Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Neurotop retard 300 300 mg

Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie leków przeciwpadaczkowych, w tym karbamazepiny (zawartej w preparacie Neurotop Retard), u kobiet w ciąży wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące podawania karbamazepiny kobietom w wieku rozrodczym, kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią.¹

Postępowanie ogólne u pacjentek stosujących leki przeciwpadaczkowe

Lekarz prowadzący powinien udzielić specjalistycznej porady medycznej każdej pacjentce w wieku rozrodczym, która stosuje leczenie przeciwpadaczkowe, szczególnie gdy planuje ona ciążę lub jest już w ciąży. Pacjentka powinna zostać dokładnie poinformowana o dwóch rodzajach ryzyka dla płodu:²

• Ryzyko związane z samymi napadami padaczkowymi
• Ryzyko związane ze stosowaniem leków przeciwpadaczkowych

Istotne jest, aby unikać nagłego odstawienia leków przeciwpadaczkowych (AED, ang. antiepileptic drug), gdyż może to doprowadzić do wystąpienia napadów padaczkowych, które mogą mieć poważne konsekwencje zarówno dla kobiety, jak i dla nienarodzonego dziecka.³

W leczeniu padaczki u kobiet w ciąży, gdy tylko jest to możliwe, należy preferować monoterapię. Jest to szczególnie istotne, ponieważ terapia z użyciem wielu leków przeciwpadaczkowych może wiązać się z większym ryzykiem rozwoju wad wrodzonych niż leczenie jednym lekiem, w zależności od zastosowanych preparatów.⁴

Ryzyko związane ze stosowaniem karbamazepiny w ciąży

Karbamazepina przenika przez łożysko, co ma bezpośredni wpływ na płód. Narażenie płodu na działanie karbamazepiny w okresie prenatalnym może zwiększać ryzyko wystąpienia wad wrodzonych oraz innych niepożądanych oddziaływań na rozwój. Dane kliniczne wskazują, że u ludzi narażenie na działanie karbamazepiny w okresie ciąży wiąże się z 2–3-krotnie większą częstością występowania poważnych wad rozwojowych w porównaniu do populacji ogólnej, w której częstość ta wynosi 2–3%.⁵

Do najczęściej występujących wad rozwojowych u dzieci kobiet leczonych karbamazepiną w ciąży należą:⁶

• Wady cewy nerwowej (rozszczep kręgosłupa)
• Wady twarzoczaszki, takie jak rozszczep wargi lub podniebienia
• Wady układu krążenia
• Spodziectwo (wada rozwojowa męskich narządów płciowych)
• Hipoplazja palców
• Inne nieprawidłowości dotyczące różnych układów organizmu

W związku z powyższym, zaleca się prowadzenie specjalistycznego nadzoru przedporodowego, ukierunkowanego na wykrywanie tych wad rozwojowych.⁷

Oprócz wad strukturalnych, istnieje również ryzyko zaburzeń neurorozwojowych u dzieci, których matki przyjmowały karbamazepinę w okresie ciąży, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi. Badania dotyczące tego ryzyka przynoszą sprzeczne wyniki, jednak nie można wykluczyć potencjalnego niekorzystnego wpływu karbamazepiny na rozwój neurologiczny dziecka.⁸

Zalecenia dotyczące stosowania karbamazepiny u kobiet w ciąży

Co do zasady, karbamazepiny nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że po starannym rozważeniu alternatywnych, odpowiednich metod leczenia, uznane zostanie, że korzyści przeważają nad ryzykiem. Pacjentka powinna zostać w pełni poinformowana o ryzyku związanym z przyjmowaniem karbamazepiny w okresie ciąży oraz powinna w pełni zrozumieć to ryzyko przed rozpoczęciem lub kontynuacją leczenia.⁹

Istnieją dowody wskazujące, że ryzyko wad rozwojowych po zastosowaniu karbamazepiny może być zależne od dawki. Jeśli na podstawie dokładnej oceny ryzyka i korzyści nie można wybrać odpowiedniej alternatywnej metody leczenia i kontynuuje się leczenie karbamazepiną, należy przestrzegać następujących zasad:¹⁰

• Stosować monoterapię (unikać politerapii)
• Podawać najmniejszą skuteczną dawkę karbamazepiny
• Regularnie kontrolować stężenie leku w osoczu

Stężenie karbamazepiny w osoczu zaleca się utrzymywać w dolnej części zakresu terapeutycznego wynoszącego od 4 do 12 mikrogramów na ml, pod warunkiem, że napady padaczkowe są kontrolowane.¹¹

Suplementacja kwasem foliowym i witaminą K

Wykazano, że niektóre leki przeciwpadaczkowe, w tym karbamazepina, zmniejszają stężenie folianów w surowicy. Ten niedobór może przyczyniać się do zwiększonej częstości występowania wad wrodzonych u potomstwa leczonych kobiet chorych na padaczkę. W związku z tym zaleca się:¹²

• Podawanie kwasu foliowego przed zajściem w ciążę i w jej trakcie

Dodatkowo, w celu zapobiegania zaburzeniom krwawienia u noworodka, zaleca się:¹³

• Podawanie witaminy K1 matce w ciągu ostatnich tygodni ciąży
• Podawanie witaminy K1 noworodkowi po urodzeniu

Planowanie ciąży i postępowanie w przypadku zajścia w ciążę

Jeśli kobieta planuje zajście w ciążę, lekarz powinien dołożyć wszelkich starań, aby przed poczęciem i przed przerwaniem stosowania antykoncepcji zmienić leczenie na odpowiednie alternatywne. Zmiana terapii powinna uwzględniać stan zdrowia pacjentki oraz potencjalne ryzyko związane z nowym leczeniem.¹⁴

W przypadku gdy kobieta zajdzie w ciążę przyjmując karbamazepinę, należy skierować ją do specjalisty (neurologa i ginekologa-położnika), który:¹⁵

• Dokładnie oceni dotychczasowe leczenie karbamazepiną
• Rozważy inne możliwości leczenia, uwzględniając ryzyko i korzyści
• Zaplanuje odpowiedni monitoring ciąży i płodu