Specjalne ostrzeżenia
Palifren Long

Paliperydon w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu (Palifren Long) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem odstępu QT, a także u osób z ryzykiem niedociśnienia ortostatycznego (2,5% vs 0,8% placebo). Należy monitorować ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) oraz objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), takie jak hipertermia, sztywność mięśni, niestabilność autonomiczna i wzrost aktywności fosfokinazy kreatynowej. W przypadku leukopenii, neutropenii lub agranulocytozy (rzadko <1/10 000) konieczne jest monitorowanie morfologii krwi i ewentualne przerwanie terapii. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się dostosowanie dawki, a stosowanie u osób z klirensem kreatyniny <50 ml/min jest przeciwwskazane. Ponadto, paliperydon może indukować hiperglikemię, zaostrzenie cukrzycy, znaczne zwiększenie masy ciała oraz potencjalnie wpływać na ryzyko nowotworów zależnych od prolaktyny.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Palifren Long

Paliperydon podawany w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u określonych grup pacjentów oraz w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić przy zalecaniu leczenia paliperydonem.1

Ograniczenia zastosowania w stanach ostrych

Produkt Palifren Long nie powinien być stosowany w leczeniu pacjentów w stanie silnego pobudzenia ani w ostrych stanach psychotycznych, gdy konieczne jest szybkie złagodzenie objawów. W takich przypadkach należy rozważyć inne formy farmakoterapii umożliwiające szybsze działanie terapeutyczne.2

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Wydłużenie odstępu QT

Należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu paliperydonu pacjentom z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym, a także podczas jednoczesnego stosowania innych produktów leczniczych mogących wydłużać odstęp QT. Wydłużenie odstępu QT może zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, w tym potencjalnie zagrażających życiu arytmii komorowych.3

Hipotonia ortostatyczna

Ze względu na działanie blokujące receptory alfa-adrenergiczne, paliperydon może wywoływać u niektórych pacjentów hipotonię ortostatyczną. Na podstawie zebranych danych z trzech 6-tygodniowych badań kontrolowanych placebo z użyciem podawanych doustnie tabletek paliperydonu, niedociśnienie ortostatyczne stwierdzono u 2,5% badanych przyjmujących paliperydon i u 0,8% przyjmujących placebo.4

Produkt Palifren Long należy stosować ostrożnie u pacjentów z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego (np. niewydolnością serca, zawałem lub niedokrwieniem serca, zaburzeniami przewodnictwa), chorobą naczyń mózgowych lub stanami predysponującymi pacjenta do niedociśnienia (np. odwodnienie i hipowolemia).5

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych zgłaszano incydenty żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). U pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi często występują nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy z zatorami w układzie żylnym. Przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia produktem Palifren Long należy rozpoznać wszystkie potencjalne czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia VTE i podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze.6

Działania niepożądane neurologiczne

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Podczas przyjmowania paliperydonu zgłaszano występowanie złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), charakteryzującego się:

  • podwyższeniem temperatury ciała
  • sztywnością mięśni
  • niestabilnością układu autonomicznego
  • zaburzeniami świadomości
  • zwiększeniem aktywności fosfokinazy kreatynowej w surowicy

Ponadto może wystąpić mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek. Jeśli u pacjenta rozwiną się objawy przedmiotowe lub podmiotowe wskazujące na NMS, należy przerwać stosowanie paliperydonu.7

Późne dyskinezy i objawy pozapiramidowe

Produkty lecznicze o właściwościach antagonistycznych w stosunku do receptorów dopaminy są kojarzone z pojawianiem się późnych dyskinez, charakteryzujących się rytmicznymi ruchami mimowolnymi, głównie języka i/lub twarzy. W przypadku wystąpienia objawów późnych dyskinez, należy rozważyć przerwanie stosowania wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym paliperydonu.8

Należy zachować ostrożność u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki psychostymulujące (np. metylofenidat) i paliperydon, gdyż mogą wystąpić objawy pozapiramidowe podczas dostosowywania dawki jednego lub obu leków. Zaleca się stopniowe wycofywanie terapii stymulantem.9

Drgawki

Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu Palifren Long u pacjentów, u których wcześniej występowały drgawki lub stany mogące obniżać próg drgawkowy.10

Zaburzenia hematologiczne

Podczas stosowania produktu leczniczego Palifren Long stwierdzano wystąpienie leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. Agranulocytozę po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów). Pacjentów z istotną klinicznie leukopenią lub polekową leukopenią/neutropenią w wywiadzie należy obserwować przez pierwsze kilka miesięcy leczenia.11

Należy rozważyć odstawienie produktu leczniczego Palifren Long przy pierwszym objawie istotnego klinicznie zmniejszenia liczby leukocytów, wobec braku innych czynników przyczynowych. Pacjentów ze znaczącą klinicznie neutropenią należy uważnie obserwować, czy nie występuje u nich gorączka lub inne objawy infekcji, oraz podjąć natychmiastowe leczenie w razie wystąpienia takich objawów.12

U pacjentów z ciężką neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów <1 x 10⁹/l) należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Palifren Long i badać liczbę leukocytów do momentu powrotu wyniku do normy.13

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu do obrotu rzadko stwierdzano reakcje anafilaktyczne u pacjentów, którzy wcześniej tolerowali doustny rysperydon lub doustny paliperydon. Jeśli wystąpią reakcje nadwrażliwości, należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Palifren Long, wdrożyć w razie potrzeby odpowiednie środki wspomagające i obserwować pacjenta do czasu ustąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych.14

Zaburzenia metaboliczne

Hiperglikemia i cukrzyca

Podczas leczenia paliperydonem stwierdzano wystąpienie hiperglikemii, cukrzycy i zaostrzenia przebiegu wcześniej występującej cukrzycy, w tym przypadki śpiączki cukrzycowej i kwasicy ketonowej. Zaleca się prowadzenie odpowiedniej obserwacji klinicznej zgodnie z wytycznymi terapii przeciwpsychotycznej.15

Pacjentów leczonych produktem leczniczym Palifren Long należy obserwować pod kątem występowania objawów hiperglikemii, takich jak:

Pacjentów z cukrzycą należy regularnie monitorować pod kątem pogorszenia kontroli glikemii.16

Zwiększenie masy ciała

Podczas stosowania produktu Palifren Long zgłaszano znaczne zwiększenie masy ciała. Zaleca się regularne kontrolowanie masy ciała pacjentów.17

Zaburzenia hormonalne i nowotwory zależne od prolaktyny

Badania hodowli tkankowych sugerują, że prolaktyna może stymulować wzrost komórek nowotworów piersi u ludzi. Chociaż w badaniach klinicznych i epidemiologicznych nie wykazano dotychczas wyraźnego związku ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentek z wywiadem medycznym w tym kierunku.18

Paliperydon należy stosować ostrożnie u pacjentów z wcześniej występującym nowotworem, który może być zależny od prolaktyny.19

Zaburzenia układu moczowego i nerek

Stężenia paliperydonu w osoczu są zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, dlatego u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się dostosowanie dawki. Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Palifren Long u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min).20

Zaburzenia czynności wątroby

Brak dostępnych danych dotyczących pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugha). Zaleca się ostrożność podczas stosowania paliperydonu u takich pacjentów.21

Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem

Nie badano stosowania produktu leczniczego Palifren Long u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem. U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, u których występuje ryzyko udaru mózgu, należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu.22

Na podstawie danych dotyczących rysperydonu (który jest związany z paliperydonem), stwierdzono:

Śmiertelność ogólna

W metaanalizie 17 badań klinicznych z grupą kontrolną, w grupie pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi (w tym rysperydonem, arypiprazolem, olanzapiną i kwetiapiną) stwierdzono większe ryzyko zgonu niż w grupie placebo. Wśród pacjentów leczonych rysperydonem śmiertelność wyniosła 4% w porównaniu do 3,1% u pacjentów przyjmujących placebo.23

Zdarzenia niepożądane naczyniowo-mózgowe

W randomizowanych badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo przeprowadzonych u pacjentów z otępieniem stosujących niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne, w tym rysperydon, arypiprazol i olanzapinę, wystąpiło około 3-krotne zwiększenie ryzyka zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych. Mechanizm tego zwiększonego ryzyka nie jest znany.24

Choroba Parkinsona i otępienie z obecnością ciał Lewy’ego

Lekarz przepisujący produkt leczniczy Palifren Long pacjentowi z chorobą Parkinsona lub otępieniem z obecnością ciał Lewy’ego (DLB) powinien rozważyć stosunek ryzyka do korzyści, ze względu na podwyższone w tych grupach pacjentów ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, jak również zwiększoną wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne.25

Zwiększona wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne może manifestować się:

  • splątaniem
  • zaburzeniem świadomości
  • niestabilnością postawy z częstymi upadkami

Powyższym objawom towarzyszą objawy pozapiramidowe.26

Priapizm

Donoszono o przypadkach priapizmu wywołanych przez leki przeciwpsychotyczne (do których należy rysperydon) o działaniu blokującym receptory alfa-adrenergiczne. Podczas obserwacji po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu odnotowano również przypadki priapizmu wywołane przez paliperydon podawany doustnie, będący aktywnym metabolitem rysperydonu.27

Należy poinformować pacjentów, aby zgłosili się pilnie do lekarza, jeśli objawy priapizmu nie ustąpią w ciągu 4 godzin.28

Regulacja temperatury ciała

Lekom przeciwpsychotycznym przypisywano właściwość zakłócania zdolności organizmu do obniżania temperatury podstawowej ciała. Zaleca się zachowanie odpowiedniej ostrożności w przypadku przepisywania produktu leczniczego Palifren Long pacjentom, którzy mogą znaleźć się w sytuacjach sprzyjających podwyższeniu podstawowej temperatury ciała, np.:

  • podejmujących intensywny wysiłek fizyczny
  • narażonych na działanie skrajnie wysokich temperatur
  • przyjmujących jednocześnie leki o działaniu przeciwcholinergicznym
  • odwodnionych

29

Śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki

U pacjentów przyjmujących produkty lecznicze o działaniu antagonistycznym na receptory alfa 1a-adrenergiczne, takie jak Palifren Long, stwierdzano podczas operacji usunięcia zaćmy śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS). Zespół IFIS może zwiększać ryzyko powikłań ocznych w trakcie i po zabiegu.30

Przed zabiegiem trzeba poinformować wykonującego go okulistę o aktualnym lub wcześniejszym przyjmowaniu produktów leczniczych o działaniu antagonistycznym na receptory alfa 1a-adrenergiczne. Nie ustalono możliwych korzyści z odstawienia leków blokujących receptory alfa 1 przed zabiegiem usunięcia zaćmy i należy to rozważyć wobec ryzyka przerwania leczenia przeciwpsychotycznego.31

Działanie przeciwwymiotne

W badaniach przedklinicznych z użyciem paliperydonu obserwowano działanie przeciwwymiotne. W przypadku stosowania leku u ludzi działanie to może maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe przedawkowania niektórych leków lub stany takie jak: niedrożność jelit, zespół Reye’a i nowotwór mózgu.32

Sposób podawania

Należy uważać, aby uniknąć nieumyślnego podania produktu leczniczego Palifren Long do naczynia krwionośnego.33

Informacje o substancjach pomocniczych

Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy produkt uznaje się za „wolny od sodu”.34

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl