Wpływ leku Olanzapine Lekam na płodność, ciążę i laktację

Podczas leczenia olanzapiną szczególną ostrożność należy zachować w odniesieniu do kobiet w wieku rozrodczym, kobiet planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w tych szczególnych sytuacjach.¹

Stosowanie olanzapiny w ciąży

Do chwili obecnej nie przeprowadzono odpowiednich kontrolowanych badań u kobiet w ciąży, które stosowały olanzapinę. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności powiadomienia go o zajściu w ciążę lub planowaniu ciąży w trakcie przyjmowania olanzapiny.²

Z uwagi na ograniczone doświadczenie kliniczne, olanzapina powinna być stosowana u kobiet ciężarnych wyłącznie w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają ryzyko dla rozwijającego się płodu. Każdorazowo decyzja o kontynuacji lub rozpoczęciu leczenia powinna być poprzedzona wnikliwą analizą stosunku korzyści do ryzyka.³

Ryzyko dla noworodków po ekspozycji na olanzapinę w trzecim trymestrze ciąży

Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko występujące u noworodków, których matki przyjmowały leki przeciwpsychotyczne (w tym olanzapinę) w trzecim trymestrze ciąży. Noworodki te są narażone na wystąpienie działań niepożądanych, takich jak:⁴

• Objawy pozapiramidowe – zaburzenia ruchowe związane z nieprawidłowym napięciem mięśniowym
• Objawy odstawienne – wynikające z nagłego przerwania ekspozycji na lek przeciwpsychotyczny po urodzeniu

Zgłaszano następujące objawy u noworodków po ekspozycji na olanzapinę w trzecim trymestrze:⁵

• Pobudzenie – wzmożona aktywność psychomotoryczna, drażliwość
• Hipertonia – wzmożone napięcie mięśniowe
• Hipotonia – obniżone napięcie mięśniowe
• Drżenie – mimowolne rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała
• Senność – nadmierna potrzeba snu, trudności z wybudzeniem
• Zaburzenia oddechowe – problemy z regularnym oddychaniem
• Trudności w karmieniu – problemy z przyjmowaniem pokarmu

Należy podkreślić, że objawy te mogą charakteryzować się różnym nasileniem oraz czasem trwania. W związku z tym, noworodki, których matki stosowały olanzapinę w trzecim trymestrze ciąży, wymagają szczególnie bacznej obserwacji po urodzeniu.⁶

Stosowanie olanzapiny podczas karmienia piersią

Badania kliniczne z udziałem zdrowych kobiet karmiących piersią wykazały, że olanzapina przenika do mleka kobiecego. W stanie stacjonarnym średnia ekspozycja niemowlęcia na lek (w przeliczeniu na mg/kg masy ciała) oszacowana została na 1,8% dawki przyjętej przez matkę (również w przeliczeniu na mg/kg masy ciała).⁷

Biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko dla dziecka związane z ekspozycją na olanzapinę poprzez mleko matki, lekarz powinien zdecydowanie odradzać pacjentkom karmienie piersią w trakcie przyjmowania tego leku.⁸

Wpływ olanzapiny na płodność

Aktualnie brak jest jednoznacznych danych klinicznych dotyczących wpływu olanzapiny na płodność u ludzi. Należy jednak zaznaczyć, że istnieją dane przedkliniczne odnoszące się do tego zagadnienia, które zostały przedstawione w punkcie 5.3 Charakterystyki Produktu Leczniczego.⁹

Praktyczne zalecenia dla lekarzy

Prowadząc leczenie olanzapiną u kobiet w wieku rozrodczym, lekarz powinien:

1. Poinformować pacjentkę o konieczności zgłaszania planów dotyczących ciąży lub potwierdzenia zajścia w ciążę
2. Rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne u kobiet planujących ciążę
3. W przypadku konieczności stosowania olanzapiny w ciąży – dokładnie wyjaśnić stosunek korzyści do ryzyka
4. Poinformować o możliwych powikłaniach u noworodka, zwłaszcza przy stosowaniu leku w trzecim trymestrze
5. Zalecić szczególną obserwację noworodka po porodzie
6. Odradzić karmienie piersią podczas stosowania olanzapiny

Wszystkie decyzje terapeutyczne powinny być dokumentowane w historii choroby pacjentki, z uwzględnieniem przeprowadzonej analizy korzyści i ryzyka oraz informacji przekazanych pacjentce.¹⁰