Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, jako substancja aktywna produktu leczniczego Pralex, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, zarówno na poziomie farmakodynamicznym, jak i farmakokinetycznym. Właściwe rozpoznanie tych interakcji ma kluczowe znaczenie w zapewnieniu bezpieczeństwa i skuteczności leczenia.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne wynikają z wpływu escytalopramu na układy neuroprzekaźników w organizmie, głównie na układ serotoninergiczny. Szczególnej uwagi wymagają leki modyfikujące transmisję serotoninergiczną.²

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Nieselektywne inhibitory MAO – jednoczesne stosowanie escytalopramu z nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy jest bezwzględnie przeciwwskazane. U pacjentów leczonych lekiem z grupy SSRI w skojarzeniu z nieselektywnym inhibitorem MAO opisywano ciężkie reakcje, w tym zespół serotoninowy, który może zagrażać życiu. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć dopiero po 14 dniach od zaprzestania stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Podobnie, po odstawieniu escytalopramu należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę przed rozpoczęciem leczenia nieselektywnym inhibitorem MAO.³

Moklobemid (odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A) – nie zaleca się stosowania escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorem MAO-A ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Jeśli takie leczenie skojarzone jest konieczne, należy rozpocząć od minimalnej zalecanej dawki przy ścisłej kontroli klinicznej pacjenta.⁴

Linezolid (odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO) – antybiotyk linezolid nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. W przypadku konieczności takiego leczenia skojarzonego należy stosować minimalną dawkę przy ciągłej kontroli klinicznej pacjenta.⁵

Selegilina (nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B) – podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu i selegiliny należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Warto zaznaczyć, że selegilina w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem była wcześniej stosowana bezpiecznie.⁶

Leki wydłużające odcinek QT – przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami wydłużającymi odcinek QT w EKG. Należą do nich leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, leki przeciwpsychotyczne (pochodne fentiazyny, pimozyd, haloperidol), trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki (sparfloksacyna, moksifloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie, pentamidyna), leki przeciwmalaryczne (zwłaszcza halofantryna) oraz niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna). Nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych i farmakodynamicznych dotyczących tych skojarzeń, ale nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu z wymienionymi lekami, co może prowadzić do niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca.⁷

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Leki o działaniu serotoninergicznym – jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami zwiększającymi poziom serotoniny, takimi jak tramadol, buprenorfina, sumatryptan i inne tryptany, może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, potencjalnie zagrażającego życiu stanu związanego z nadmiarem serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym.⁸

Leki obniżające próg drgawkowy – escytalopram, podobnie jak inne leki z grupy SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami o takim działaniu, w tym lekami przeciwdepresyjnymi (trójpierścieniowymi, SSRI), lekami przeciwpsychotycznymi (pochodnymi fenotiazyny, tioksantenu, butyrofenonu), meflochiną, bupropionem oraz tramadolem.⁹

Lit, tryptofan – istnieją doniesienia o nasileniu działania w przypadkach stosowania leków z grupy SSRI w skojarzeniu z litem lub tryptofanem. Przy takich skojarzeniach zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności.¹⁰

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – stosowanie preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny jednocześnie z escytalopramem może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych. Nie zaleca się takiego połączenia.¹¹

Leki wpływające na krzepnięcie krwi – escytalopram stosowany jednocześnie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może modyfikować ich działanie. Podczas rozpoczynania lub kończenia leczenia escytalopramem u pacjentów przyjmujących doustne antykoagulanty należy ściśle monitorować parametry krzepnięcia. Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może dodatkowo zwiększać ryzyko krwawień.¹²

Leki wywołujące hipokaliemię i/lub hipomagnezemię – przy jednoczesnym stosowaniu escytalopramu z lekami powodującymi niedobór potasu i/lub magnezu należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ może to zwiększać ryzyko wystąpienia niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca.¹³

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie przez izoenzym CYP2C19, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4 i CYP2D6. Główny metabolit (demetylowany escytalopram, S-DCT) jest częściowo metabolizowany przez CYP2D6.¹⁴

Inhibitory CYP2C19 – jednoczesne stosowanie escytalopramu z inhibitorami CYP2C19 może zwiększać stężenie escytalopramu w osoczu:

• Omeprazol (30 mg raz na dobę) – powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu¹⁵
• Cymetydyna (400 mg dwa razy na dobę) – powoduje umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu¹⁶

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami CYP2C19 (takimi jak omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) lub cymetydyną. Może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu w oparciu o monitorowanie działań niepożądanych podczas leczenia skojarzonego.¹⁷

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:

• Flekainid, propafenon i metoprolol (w leczeniu niewydolności serca) – leki o działaniu kardiologicznym¹⁸
• Leki działające na ośrodkowy układ nerwowy metabolizowane przez CYP2D6:
  • Leki przeciwdepresyjne (dezypramina, klomipramina, nortryptylina)¹⁹
  • Leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna, haloperydol)²⁰

Jednoczesne stosowanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem prowadziło do dwukrotnego zwiększenia stężenia tych substratów CYP2D6 w osoczu, co może wymagać dostosowania ich dawek.²¹

Escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na CYP2C19. Wskazana jest ostrożność przy stosowaniu leków metabolizowanych głównie przez CYP2C19.²²

Interakcje escytalopramu z alkoholem

Z farmakologicznego punktu widzenia nie należy oczekiwać bezpośrednich interakcji farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem. Niemniej jednak, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, równoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane.²³

Spożywanie alkoholu podczas leczenia escytalopramem może:

• Nasilać działanie sedatywne, prowadząc do pogorszenia sprawności psychomotorycznej
• Zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń funkcji poznawczych
• Potencjalnie nasilać depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy
• Modyfikować skuteczność leczenia farmakologicznego
• Zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego

Pacjenci leczeni escytalopramem powinni być wyraźnie poinformowani o konieczności powstrzymania się od spożywania alkoholu przez cały okres terapii.

Tabela interakcji z escytalopramem