Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację – Polopiryna C (kwas acetylosalicylowy + kwas askorbowy)

Polopiryna C zawiera 500 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 200 mg kwasu askorbowego w postaci tabletek musujących. Jako inhibitor syntezy prostaglandyn, kwas acetylosalicylowy wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w kontekście wpływu leku na płodność, ciążę i laktację.¹

Wpływ na ciążę

Mechanizm działania i ryzyko związane ze stosowaniem kwasu acetylosalicylowego w ciąży wynika z hamowania syntezy prostaglandyn, co może niekorzystnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia oraz występowania wad serca i przewodu pokarmowego przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnych tygodniach ciąży.²

Ryzyko wad rozwojowych

Bezwzględne ryzyko występowania wad układu sercowo-naczyniowego zwiększa się z wartości poniżej 1% do prawie 1,5%. Istotne czynniki ryzyka obejmują:

• Stosowanie większych dawek leku – ryzyko wzrasta proporcjonalnie do dawki
• Wydłużony okres terapii – dłuższe stosowanie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia wad

<sup data-drug="Polopiryna C" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Bezwzględne ryzyko występowania wad układu sercowo-naczyniowego zwiększało się w tych badaniach z wartości 3

Wpływ na noworodka

U noworodków, których matki stosowały kwas acetylosalicylowy przed porodem, obserwowano nieprawidłowe krwawienia, takie jak:

1. Wylewy podspojówkowe – krwawienia w obrębie spojówki oka
2. Krwiomocz – obecność krwi w moczu
3. Wybroczyny – drobne podskórne wynaczynienia krwi
4. Krwiak podokostnowy czaszki – gromadzenie się krwi między kością a okostną czaszki

⁴

Odnotowano również częstsze występowanie krwawień wewnątrzczaszkowych u wcześniaków urodzonych przez matki, które stosowały kwas acetylosalicylowy na tydzień przed porodem. Powikłanie to jest szczególnie niebezpieczne dla wcześniaków ze względu na ich niedojrzały układ krzepnięcia.⁵

Dane z badań na zwierzętach

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że dawka śmiertelna dla płodu była większa niż dawki stosowane klinicznie. U zwierząt, którym podawano inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy (formowania się narządów), obserwowano zwiększoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, w tym wad układu sercowo-naczyniowego.⁶

Zalecenia w poszczególnych trymestrach ciąży

Przenikanie przez łożysko: Kwas acetylosalicylowy bardzo łatwo przenika przez barierę łożyskową, co zwiększa potencjalne ryzyko dla płodu.⁷

Pierwszy i drugi trymestr ciąży (0-6 miesiąc): W pierwszych 6 miesiącach ciąży produkt leczniczy może być stosowany jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności. Jeśli zachodzi potrzeba zastosowania kwasu acetylosalicylowego u kobiet, które właśnie zaszły w ciążę, bądź podczas pierwszego lub drugiego trymestru ciąży, należy podawać najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy okres czasu.⁸

Trzeci trymestr ciąży (7-9 miesiąc): W końcowych trzech miesiącach ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą wpływać uszkadzająco na płód, powodując:⁹

• Zaburzenia układu krążenia – nadciśnienie płucne z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego Botalla, co może prowadzić do niewydolności krążenia u płodu i noworodka
• Uszkodzenie nerek – może wystąpić niewydolność nerek z małowodziem (zbyt małą ilością płynu owodniowego)

¹⁰

Ponadto, wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn podawane kobietom w trzecim trymestrze ciąży mogą:¹¹

• Powodować wydłużenie czasu krwawienia zarówno u matek jak i u noworodków oraz działanie antyagregacyjne, nawet podczas stosowania bardzo małych dawek
• Hamować kurczliwość macicy, co wiąże się ze zwiększoną częstością występowania dystocji (trudności w porodzie) i opóźnionego porodu, co zostało zaobserwowane w badaniach na zwierzętach

¹²

Przeciwwskazania w ciąży: W związku z powyższymi zagrożeniami, kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany w ostatnim trymestrze ciąży.¹³

Wpływ na laktację

Karmienie piersią: Stosowanie produktu Polopiryna C jest przeciwwskazane w okresie karmienia piersią. Kwas acetylosalicylowy przenika do mleka matki i może wpływać niekorzystnie na dziecko, m.in. zwiększając ryzyko zaburzeń krzepnięcia.¹⁴

Wskazówki dla lekarzy

Lekarz prowadzący powinien szczegółowo poinformować pacjentkę o:

• Bezwzględnych przeciwwskazaniach do stosowania leku w III trymestrze ciąży i podczas karmienia piersią
• Konieczności natychmiastowego zgłoszenia podejrzenia ciąży podczas stosowania leku
• Potencjalnych zagrożeniach dla płodu przy stosowaniu leku w I i II trymestrze
• Potrzebie stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, jeśli stosowanie leku jest niezbędne
• Możliwych objawach niepożądanych wskazujących na niekorzystny wpływ leku na przebieg ciąży