oskrzeli z towarzyszącym zwiększeniem ilości wydzieliny oskrzelowej, nadmierne pocenie się, mimowolne oddawanie moczu i/lub kału, łzawienie, niedociśnienie tętnicze oraz nadmierne wydzielanie śliny.³

Toksyczność cholinergiczna ciężka

W cięższych przypadkach przedawkowania rywastygminy mogą rozwinąć się objawy związane z wpływem na receptory nikotynowe, takie jak osłabienie mięśni, drżenie pęczkowe, drgawki oraz zatrzymanie oddechu. W skrajnych przypadkach zatrzymanie oddechu może prowadzić do zgonu.⁴

Objawy dodatkowe

Doświadczenia po wprowadzeniu rywastygminy do obrotu dostarczyły dodatkowych informacji dotyczących objawów przedawkowania. Obserwowano przypadki zawrotów głowy, drżenia, bólu głowy, senności, stanu splątania, nadciśnienia tętniczego, omamów oraz ogólnego złego samopoczucia.⁵

Postępowanie w przedawkowaniu

Postępowanie w przypadku przedawkowania rywastygminy powinno uwzględniać właściwości farmakokinetyczne leku oraz nasilenie objawów klinicznych.⁶

Postępowanie w przedawkowaniu bezobjawowym

U pacjentów z bezobjawowym przedawkowaniem zaleca się przerwę w przyjmowaniu rywastygminy trwającą 24 godziny. Jest to związane z okresem półtrwania rywastygminy w osoczu wynoszącym około 1 godziny oraz efektem hamowania acetylocholinoesterazy utrzymującym się przez około dziewięć godzin.⁷

Postępowanie w przedawkowaniu objawowym

W przypadku gdy przedawkowaniu towarzyszą silne nudności i wymioty, należy rozważyć podanie leków przeciwwymiotnych. W przypadku wystąpienia innych działań niepożądanych, należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe, dostosowane do obrazu klinicznego pacjenta.⁸

Postępowanie w ciężkim przedawkowaniu

W przypadku ciężkiego przedawkowania rywastygminy, jako antidotum zaleca się podanie atropiny. Rekomendowana dawka początkowa to 0,03 mg/kg masy ciała siarczanu atropiny podanego drogą dożylną. Kolejne dawki atropiny powinny być ustalane na podstawie odpowiedzi klinicznej pacjenta.⁹

Istotne jest, aby pamiętać, że stosowanie skopolaminy jako antidotum w przedawkowaniu rywastygminy nie jest zalecane.¹⁰

Tabela objawów przedawkowania

Postępowanie terapeutyczne w zależności od nasilenia objawów

Postępowanie w przypadku przedawkowania rywastygminy powinno być dostosowane do nasilenia objawów klinicznych:

• Przedawkowanie bezobjawowe: przerwa w przyjmowaniu leku przez 24 godziny¹¹
• Przedawkowanie z nudnościami i wymiotami: leki przeciwwymiotne, przerwanie podawania rywastygminy¹²
• Przedawkowanie z innymi objawami: leczenie objawowe¹³
• Ciężkie przedawkowanie: siarczan atropiny dożylnie w dawce 0,03 mg/kg mc., kolejne dawki w zależności od odpowiedzi klinicznej¹⁴

Należy pamiętać, że skopolamina nie jest zalecanym antidotum w przypadku przedawkowania rywastygminy.¹⁵