Specjalne ostrzeżenia
Maxitrol

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Maxitrol (1 mg + 3500 j.m. + 6000 j.m.)/ml

Produkt leczniczy Maxitrol w postaci kropli do oczu, zawiesiny, przeznaczony jest wyłącznie do stosowania do oczu. Zawarta w produkcie kombinacja substancji czynnych: deksametazonu (1 mg/ml), siarczanu neomycyny (3500 j.m./ml) oraz siarczanu polimyksyny B (6000 j.m./ml) wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas terapii.¹

Właściwa technika podawania

Po aplikacji kropli zaleca się uciśnięcie przewodu nosowo-łzowego lub delikatne zamknięcie powieki. Postępowanie takie zmniejsza wchłanianie systemowe substancji czynnych podawanych do oka, minimalizując ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.²

Ryzyko reakcji nadwrażliwości

U niektórych pacjentów może wystąpić nadwrażliwość na miejscowo stosowane antybiotyki aminoglikozydowe, takie jak neomycyna zawarta w produkcie Maxitrol. Stopień nasilenia reakcji nadwrażliwości może wahać się od objawów miejscowych do uogólnionych reakcji systemowych, obejmujących:³

• Rumień – zaczerwienienie skóry
• Świąd – uczucie swędzenia
• Pokrzywkę – charakterystyczne bąble skórne
• Wysypkę skórną – różnorodne zmiany na skórze
• Anafilaksję – ciężką, zagrażającą życiu reakcję alergiczną
• Reakcje anafilaktoidalne – podobne do anafilaksji
• Reakcje pęcherzowe – powstawanie pęcherzy na skórze

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać stosowanie produktu leczniczego Maxitrol.⁴

Ponadto, miejscowe stosowanie neomycyny może prowadzić do uczuleń skórnych, co stanowi dodatkowe ryzyko podczas terapii.⁵

Nadwrażliwość krzyżowa na antybiotyki aminoglikozydowe

U pacjentów, u których wystąpiła nadwrażliwość na miejscowo stosowaną neomycynę, może rozwinąć się nadwrażliwość krzyżowa na inne antybiotyki aminoglikozydowe. W takich przypadkach należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości również na inne antybiotyki aminoglikozydowe, zarówno stosowane miejscowo, jak i podawane ogólnoustrojowo.⁶

Działania ogólnoustrojowe antybiotyków

U pacjentów, którzy otrzymywali neomycynę ogólnie lub miejscowo na otwarte rany czy uszkodzoną skórę, odnotowano poważne działania niepożądane, w tym:⁷

• Działania nefrotoksyczne – uszkodzenie nerek
• Działania ototoksyczne – uszkodzenie narządu słuchu
• Działania neurotoksyczne – uszkodzenie układu nerwowego

Podobne działania nefrotoksyczne i neurotoksyczne obserwowano po układowym zastosowaniu polimyksyny B. Mimo braku zgłoszeń takich działań przy miejscowym stosowaniu Maxitrolu do oczu, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności w przypadku równoczesnego leczenia ogólnoustrojowo podawanymi aminoglikozydami lub polimyksyną B.⁸

Powikłania długotrwałego stosowania kortykosteroidów do oczu

Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów do oczu, jak deksametazon zawarty w produkcie Maxitrol, może prowadzić do poważnych powikłań ocznych, takich jak:⁹

• Nadciśnienie oczne – zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe
• Jaskra – z uszkodzeniem nerwu wzrokowego
• Osłabienie ostrości widzenia
• Zaburzenia pola widzenia
• Zaćma podtorebkowa tylna

U pacjentów wymagających długotrwałego stosowania kortykosteroidów do oczu, konieczne jest rutynowe i częste monitorowanie ciśnienia śródgałkowego. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów pediatrycznych, u których ryzyko indukowanego kortykosteroidami nadciśnienia ocznego może być większe i może wystąpić szybciej niż u dorosłych.¹⁰

Zwiększone ryzyko powikłań związanych ze stosowaniem kortykosteroidów, takich jak rozwój nadciśnienia ocznego oraz tworzenie się zaćmy, występuje u pacjentów z chorobami współistniejącymi, np. u chorych na cukrzycę.¹¹

Ryzyko zespołu Cushinga i zahamowania czynności nadnerczy

Intensywne lub długotrwałe podawanie deksametazonu do oczu może prowadzić do ogólnoustrojowego wchłaniania tej substancji, co może spowodować wystąpienie zespołu Cushinga i/lub zahamowanie czynności nadnerczy u predysponowanych pacjentów. Grupy szczególnego ryzyka obejmują:¹²

• Dzieci – ze względu na niedojrzałość mechanizmów metabolicznych
• Pacjentów leczonych inhibitorami CYP3A4 (w tym rytonawirem i kobicystatem) – z powodu interakcji lekowych

W przypadku wystąpienia objawów sugerujących zespół Cushinga lub zahamowanie czynności nadnerczy, należy stopniowo zakończyć leczenie produktem Maxitrol, a nie przerywać je gwałtownie.¹³

Wpływ na odporność i ryzyko zakażeń

Kortykosteroidy, w tym deksametazon zawarty w produkcie Maxitrol, mogą prowadzić do zmniejszenia odporności organizmu, ułatwiając tym samym rozwój opornych zakażeń:¹⁴

• Bakteryjnych – wywoływanych przez różne gatunki bakterii
• Grzybiczych – powodowanych przez grzyby chorobotwórcze
• Pasożytniczych – związanych z inwazją pasożytów
• Wirusowych – spowodowanych przez patogenne wirusy

Istotnym dodatkowym zagrożeniem jest maskowanie klinicznych objawów zakażenia przez kortykosteroidy, co może utrudniać właściwą diagnozę i leczenie.¹⁵

Zakażenia grzybicze rogówki

U pacjentów z uporczywym owrzodzeniem rogówki, którzy są leczeni produktem Maxitrol, należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia zakażenia grzybiczego. Jest to szczególnie istotne przy przedłużającym się leczeniu kortykosteroidami. W przypadku potwierdzenia grzybiczego zakażenia rogówki, terapię kortykosteroidami należy natychmiast przerwać.¹⁶

Ryzyko nadkażenia przy długotrwałym stosowaniu antybiotyków

Podobnie jak w przypadku innych środków przeciwzakaźnych, długotrwałe stosowanie antybiotyków zawartych w produkcie Maxitrol (neomycyny i polimyksyny B) może prowadzić do rozwoju mikroorganizmów niewrażliwych, w tym grzybów. W przypadku wystąpienia nadkażenia, należy przerwać stosowanie produktu i wdrożyć odpowiednie leczenie alternatywne.¹⁷

Wpływ na gojenie uszkodzeń rogówki

Kortykosteroidy stosowane miejscowo do oczu, w tym deksametazon zawarty w produkcie Maxitrol, mogą opóźniać gojenie się uszkodzeń rogówki. Ryzyko to zwiększa się przy jednoczesnym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które same mogą spowalniać i opóźniać proces gojenia.¹⁸

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów i NLPZ, gdyż takie połączenie może istotnie zwiększać ryzyko wystąpienia problemów z gojeniem uszkodzeń rogówki.¹⁹

Ryzyko perforacji przy ścieńczeniu rogówki lub twardówki

W schorzeniach przebiegających ze ścieńczeniem rogówki lub twardówki odnotowano przypadki perforacji związane ze stosowaniem miejscowych kortykosteroidów, takich jak deksametazon zawarty w produkcie Maxitrol. Dlatego u pacjentów z takimi schorzeniami należy zachować szczególną ostrożność podczas terapii.²⁰

Stosowanie soczewek kontaktowych

Nie zaleca się używania soczewek kontaktowych w trakcie leczenia zapalenia lub zakażenia oka produktem Maxitrol. Soczewki mogą stanowić dodatkowe źródło podrażnienia i utrudniać proces leczenia.²¹

Stosowanie u pacjentów z jaskrą

W przypadku pacjentów chorych na jaskrę leczonych produktem Maxitrol należy przestrzegać następujących zasad:²²

• Czas leczenia powinien być ograniczony do maksymalnie dwóch tygodni, chyba że istnieją wyraźne wskazania medyczne do dłuższego stosowania
• Ciśnienie wewnątrzgałkowe powinno być rutynowo i regularnie kontrolowane podczas całego okresu terapii

Takie postępowanie pozwala minimalizować ryzyko pogorszenia przebiegu jaskry związane z działaniem kortykosteroidów.²³