Przedawkowanie
Rispolept 1 mg

Przedawkowanie rysperydonu jest stanem zagrożenia życia, charakteryzującym się nasileniem działania farmakologicznego leku, które manifestuje się objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego oraz układu pozapiramidowego. Do najczęstszych objawów należą senność, tachykardia (≥100 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze z możliwością zapaści krążeniowej, objawy pozapiramidowe (dystonie, akatyzja, parkinsonizm polekowy), wydłużenie odstępu QT (>450 ms u mężczyzn, >470 ms u kobiet) oraz drgawki toniczno-kloniczne. Szczególnie niebezpieczne są powikłania kardiologiczne, takie jak torsade de pointes, zwłaszcza przy jednoczesnym przedawkowaniu paroksetyny, co wymaga natychmiastowej interwencji. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić możliwość zatrucia wieloma substancjami, co może modyfikować obraz kliniczny i rokowanie.

Przedawkowanie rysperydonu

Przedawkowanie rysperydonu stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy towarzyszące przedawkowaniu są zazwyczaj wynikiem nasilenia farmakologicznego działania leku, przy czym ich intensywność jest proporcjonalna do przyjętej dawki. 1

Najczęstsze objawy przedawkowania

Rysperydon w dawkach przekraczających zalecane dawkowanie terapeutyczne może powodować szereg objawów klinicznych dotyczących różnych układów organizmu. Do najczęściej obserwowanych należą zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego oraz zaburzenia pozapiramidowe. 2

Szczególnie niebezpieczne powikłania przedawkowania rysperydonu to zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT oraz drgawki. W literaturze medycznej odnotowano przypadki wystąpienia częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, szczególnie przy jednoczesnym przedawkowaniu produktu Rispolept i paroksetyny. 3

Istotne jest, aby w diagnostyce różnicowej ostrego przedawkowania rysperydonu zawsze uwzględniać możliwość zatrucia wieloma substancjami jednocześnie, co może istotnie modyfikować obraz kliniczny i rokowanie. 4

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm patofizjologiczny Nasilenie w zależności od dawki
Senność i sedacja Nadmierna senność, trudności w utrzymaniu przytomności, spowolnienie psychoruchowe Blokada receptorów histaminowych H1 i adrenergicznych α1 Nasilenie proporcjonalne do dawki
Tachykardia Przyspieszenie czynności serca ≥100 uderzeń/min Blokada receptorów adrenergicznych α1 z reaktywną tachykardią Umiarkowane do ciężkiego
Niedociśnienie Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi z możliwą zapaścią krążeniową Blokada receptorów adrenergicznych α1 Umiarkowane do ciężkiego, zagrażające życiu
Objawy pozapiramidowe Dystonie, akatyzja, parkinsonizm polekowy, drżenie Blokada receptorów dopaminowych D2 w układzie nigrostriatalnym Nasilenie proporcjonalne do dawki
Wydłużenie odstępu QT Wydłużenie odcinka QT w zapisie EKG (>450 ms u mężczyzn, >470 ms u kobiet) Wpływ na kanały jonowe serca Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu
Drgawki Napady drgawkowe toniczno-kloniczne Obniżenie progu drgawkowego Ciężkie, zagrażające życiu
Torsade de pointes Charakterystyczny polimorficzny częstoskurcz komorowy Następstwo wydłużenia odstępu QT, szczególnie przy jednoczesnym przedawkowaniu paroksetyny Bardzo ciężkie, bezpośrednie zagrożenie życia

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania rysperydonu ma charakter objawowy i podtrzymujący, gdyż nie istnieje swoiste antidotum dla tego leku. 5 Postępowanie terapeutyczne powinno obejmować następujące działania:

  1. Zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych – kluczowym elementem jest uzyskanie i utrzymanie drożności dróg oddechowych oraz zapewnienie odpowiedniej podaży tlenu i wentylacji. 6
  2. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – należy rozważyć podanie węgla aktywnego ze środkiem przeczyszczającym, jednak tylko w przypadku, gdy od momentu przyjęcia leku upłynęła mniej niż jedna godzina. 7
  3. Monitorowanie czynności układu krążenia – niezwłoczne rozpoczęcie monitorowania parametrów hemodynamicznych z ciągłym zapisem elektrokardiograficznym ma na celu wczesne wykrycie ewentualnych zaburzeń rytmu serca. 8
  4. Leczenie niedociśnienia i zapaści krążeniowej – w przypadku wystąpienia niedociśnienia lub zapaści krążeniowej należy zastosować odpowiednie środki terapeutyczne, takie jak dożylna infuzja płynów i/lub podanie leków sympatykomimetycznych. 9
  5. Kontrola objawów pozapiramidowych – przy ciężkich objawach pozapiramidowych wskazane jest zastosowanie leków przeciwcholinergicznych. 10
  6. Ścisła obserwacja kliniczna – pacjent wymaga dokładnej obserwacji i monitorowania parametrów życiowych do czasu całkowitego ustąpienia objawów zatrucia. 11

Postępowanie w przypadku powikłań

Szczególnej uwagi wymagają powikłania kardiologiczne, takie jak torsade de pointes. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest wdrożenie specjalistycznego leczenia kardiologicznego, w tym podanie siarczanu magnezu, defibrylacja elektryczna lub czasowa elektrostymulacja w zależności od stanu klinicznego pacjenta. 12

Przedawkowanie rysperydonu stanowi stan zagrożenia życia, dlatego pacjent powinien być leczony w warunkach oddziału intensywnej terapii z możliwością pełnego monitorowania parametrów życiowych i wdrożenia odpowiedniego leczenia objawowego. 13

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl