Właściwości farmakodynamiczne
Pernazinum 100 mg

Perazyna, substancja czynna leku Pernazinum, należy do fenotiazyn z grupy piperazynowej i posiada kod ATC N05AB10. Dostępna jest w tabletkach zawierających 25 mg lub 100 mg dimaleinianu perazyny. Mechanizm działania perazyny opiera się głównie na antagonizmie receptorów dopaminergicznych D1 i D2 w ośrodkach podkorowych mózgu, podwzgórzu oraz układzie limbicznym, co stanowi podstawę jej efektu przeciwpsychotycznego. Ponadto, perazyna wykazuje powinowactwo do receptorów cholinergicznych, adrenergicznych α1, histaminowych oraz serotoninowych, co wpływa na jej szeroki profil farmakodynamiczny oraz potencjalne działania niepożądane, takie jak efekty antycholinergiczne, hipotensja, sedacja oraz modyfikacja działania psychotropowego.

Pobierz ChPL PDF Pernazinum – Tabletki – 100 mg
  1. Właściwości farmakodynamiczne perazyny
    1. Mechanizm działania
    2. Dodatkowe działania receptorowe
    3. Profil farmakodynamiczny na tle innych neuroleptyków
    4. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. katatonia
  2. mania
  3. ostra schizofrenia
  4. ostre zaburzenie psychotyczne
  5. pobudzenie psychoruchowe
  6. przewlekła schizofrenia
Substancja czynna
  1. perazyna
Kategoria leku
  1. leki przeciwpsychotyczne
  2. neuroleptyki

Właściwości farmakodynamiczne perazyny

Perazyna, substancja czynna produktu leczniczego Pernazinum, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwpsychotycznych z rodziny fenotiazyn zawierających grupę piperazynową. Zgodnie z klasyfikacją Anatomical Therapeutic Chemical (ATC), perazynie przypisano kod: N 05 AB 10. Dimaleinian perazyny w tabletkach występuje w dawkach odpowiadających 25 mg lub 100 mg perazyny.1

Mechanizm działania

Perazyna wykazuje złożony mechanizm działania farmakodynamicznego, który odpowiada za jej efekty przeciwpsychotyczne. Główne działanie polega na antagonistycznym wpływie na receptory dopaminergiczne typu D1 i D2 zlokalizowane w określonych obszarach mózgowia, szczególnie w:

  • ośrodkach podkorowych mózgu
  • podwzgórzu
  • układzie limbicznym

Ta blokada receptorów dopaminergicznych jest kluczowa dla efektu przeciwpsychotycznego leku.2

Dodatkowe działania receptorowe

Oprócz działania na układ dopaminergiczny, perazyna wykazuje powinowactwo do wielu innych receptorów neuronalnych, co przekłada się na jej profil farmakodynamiczny i potencjalne działania niepożądane. Antagonistyczne działanie perazyny obejmuje również następujące typy receptorów:

  • Cholinergiczne – blokada tych receptorów może powodować działania antycholinergiczne, jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia akomodacji czy zaparcia
  • Adrenergiczne α1 – antagonizm w stosunku do tych receptorów może być odpowiedzialny za działania hipotensyjne
  • Histaminowe – blokada receptorów histaminowych przyczynia się do działania sedatywnego
  • Serotoninowe – wpływ na receptory serotoninergiczne może modyfikować profil działania psychotropowego

Te dodatkowe działania receptorowe tworzą kompleksowy profil farmakodynamiczny perazyny, wpływając zarówno na skuteczność terapeutyczną, jak i spektrum potencjalnych działań niepożądanych.3

Profil farmakodynamiczny na tle innych neuroleptyków

W porównaniu z innymi klasycznymi neuroleptykami z grupy fenotiazyn, perazyna charakteryzuje się:

  • Umiarkowaną siłą działania przeciwpsychotycznego
  • Stosunkowo niskim ryzykiem wywoływania objawów pozapiramidowych
  • Umiarkowanym działaniem sedatywnym
  • Znaczącym działaniem przeciwlękowym

Ten profil receptorowy sprawia, że perazyna jest stosowana w leczeniu różnych zaburzeń psychotycznych, w tym schizofrenii, stanów maniakalnych oraz innych zaburzeń przebiegających z objawami psychotycznymi.4

Receptor Typ działania Lokalizacja Efekt farmakologiczny
Dopaminowy D1 Antagonizm Ośrodki podkorowe, układ limbiczny Działanie przeciwpsychotyczne
Dopaminowy D2 Antagonizm Ośrodki podkorowe, układ limbiczny, podwzgórze Główny efekt przeciwpsychotyczny
Cholinergiczny Antagonizm OUN i obwodowy układ nerwowy Działania antycholinergiczne
Adrenergiczny α1 Antagonizm Naczynia krwionośne, OUN Działanie hipotensyjne
Histaminowy Antagonizm OUN Efekt sedatywny
Serotoninowy Antagonizm OUN Modyfikacja działania psychotropowego

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl