Właściwości farmakokinetyczne
Pitamet 2 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Pitamet (pitawastatyna)

Pitawastatyna, substancja czynna leku Pitamet, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jej działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego leku, z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.¹

Wchłanianie

Pitawastatyna wykazuje szybkie wchłanianie z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu godziny od podania doustnego. Istotną cechą farmakokinetyki pitawastatyny jest brak wpływu pokarmu na jej wchłanianie. Substancja czynna w niezmienionej postaci uczestniczy w krążeniu wątrobowo-jelitowym żółci i wykazuje dobrą absorpcję zarówno w jelicie czczym, jak i w jelicie krętym. Całkowita biodostępność pitawastatyny wynosi 51%.²

Badania wykazały, że posiłek o wysokiej zawartości tłuszczu może obniżyć maksymalne stężenie pitawastatyny w osoczu o 43%, jednak całkowita ekspozycja na lek (mierzona jako AUC) pozostaje niezmieniona.³

Dystrybucja

W osoczu ludzkim pitawastatyna występuje w przeważającej części (ponad 99%) w formie związanej z białkami osocza. Wiąże się głównie z albuminą oraz kwaśną glikoproteiną alfa-1. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 133 l, co wskazuje na dobre przenikanie leku do tkanek.⁴

Pitawastatyna jest aktywnie transportowana do miejsca działania i metabolizmu – hepatocytów, poprzez liczne transportery wątrobowe, w tym OATP1B1 i OATP1B3. Wartość parametru AUC w osoczu charakteryzuje się dużą zmiennością międzyosobniczą, z około 4-krotną różnicą między wartościami najwyższymi i najniższymi. Ta zmienność może wynikać z polimorfizmu genu SLCO1B1 (kodującego transporter OATP1B1). Warto zaznaczyć, że pitawastatyna nie jest substratem dla glikoproteiny p.⁵

Metabolizm

Pitawastatyna w osoczu występuje głównie w niezmienionej formie. Metabolizm wątrobowy tej substancji jest ograniczony, a głównym metabolitem jest nieaktywny lakton. Powstawanie tego metabolitu zachodzi przy udziale UDP glukuronozylotransferazy (izoformy UGT1A3 i 2B7) poprzez produkt pośredni – pitawastatynę sprzężoną z glukuronidem (wiązanie typu estrowego).⁶

Badania in vitro z wykorzystaniem 13 izoform cytochromu P450 (CYP) wskazują, że udział tego układu enzymatycznego w metabolizmie pitawastatyny jest minimalny. Wśród izoenzymów CYP, największy udział w przemianach pitawastatyny ma CYP2C9 (i w mniejszym stopniu CYP2C8), które odpowiadają za powstawanie mniej istotnych metabolitów tej substancji czynnej.⁷

Eliminacja

Pitawastatyna w niezmienionej formie jest szybko usuwana z wątroby do żółci, przy czym ulega ona recyrkulacji w krążeniu wątrobowo-jelitowym, co ma wpływ na wydłużenie czasu jej działania w organizmie. Jedynie niewielka ilość, mniej niż 5% pitawastatyny, jest wydalana z moczem.⁸

Okres półtrwania pitawastatyny w osoczu wynosi od 5,7 godziny (po podaniu pojedynczej dawki) do 8,9 godziny (w stanie równowagi dynamicznej). Średnia geometryczna klirensu po podaniu doustnym pojedynczej dawki wynosi 43,4 l/h.⁹

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

W badaniach farmakokinetycznych, porównujących zdrowych ochotników podzielonych na grupy osób młodych i starszych (≥65 lat), wartość AUC pitawastatyny była 1,3-krotnie wyższa u osób starszych. Warto podkreślić, że różnica ta nie miała wpływu na profil bezpieczeństwa ani skuteczność pitawastatyny w badaniach klinicznych u pacjentów w podeszłym wieku.¹⁰

Różnice między płciami

Badania farmakokinetyczne porównujące zdrowych ochotników obojga płci wykazały, że wartość AUC pitawastatyny była 1,6-krotnie wyższa u kobiet. Jednakże ta różnica nie wpłynęła na bezpieczeństwo ani skuteczność kliniczną pitawastatyny u kobiet.¹¹

Różnice rasowe

Nie stwierdzono istotnych różnic w profilu farmakokinetycznym pitawastatyny pomiędzy osobami pochodzenia japońskiego a osobami należącymi do rasy kaukaskiej, po uwzględnieniu wieku i masy ciała.¹²

Dzieci i młodzież

Istnieją ograniczone dane farmakokinetyczne dotyczące stosowania pitawastatyny u dzieci i młodzieży. W badaniu NK-104-4.01EU, selektywne pobieranie próbek ujawniło zależny od dawki wpływ na stężenie pitawastatyny w osoczu w ciągu 1 godziny po podaniu. Zaobserwowano również, że stężenie pitawastatyny w ciągu godziny po podaniu dawki było odwrotnie proporcjonalne do masy ciała i może być wyższe u dzieci niż u dorosłych.¹³

Niewydolność nerek

U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek zaobserwowano 1,8-krotny wzrost wartości AUC w porównaniu do osób z prawidłową funkcją nerek. U pacjentów poddawanych hemodializie wartość AUC była 1,7-krotnie wyższa.¹⁴

Niewydolność wątroby

Pacjenci z łagodnym uszkodzeniem wątroby (stopień A w skali Childa-Pugha) wykazują 1,6-krotnie wyższą wartość AUC w porównaniu do osób zdrowych. U pacjentów z umiarkowanym uszkodzeniem wątroby (stopień B w skali Childa-Pugha) wartość AUC jest aż 3,9-krotnie wyższa. Z tego względu u pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby zaleca się obniżenie dawki pitawastatyny. Należy podkreślić, że pitawastatyna jest przeciwwskazana do stosowania u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.¹⁵