Właściwości farmakokinetyczne inozyny pranobeksu

Inozyna pranobeks, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Neosine, stanowi kompleks zawierający inozynę oraz 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy w stosunku molarnym 1:3. Każda z tych składowych charakteryzuje się odrębnymi właściwościami farmakokinetycznymi, co wymaga szczegółowej analizy procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania.¹

Wchłanianie substancji czynnej

Po podaniu doustnym inozyna pranobeks ulega szybkiemu i niemal całkowitemu wchłanianiu (90%) z przewodu pokarmowego. Substancja czynna pojawia się we krwi bezpośrednio po podaniu, co wskazuje na jej wysoką biodostępność. Badania porównawcze wykazały, że składniki kompleksu DIP (N,N-dimetylamino-2-propanol) oraz PacBA (kwas p-acetamidobenzoesowy) osiągają podobny stopień wchłaniania po podaniu doustnym jak po podaniu dożylnym – 94-100% substancji wykrywane jest w moczu po podaniu doustnym u małp Rhesus, co potwierdza doskonałą absorpcję tego związku.²

Dystrybucja w organizmie

Badania z wykorzystaniem materiału znakowanego radioaktywnie przeprowadzone na małpach wykazały, że inozyna pranobeks jest dystrybuowana do wielu narządów. Odnotowano aktywność promieniotwórczą w różnych tkankach, z najwyższymi stężeniami w następującej kolejności: nerki, płuca, wątroba, serce, śledziona, jądra, trzustka, mózg i mięśnie szkieletowe. Taki profil dystrybucji sugeruje szeroki zakres działania leku w organizmie.³

Metabolizm substancji czynnej

Po doustnym podaniu 1 grama inozyny pranobeksu u ludzi zaobserwowano charakterystyczne stężenia poszczególnych składników w osoczu: DIP osiągnął stężenie 3,7 mikrogramów/ml po 2 godzinach, natomiast PacBA – 9,4 mikrogramów/ml po 1 godzinie. Ważnym wskaźnikiem przemian inozyny w organizmie jest stężenie kwasu moczowego. W badaniach tolerancji dawki zaobserwowano, że przyrost stężenia kwasu moczowego nie miał charakteru liniowego, a jego wahania wynosiły około ±10% między 1 a 3 godziną po podaniu.⁴

Głównymi metabolitami poszczególnych składników inozyny pranobeksu są:

• DIP (N,N-dimetylamino-2-propanol) – metabolizowany głównie do N-tlenku
• PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy) – przekształcany do o-acyloglukuronidu
• Inozyna – metabolizowana w procesie degradacji puryn do kwasu moczowego, ksantyny i hipoksantyny⁵

Warto zaznaczyć, że ze względu na metabolizm inozyny do kwasu moczowego, badania z zastosowaniem substancji znakowanych radioaktywnie nie są odpowiednie do śledzenia przemian tej składowej u ludzi. Dane uzyskane w badaniach na zwierzętach wskazują, że po doustnym podaniu tabletek z inozyny pranobeksu, do 70% podanej dawki inozyny jest wydalane z moczem w postaci kwasu moczowego, a pozostała część w postaci metabolitów pośrednich – ksantyny i hipoksantyny.⁶

Wydalanie z organizmu

Wydalanie składników inozyny pranobeksu zachodzi głównie przez nerki. W ciągu 24 godzin około 85% podanej dawki PAcBA oraz jego głównego metabolitu jest wydalane z moczem w warunkach stanu równowagi podczas dawkowania 4 g na dobę. W przypadku DIP, 95% radioaktywności związanej z tą substancją odzyskano z moczu w postaci niezmienionego DIP oraz jego metabolitu N-tlenku DIP.⁷

Okres półtrwania w fazie eliminacji różni się dla poszczególnych składników i wynosi:

• DIP: 3,5 godziny
• PAcBA: 50 minut⁸

Biodostępność

Biodostępność inozyny pranobeksu oceniana na podstawie odzysku z moczu oraz parametru AUC (pole pod krzywą stężenia w osoczu) potwierdza wysoką dostępność biologiczną preparatu. W warunkach stanu równowagi odzyskiwanie z moczu składowych kompleksu wynosi:

• PAcBA oraz jego metabolitu: ≥90% spodziewanej wartości
• DIP oraz jego metabolitu: ≥76% spodziewanej wartości⁹

Osoczowe wartości AUC, które są istotnym wskaźnikiem biodostępności, wynoszą:

• DIP: ≥88%
• PAcBA: ≥77%¹⁰