Przedawkowanie leku Olanzapine Lekam

Przedawkowanie olanzapiny stanowi poważne zagrożenie kliniczne, które może prowadzić do szeregu objawów o różnym nasileniu, od łagodnych zaburzeń świadomości do stanu zagrażającego życiu. Właściwe rozpoznanie i szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania są kluczowe dla pomyślnego wyniku leczenia pacjenta. ¹

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie olanzapiny charakteryzuje się szerokim spektrum objawów, które mogą wskazywać na zaburzenia w obrębie różnych układów organizmu. Szczególnej uwagi wymagają zaburzenia neurologiczne oraz krążeniowo-oddechowe, które mogą bezpośrednio zagrażać życiu pacjenta. ^{10% przypadków) należą częstoskurcz, pobudzenie/agresywność, dyzartria, różne objawy pozapiramidowe i obniżony poziom świadomości, od uspokojenia polekowego do śpiączki włącznie.”>2}

Wśród objawów występujących bardzo często (>10% przypadków) obserwuje się:

• Tachykardię (częstoskurcz) – przyspieszenie akcji serca występujące jako jeden z pierwszych objawów przedawkowania
• Pobudzenie psychoruchowe i zachowania agresywne – mogące utrudniać przeprowadzenie procedur medycznych
• Dyzartrię – zaburzenia mowy wynikające z nieprawidłowej koordynacji mięśni aparatu mowy
• Objawy pozapiramidowe – obejmujące drżenie, sztywność mięśniową, dystonię, akatyzję
• Obniżony poziom świadomości – o różnym nasileniu, od senności do głębokiej śpiączki

^{10% przypadków) należą częstoskurcz, pobudzenie/agresywność, dyzartria, różne objawy pozapiramidowe i obniżony poziom świadomości, od uspokojenia polekowego do śpiączki włącznie.”>3}

Inne istotne klinicznie objawy przedawkowania olanzapiny obejmują:

• Delirium – ostry stan zaburzeń świadomości z towarzyszącymi zaburzeniami uwagi i funkcji poznawczych
• Drgawki – napadowe wyładowania neuronalne manifestujące się klinicznie jako napady drgawkowe
• Śpiączkę – głębokie zaburzenie świadomości z brakiem reakcji na bodźce zewnętrzne
• Złośliwy zespół neuroleptyczny – potencjalnie śmiertelne powikłanie charakteryzujące się hipertermią, sztywnością mięśniową, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną
• Depresję oddechową – zmniejszenie częstości i głębokości oddechów prowadzące do hipoksemii
• Zachłyśnięcie – aspiracja treści żołądkowej do dróg oddechowych
• Zaburzenia ciśnienia tętniczego – zarówno nadciśnienie jak i niedociśnienie
• Zaburzenia rytmu serca – występujące w mniej niż 2% przypadków przedawkowania
• Zatrzymanie krążenia i oddychania – najpoważniejsze powikłanie, stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia

<sup data-drug="Olanzapine Lekam" data-section="Przedawkowanie" title="Innymi znaczącymi klinicznie następstwami przedawkowania są delirium, drgawki, śpiączka, prawdopodobieństwo wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, nadciśnienie lub niedociśnienie, zaburzenia rytmu serca (4

Należy podkreślić, że odnotowano przypadki zgonów już po przyjęciu jednorazowych dawek nieprzekraczających 450 mg olanzapiny. Z drugiej strony, opisywano również przypadki powrotu do zdrowia po zażyciu jednorazowej doustnej dawki wynoszącej około 2 g. Ta znaczna rozpiętość wskazuje na indywidualne różnice w odpowiedzi organizmu na przedawkowanie leku oraz podkreśla konieczność wdrożenia intensywnego leczenia u każdego pacjenta z podejrzeniem przedawkowania, niezależnie od przyjętej dawki. ⁵

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania olanzapiny nie istnieje swoista odtrutka, dlatego leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący. Postępowanie powinno być kompleksowe i obejmować następujące działania: ⁶

1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – nie zaleca się prowokowania wymiotów. Zalecane jest natomiast rozważenie płukania żołądka oraz podanie węgla aktywowanego, szczególnie w przypadku krótkiego czasu od zażycia leku. Wykazano, że podanie węgla aktywowanego zmniejsza biodostępność doustnie przyjętej olanzapiny o 50-60%. ⁷
2. Monitorowanie funkcji życiowych – szczególną uwagę należy zwrócić na parametry krążeniowo-oddechowe oraz stan neurologiczny pacjenta. ⁸
3. Leczenie zaburzeń krążeniowych – w przypadku niedociśnienia lub zapaści krążeniowej należy wdrożyć odpowiednie postępowanie. Istotne jest, aby nie stosować epinefryny, dopaminy ani innych środków sympatykomimetycznych o aktywności beta-agonistycznej, ponieważ stymulacja receptorów beta może nasilić niedociśnienie. ⁹
4. Monitorowanie rytmu serca – konieczne jest ciągłe monitorowanie czynności układu sercowo-naczyniowego w celu wczesnego wykrycia ewentualnych zaburzeń rytmu serca. ¹⁰
5. Podtrzymywanie funkcji oddechowych – w przypadku depresji oddechowej może być konieczne wspomaganie oddychania lub intubacja. ¹¹

Ścisła kontrola lekarska i monitorowanie pacjenta powinny być kontynuowane do czasu całkowitego ustąpienia objawów przedawkowania i powrotu pacjenta do zdrowia. ¹²

Tabela objawów przedawkowania

Uwagi dotyczące dawek toksycznych

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że reakcje na przedawkowanie olanzapiny mogą być bardzo zróżnicowane u poszczególnych pacjentów. Odnotowano przypadki zgonów po przyjęciu relatywnie niskich dawek, nieprzekraczających 450 mg, a z drugiej strony opisywano powroty do zdrowia po przyjęciu jednorazowej dawki doustnej wynoszącej około 2 g. Ta znaczna rozpiętość odpowiedzi na przedawkowanie podkreśla konieczność intensywnego monitorowania i leczenia każdego pacjenta, niezależnie od szacowanej przyjętej dawki. ¹³

Olanzapina dostępna jest w tabletkach ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, co należy uwzględnić przy szacowaniu przyjętej dawki przez pacjenta. ¹⁴