Przedawkowanie
Maść na odciski (400 mg + 100 mg)/g

Maść na odciski zawierająca kwas salicylowy (400 mg/g) oraz kwas (S)-mlekowy (100 mg/g) stosowana jest miejscowo w leczeniu zrogowaceń naskórka, przy czym substancje te wykazują ograniczoną penetrację przez nieuszkodzoną skórę, co minimalizuje ryzyko działania ogólnoustrojowego. Przedawkowanie preparatu, definiowane jako nadmierna ilość aplikacji, stosowanie na uszkodzoną skórę, błony śluzowe lub obszary o podwyższonej wrażliwości, może prowadzić do poważnych powikłań lokalnych, takich jak podrażnienie, rumień, ból, pieczenie, a nawet chemiczne oparzenia skóry z martwicą naskórka i owrzodzeniem. Przypadkowe spożycie preparatu wywołuje podrażnienie przewodu pokarmowego z nudnościami, wymiotami i bólem brzucha, natomiast objawy ogólnoustrojowe, takie jak szum w uszach, zawroty głowy i nudności, są rzadkie i związane z masywną absorpcją kwasu salicylowego.

Przedawkowanie maści na odciski (400 mg + 100 mg)/g

Maść na odciski zawierająca kwas salicylowy (400 mg/g) oraz kwas (S)-mlekowy (100 mg/g) stosowana jest miejscowo w leczeniu zrogowaceń naskórka. Przedawkowanie tego preparatu, choć rzadkie, może wiązać się z określonymi zagrożeniami, które personel medyczny powinien znać i odpowiednio na nie reagować.1

Absorpcja ogólnoustrojowa

Należy podkreślić, że substancje czynne zawarte w maści – kwas salicylowy i kwas mlekowy – charakteryzują się ograniczoną penetracją przez nieuszkodzoną skórę. Przy prawidłowym stosowaniu przenikają one jedynie w niewielkim stopniu do okolicznych tkanek, co minimalizuje ryzyko wystąpienia działania ogólnoustrojowego.2

Ryzyko uszkodzeń miejscowych

Pomimo ograniczonej absorpcji ogólnoustrojowej, nieprawidłowe zastosowanie maści może prowadzić do istotnych powikłań lokalnych. Przedawkowanie preparatu, definiowane jako użycie zbyt dużej ilości maści, zbyt częsta aplikacja lub stosowanie na zbyt dużej powierzchni, może spowodować miejscowe uszkodzenie tkanek.3

Okoliczności związane z przedawkowaniem

Przedawkowanie i związane z nim powikłania mogą wystąpić w następujących sytuacjach:

  • Aplikacja zbyt dużej ilości maści na powierzchnię skóry4
  • Zastosowanie maści na obszary skóry wykazujące podwyższoną wrażliwość5
  • Aplikacja maści na uszkodzoną skórę, co zwiększa penetrację substancji czynnych6
  • Nałożenie maści na błony śluzowe, które są znacznie bardziej przepuszczalne dla substancji czynnych7
  • Przypadkowe spożycie preparatu8

Objawy przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Mechanizm
Miejscowe uszkodzenie tkanek Podrażnienie, rumień, ból, pieczenie w miejscu aplikacji Działanie keratolityczne i drażniące kwasu salicylowego i mlekowego na tkanki
Chemiczne oparzenie skóry Martwica naskórka, owrzodzenie, głębsze uszkodzenia skóry właściwej Nadmierne działanie żrące kwasów przy zbyt dużej dawce lub zbyt długim kontakcie
Podrażnienie błon śluzowych Silny ból, przekrwienie, obrzęk, możliwa martwica Reaktywność błon śluzowych na kontakt z kwasami
Objawy po przypadkowym spożyciu Podrażnienie przełyku i żołądka, nudności, wymioty, ból brzucha Bezpośrednie działanie drażniące na błonę śluzową przewodu pokarmowego
Objawy ogólnoustrojowe (rzadkie) Szum w uszach, zawroty głowy, nudności (przy masywnej absorpcji) Absorpcja ogólnoustrojowa kwasu salicylowego po aplikacji na dużą powierzchnię lub uszkodzoną skórę

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku stwierdzenia przedawkowania maści należy niezwłocznie przerwać jej stosowanie i podjąć odpowiednie kroki:

  1. Dokładne umycie obszaru skóry wodą z mydłem w celu usunięcia pozostałości maści
  2. W przypadku poważnych miejscowych uszkodzeń tkanek – leczenie objawowe, ew. zastosowanie opatrunków hydrokoloidowych
  3. Przy przypadkowym spożyciu – przeprowadzenie standardowych procedur detoksykacyjnych, podanie węgla aktywowanego
  4. Monitorowanie pacjenta pod kątem ewentualnych objawów ogólnoustrojowych, które jednak występują rzadko

Należy pamiętać, że ryzyko poważnych ogólnoustrojowych następstw przedawkowania maści jest minimalne przy typowej aplikacji miejscowej.9 Jednak miejscowe uszkodzenia tkanek mogą być znaczące, zwłaszcza przy aplikacji na wrażliwe obszary skóry, błony śluzowe lub w przypadku spożycia.10

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl