Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Metsigletic

Produkt Metsigletic, zawierający sytagliptynę i metforminę, wymaga przestrzegania szczególnych zasad bezpieczeństwa podczas terapii. Należy podkreślić, że nie jest on wskazany do stosowania u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz nie należy go używać w leczeniu kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy.¹

Ryzyko ostrego zapalenia trzustki

Stosowanie inhibitorów DPP-4, do których należy sytagliptyna, wiąże się z ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Lekarze powinni poinformować pacjentów o charakterystycznym objawie tego zapalenia, jakim jest uporczywy, silny ból brzucha. Istotne jest, że po odstawieniu sytagliptyny (z leczeniem wspomagającym lub bez) zazwyczaj obserwuje się ustąpienie zapalenia trzustki, jednak odnotowano również bardzo rzadkie przypadki martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, które mogą prowadzić do zgonu.²

Postępowanie w przypadku podejrzenia zapalenia trzustki obejmuje:³

• Natychmiastowe odstawienie produktu Metsigletic
• Odstawienie innych potencjalnie szkodliwych leków
• Diagnostykę w kierunku potwierdzenia zapalenia trzustki

Bardzo ważne jest, aby nie wznawiano leczenia produktem Metsigletic u pacjentów, u których potwierdzono ostre zapalenie trzustki. Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania leku u pacjentów z zapaleniem trzustki w wywiadzie.⁴

Kwasica mleczanowa

Kwasica mleczanowa jest bardzo rzadkim, ale poważnym powikłaniem metabolicznym związanym ze stosowaniem metforminy. Występuje najczęściej w sytuacjach ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia lub oddechowego, a także posocznicy. Kumulacja metforminy podczas nagłego pogorszenia czynności nerek znacząco zwiększa ryzyko rozwoju tego powikłania.⁵

W przypadku odwodnienia spowodowanego ciężkimi wymiotami, biegunką, gorączką lub zmniejszoną podażą płynów, należy tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy i skontaktować się z lekarzem prowadzącym.⁶

Szczególną ostrożność należy zachować rozpoczynając u pacjentów leczonych metforminą terapię lekami mogącymi zaburzać czynność nerek, takimi jak:⁷

• Leki przeciwnadciśnieniowe
• Leki moczopędne
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)

Dodatkowe czynniki ryzyka kwasicy mleczanowej obejmują:⁸

• Nadmierne spożycie alkoholu
• Niewydolność wątroby
• Źle kontrolowana cukrzyca
• Ketoza
• Długotrwałe głodzenie
• Stany związane z niedotlenieniem
• Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych mogących wywołać kwasicę mleczanową

Należy poinformować pacjentów i ich opiekunów o ryzyku wystąpienia kwasicy mleczanowej oraz o jej charakterystycznych objawach, które obejmują:⁹

• Duszność kwasicza
• Ból brzucha
• Skurcze mięśni
• Astenia (osłabienie)
• Hipotermia
• Śpiączka (w zaawansowanych przypadkach)

W razie wystąpienia podejrzanych objawów pacjent powinien odstawić metforminę i natychmiast szukać pomocy medycznej. Odchylenia w wynikach badań laboratoryjnych sugerujące kwasicę mleczanową to:^{Monitorowanie czynności nerek}

Ze względu na zawartość metforminy w produkcie Metsigletic, konieczne jest regularne monitorowanie czynności nerek. Wartość współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR) powinna być oznaczona przed rozpoczęciem leczenia, a następnie kontrolowana regularnie w trakcie terapii.¹¹

Produkt Metsigletic jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR <30 ml/min. Należy go również tymczasowo odstawić w przypadku wystąpienia stanów mogących wpływać na czynność nerek.¹²

Ryzyko hipoglikemii

U pacjentów przyjmujących Metsigletic w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia hipoglikemii. W takiej sytuacji może być konieczne zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika lub insuliny.¹³

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano występowanie ciężkich reakcji nadwrażliwości u pacjentów leczonych sytagliptyną. Reakcje te obejmowały:¹⁴

• Anafilaksję – nagłą, zagrażającą życiu reakcję alergiczną
• Obrzęk naczynioruchowy – szybko postępujący obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych
• Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona – ciężkie reakcje skórne charakteryzujące się złuszczaniem naskórka

Początek tych reakcji obserwowano najczęściej w ciągu pierwszych 3 miesięcy od rozpoczęcia leczenia sytagliptyną, a w kilku przypadkach wystąpiły one już po przyjęciu pierwszej dawki leku.¹⁵

W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości należy:¹⁶

• Przerwać stosowanie produktu Metsigletic
• Ocenić możliwe inne przyczyny objawów
• Zastosować alternatywną metodę leczenia cukrzycy

Pemfigoid pęcherzowy

W okresie po wprowadzeniu inhibitorów DPP-4 (w tym sytagliptyny) do obrotu zgłaszano przypadki pemfigoidu pęcherzowego – autoimmunologicznej choroby skóry charakteryzującej się powstawaniem pęcherzy wypełnionych płynem. W przypadku podejrzenia pemfigoidu pęcherzowego należy przerwać stosowanie produktu Metsigletic.¹⁷

Postępowanie w przypadku zabiegu chirurgicznego

Podawanie produktu Metsigletic musi zostać przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić nie wcześniej niż po 48 godzinach po zabiegu lub po wznowieniu odżywiania doustnego, pod warunkiem uprzedniej ponownej oceny czynności nerek i stwierdzenia, że jest ona stabilna.¹⁸

Stosowanie środków kontrastowych zawierających jod

Donaczyniowe podanie jodowych środków kontrastowych może prowadzić do nefropatii kontrastowej, powodując kumulację metforminy i zwiększając ryzyko kwasicy mleczanowej. W związku z tym:¹⁹

• Należy przerwać stosowanie produktu Metsigletic przed badaniem lub podczas badania obrazowego
• Nie stosować produktu przez co najmniej 48 godzin po badaniu
• Można wznowić podawanie leku pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna

Powyższe zalecenia wynikają z potrzeby uniknięcia dodatkowego obciążenia nerek w okresie, gdy mogą być one uszkodzone przez środek kontrastowy.²⁰

Zmiana stanu klinicznego pacjentów z kontrolowaną cukrzycą typu 2

Pacjenci z cukrzycą typu 2, wcześniej dobrze kontrolowaną za pomocą produktu Metsigletic, u których pojawią się nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych lub objawy kliniczne (szczególnie niesprecyzowane i słabo określone), powinni zostać niezwłocznie poddani badaniu w kierunku:²¹

• Kwasicy ketonowej
• Kwasicy mleczanowej

Badania diagnostyczne powinny obejmować:²²

• Poziom elektrolitów w surowicy
• Stężenie ketonów w surowicy
• Stężenie glukozy we krwi
• W przypadku wskazań – odczyn pH krwi
• Stężenie mleczanów, pirogronianów i metforminy

Jeżeli zostanie zdiagnozowana kwasica ketonowa lub kwasica mleczanowa, należy natychmiast odstawić produkt Metsigletic i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.²³

Zawartość sodu w produkcie Metsigletic

Obie postaci produktu Metsigletic zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w tabletce, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.²⁴