Interakcje leku
Rispolept 1 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Rysperydon, jako lek przeciwpsychotyczny, może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, co wynika zarówno z jego właściwości farmakodynamicznych, jak i farmakokinetycznych. Pacjenci przyjmujący Rispolept wymagają szczególnego monitorowania podczas stosowania terapii wielolekowej.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Leki wydłużające odstęp QT wymagają szczególnej ostrożności podczas równoczesnego stosowania z rysperydonem. Dotyczy to takich leków jak: leki przeciwarytmiczne (np. chinidyna, dyzopiramid, prokainamid, propafenon, amiodaron, sotalol), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina), czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. maprotylina), niektóre leki przeciwhistaminowe, inne leki przeciwpsychotyczne oraz niektóre leki przeciwmalaryczne (np. chinina i meflochina). Szczególne ryzyko dotyczy również leków powodujących zaburzenia równowagi elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia), bradykardię lub leków hamujących metabolizm wątrobowy rysperydonu.²

Substancje działające ośrodkowo, w tym alkohol, opioidy, leki przeciwhistaminowe oraz benzodiazepiny, stosowane równocześnie z rysperydonem mogą nasilać działanie sedatywne, dlatego należy zachować ostrożność podczas ich łączenia.³

Lewodopa i agoniści dopaminy – rysperydon może osłabiać działanie tych leków poprzez antagonistyczne działanie wobec receptorów dopaminowych. Jeśli ich jednoczesne stosowanie jest konieczne, szczególnie w zaawansowanej chorobie Parkinsona, należy zastosować najmniejsze skuteczne dawki obu leków.⁴

Leki przeciwnadciśnieniowe – przy jednoczesnym stosowaniu z rysperydonem może dochodzić do klinicznie istotnego niedociśnienia, co obserwowano w doświadczeniach po wprowadzeniu leku do obrotu.⁵

Leki psychostymulujące (np. metylofenidat) stosowane jednocześnie z rysperydonem mogą prowadzić do wystąpienia objawów pozapiramidowych, szczególnie przy zmianie dawkowania jednego lub obu leków.⁶

Paliperydon – nie zaleca się jednoczesnego stosowania rysperydonu z paliperydonem, ponieważ paliperydon jest aktywnym metabolitem rysperydonu, co może prowadzić do dodatkowego narażenia na czynną frakcję przeciwpsychotyczną.⁷

Interakcje farmakokinetyczne

Absorpcja – pokarm nie wpływa na wchłanianie produktu leczniczego Rispolept.⁸

Metabolizm – rysperydon jest metabolizowany głównie z udziałem cytochromu P450 2D6 (CYP2D6) i w mniejszym stopniu z udziałem cytochromu P450 3A4 (CYP3A4). Zarówno rysperydon, jak i jego czynny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami glikoproteiny P (P-gp). Leki modyfikujące aktywność tych enzymów i transporterów mogą istotnie wpływać na farmakokinetykę czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.⁹

Interakcje z inhibitorami enzymów

Inhibitory CYP2D6 (np. paroksetyna, chinidyna) mogą zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu, a w mniejszym stopniu jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Większe dawki silnych inhibitorów CYP2D6 mogą znacząco zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Przy rozpoczynaniu lub kończeniu terapii tymi lekami należy ponownie ocenić dawkowanie rysperydonu.¹⁰

Inhibitory CYP3A4 i/lub P-gp (np. itrakonazol) mogą znacząco zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Podobnie jak w przypadku inhibitorów CYP2D6, należy ocenić dawkowanie rysperydonu przy rozpoczynaniu lub kończeniu jednoczesnej terapii.¹¹

Interakcje z induktorami enzymów

Induktory CYP3A4 i/lub P-gp (np. karbamazepina, ryfampicyna) mogą zmniejszać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. W przypadku rozpoczynania lub kończenia stosowania tych leków należy ponownie ocenić dawkowanie rysperydonu. Warto zaznaczyć, że maksymalny efekt induktorów CYP3A4 może wystąpić nawet po 2 tygodniach od rozpoczęcia terapii, a po zaprzestaniu ich stosowania, indukcja może utrzymywać się przez minimum 2 tygodnie.¹²

Interakcje z lekami wiążącymi się z białkami

Nie stwierdzono istotnego klinicznie wypierania leków z białek osocza podczas jednoczesnego stosowania rysperydonu z lekami silnie wiążącymi się z białkami.¹³

Interakcje lekowe u dzieci i młodzieży

Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Nie można jednoznacznie określić, czy wyniki tych badań mają bezpośrednie zastosowanie u dzieci i młodzieży. Warto jednak zaznaczyć, że jednoczesne stosowanie leków psychostymulujących (np. metylofenidatu) z rysperydonem u dzieci i młodzieży nie wpływało na farmakokinetykę ani skuteczność rysperydonu.¹⁴

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i rysperydonu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko sedacji (działania uspokajającego). Alkohol, podobnie jak rysperydon, wywiera działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych związanych z sedacją i pogorszeniem koncentracji.¹⁵

Pacjenci przyjmujący rysperydon powinni być świadomi, że alkohol może:

• Nasilać działanie uspokajające rysperydonu
• Zwiększać ryzyko zaburzeń motorycznych
• Osłabiać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
• Potencjalnie obniżać ciśnienie tętnicze (ryzyko hipotonii ortostatycznej)
• Wpływać na metabolizm rysperydonu w wątrobie

Ze względu na addytywne działanie depresyjne alkoholu i rysperydonu na ośrodkowy układ nerwowy, zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu podczas terapii produktem Rispolept.

Szczegółowe interakcje rysperydonu z wybranymi grupami leków

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące interakcji rysperydonu z konkretnymi grupami leków i ich wpływu na farmakokinetykę rysperydonu oraz jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej.

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych leków

Rysperydon zasadniczo nie wpływa istotnie klinicznie na farmakokinetykę następujących leków:¹⁶

• Leki przeciwpadaczkowe: walproinian, topiramat
• Leki przeciwpsychotyczne: arypiprazol i jego czynny metabolit dehydroarypiprazol
• Glikozydy naparstnicy: digoksyna
• Lit

Szczególne ostrzeżenia

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym podawaniu rysperydonu z furosemidem ze względu na zwiększoną śmiertelność obserwowaną u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem otrzymujących równocześnie te dwa leki.¹⁷

W przypadku jednoczesnego stosowania jakichkolwiek leków z rysperydonem, należy zapoznać się z charakterystykami odpowiednich produktów leczniczych w celu poznania szlaków metabolizmu i ewentualnej konieczności dostosowania dawki.¹⁸