Specjalne ostrzeżenia
Paracetamol Aflofarm

Paracetamol wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza przy przedawkowaniu, które może prowadzić do niewydolności wątroby, konieczności przeszczepu lub zgonu. Pacjenci z istniejącą niewydolnością wątroby lub nerek, niedożywieniem, przewlekłym spożywaniem alkoholu, posocznicą, niedoborem glutationu oraz deficytami enzymatycznymi (np. dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej) są szczególnie narażeni na powikłania. Wskazana jest konsultacja lekarska przed zastosowaniem leku w tych grupach. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową (HAGMA) podczas jednoczesnego stosowania paracetamolu i flukloksacyliny, zwłaszcza u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, posocznicą, niedożywieniem lub przewlekłym alkoholizmem. Zaleca się monitorowanie stężenia 5-oksoproliny w moczu w takich przypadkach.

Ostrzeżenia ogólne dotyczące stosowania paracetamolu

Paracetamol wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko poważnych następstw przedawkowania. Przedawkowanie tego leku może prowadzić do niewydolności wątroby, a w konsekwencji nawet do konieczności przeszczepu wątroby lub zgonu pacjenta. Pacjenci powinni być świadomi, że nie należy przekraczać zalecanych dawek, a w przypadku istniejącej choroby wątroby ryzyko uszkodzenia tego narządu związane ze stosowaniem paracetamolu jest znacznie zwiększone.1

Konieczność konsultacji medycznej

Przed zastosowaniem leku pacjenci z niewydolnością wątroby lub nerek bezwzględnie powinni skonsultować się z lekarzem. Lekarz powinien również poinformować pacjentów o konieczności kontaktu, jeśli cierpią na przewlekłe bóle głowy.2

Grupy podwyższonego ryzyka

Szczególną ostrożność podczas stosowania paracetamolu należy zachować u pacjentów z pewnymi czynnikami ryzyka, do których należą:

  • Niewydolność wątroby i nerek – zwiększa ryzyko działań niepożądanych leku3
  • Niedożywienie – pacjenci niedożywieni, z niskim wskaźnikiem masy ciała (BMI) lub cierpiący na anoreksję są bardziej narażeni na uszkodzenie wątroby4
  • Spożywanie alkoholu – regularne picie alkoholu zwiększa hepatotoksyczność paracetamolu5
  • Posocznica – stan zwiększający ryzyko uszkodzenia wątroby i rozwoju kwasicy metabolicznej6
  • Niedobór glutationu – zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy metabolicznej podczas leczenia paracetamolem7
  • Deficyty enzymatyczne – pacjenci z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej lub reduktazy methemoglobinowej wymagają szczególnej obserwacji8

Szczególne interakcje wymagające ostrożności

Jednoczesne stosowanie z flukloksacyliną

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania paracetamolu i flukloksacyliny ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową (HAGMA, ang. high anion gap metabolic acidosis). Ryzyko to jest szczególnie wysokie u pacjentów z:

  • Ciężkimi zaburzeniami czynności nerek
  • Posocznicą
  • Niedożywieniem
  • Innymi przyczynami niedoboru glutationu (np. przewlekły alkoholizm)
  • Stosujących maksymalne dawki dobowe paracetamolu

W takich przypadkach zaleca się ścisłą obserwację pacjenta, w tym wykonywanie badań wykrywających 5-oksoprolinę w moczu.9

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Paracetamol może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, co należy uwzględnić podczas interpretacji wyników. Do badań tych zaliczają się:

  • Oznaczenie glukozy w surowicy krwi metodą oksydaza/peroksydaza
  • Oznaczanie kwasu 5-hydroksyindoilooctowego (5-HIAA) z odczynnikiem nitrozonaftolowym
  • Wyniki testu z benitromidem
  • Oznaczanie stężenia kwasu moczowego w surowicy – reakcja z kwasem fosforowolframowym

Te potencjalne interferencje analityczne powinny być brane pod uwagę przy zlecaniu i interpretacji wyników badań laboratoryjnych pacjentom przyjmującym paracetamol.10

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Paracetamol Aflofarm w postaci zawiesiny doustnej zawiera szereg substancji pomocniczych, które mogą mieć znaczenie kliniczne u określonych grup pacjentów:

Substancja pomocnicza Zawartość w 5 ml zawiesiny Ostrzeżenia
Sacharoza 3100 mg Należy uwzględnić u pacjentów z cukrzycą. Przeciwwskazany u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy–izomaltazy.
Czerwień koszenilowa 0,62 mg Może powodować reakcje alergiczne.
Sodu benzoesan 7,44 mg Potencjalne działanie drażniące.
Etanol 2,13 mg (0,04% w/v) Ilość równoważna mniej niż 1 ml piwa lub 1 ml wina; nie powoduje zauważalnych skutków.
Glikol propylenowy (E 1520) 3,44 mg U niektórych pacjentów może powodować objawy podobne do tych wywoływanych przez alkohol.
Alkohol benzylowy 0,087 mg Może powodować reakcje alergiczne. Zwiększone ryzyko kumulacji u małych dzieci. Duże objętości należy podawać ostrożnie, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby (ryzyko kwasicy metabolicznej).
Sód <1 mmol (23 mg) Uznawany za „wolny od sodu”.

Znajomość zawartości tych substancji pomocniczych jest istotna przy doborze leku dla pacjentów ze specjalnymi wymaganiami dietetycznymi lub medycznymi.11

Szczególna uwaga na alkohol benzylowy

Mimo niewielkiej zawartości alkoholu benzylowego (0,087 mg/5 ml), należy pamiętać o potencjalnym ryzyku kumulacji tego związku u małych dzieci. Duże objętości produktów zawierających alkohol benzylowy należy podawać ostrożnie i tylko w razie konieczności, szczególnie pacjentom z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji i rozwoju kwasicy metabolicznej.12

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl