Wpływ leku MST Continus (siarczan morfiny) na płodność, ciążę i laktację

Przedstawione poniżej informacje dotyczą produktu leczniczego MST Continus w postaci tabletek powlekanych o zmodyfikowanym uwalnianiu, zawierających siarczan morfiny w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg lub 200 mg. Jako wykwalifikowany personel medyczny, lekarz zobowiązany jest do przekazania pacjentkom w wieku rozrodczym, kobietom w ciąży lub karmiącym piersią szczegółowych informacji dotyczących wpływu tego leku na płodność, przebieg ciąży oraz laktację.¹

Stosowanie w ciąży

Dostępne dane dotyczące stosowania siarczanu morfiny u kobiet w okresie ciąży są ograniczone lub ich brak. Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały szkodliwy wpływ morfiny zarówno na reprodukcję, jak i rozwój potomstwa.²

W związku z powyższym, nie zaleca się stosowania produktu MST Continus u kobiet będących w ciąży. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy w opinii lekarza potencjalna korzyść dla matki przewyższa możliwe zagrożenie dla płodu. Należy podkreślić, że siarczan morfiny przenika przez barierę łożyskową i może hamować czynność skurczową macicy.³

Zespół odstawienny u noworodków

U noworodków, których matki przyjmowały opioidowe leki przeciwbólowe podczas ciąży, konieczna jest wnikliwa obserwacja pod kątem występowania objawów noworodkowego zespołu odstawiennego (abstynencyjnego). W przypadku wystąpienia takich objawów, leczenie może obejmować zastosowanie leków opioidowych oraz odpowiedniego leczenia objawowego.⁴

Stosowanie podczas porodu

Morfina może wywierać dwojaki wpływ na przebieg porodu – może zarówno wydłużać, jak i skracać czas jego trwania. U noworodków, których matki otrzymywały opioidowe środki przeciwbólowe (w tym siarczan morfiny) podczas porodu, konieczne jest monitorowanie w kierunku:⁵

• objawów depresji ośrodka oddechowego
• objawów zespołu odstawienia

W przypadku stwierdzenia powyższych objawów, konieczne może być zastosowanie odpowiedniego antagonisty opioidowego.⁶

Karmienie piersią

Morfina przenika do mleka kobiecego, osiągając stężenia wyższe niż obserwowane w osoczu krwi matki. Z uwagi na fakt, że u niemowląt mogą wystąpić stężenia morfiny istotne klinicznie, nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania produktu MST Continus.⁷

Wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że morfina może powodować istotne zmniejszenie płodności. Ze względu na właściwości mutagenne, morfinę należy podawać kobietom i mężczyznom w wieku rozrodczym jedynie w przypadku stosowania przez nich skutecznych metod antykoncepcji.⁸

Zalecenia dla lekarzy dotyczące przekazywania informacji

Lekarz podczas konsultacji z pacjentką w wieku rozrodczym, w ciąży lub karmiącą piersią, powinien przekazać wyczerpujące informacje dotyczące:

1. Ryzyka związanego ze stosowaniem MST Continus podczas ciąży
2. Konieczności monitorowania noworodka pod kątem zespołu odstawiennego w przypadku stosowania leku w okresie ciąży
3. Wpływu morfiny na przebieg porodu i zagrożeń dla noworodka
4. Przeciwwskazań do karmienia piersią podczas terapii
5. Potencjalnego wpływu na płodność i konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji

W sytuacjach, gdy zastosowanie siarczanu morfiny jest niezbędne, lekarz powinien rozważyć korzyści z leczenia w stosunku do potencjalnych zagrożeń, a także wdrożyć odpowiednie monitorowanie zarówno pacjentki, jak i dziecka (w przypadku ciąży lub porodu).