Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Lotensin

Podczas leczenia produktem Lotensin (20 mg, tabletki powlekane) należy uwzględnić szereg istotnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów. Poniższe informacje stanowią kompleksowy przegląd zagrożeń oraz zaleceń dotyczących monitorowania pacjentów podczas terapii z użyciem benazeprylu chlorowodorku.¹

Reakcje rzekomoanafilaktyczne i reakcje nadwrażliwości

Podczas stosowania produktu Lotensin mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje rzekomoanafilaktyczne. Mogą one występować zarówno u pacjentów z wcześniejszą alergią lub astmą oskrzelową w wywiadzie, jak i u osób bez takich obciążeń.²

Obrzęk naczynioruchowy

U pacjentów leczonych inhibitorami ACE, w tym produktem Lotensin, opisywano przypadki obrzęku naczynioruchowego obejmującego twarz, wargi, język, głośnię i krtań. W takich sytuacjach należy natychmiast przerwać stosowanie leku i wprowadzić odpowiednie leczenie, obserwując pacjenta do całkowitego ustąpienia objawów.³

Należy różnicować stopień nasilenia obrzęku naczynioruchowego:

• Obrzęk ograniczony do twarzy i warg najczęściej ustępuje samoistnie, choć korzystne jest podanie leków przeciwhistaminowych.⁴
• Obrzęk obejmujący język, głośnię lub krtań jest stanem zagrażającym życiu i wymaga natychmiastowej interwencji, w tym podania adrenaliny podskórnie (0,3-0,5 ml roztworu 1:1000) i/lub zabezpieczenia drożności dróg oddechowych.⁵

Pacjenci rasy czarnej mają wyższe ryzyko wystąpienia obrzęku naczynioruchowego podczas leczenia inhibitorami ACE. Również pacjenci z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie (niezwiązanym z leczeniem inhibitorami ACE) mają podwyższone ryzyko tego powikłania.⁶

Interakcje zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego

Istnieją istotne przeciwwskazania i ostrzeżenia dotyczące jednoczesnego stosowania benazeprylu z innymi lekami:

• Sakubitryl z walsartanem – jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Należy zachować 36-godzinny odstęp między przyjmowaniem ostatniej dawki jednego leku a rozpoczęciem podawania drugiego.⁷
• Zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego występuje także przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE z:
  • Racekadotrylem
  • Inhibitorami mTOR (np. syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus)
  • Wildagliptyną⁸

Reakcje podczas leczenia odczulającego i procedur medycznych

Podczas stosowania Lotensinu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:

• Leczenie odczulające przeciwko jadom owadów błonkoskrzydłych – opisano przypadki reakcji rzekomoanafilaktycznych zagrażających życiu u pacjentów otrzymujących inhibitory ACE. Należy przerwać stosowanie inhibitora ACE przed rozpoczęciem odczulania.⁹
• Plazmafereza LDL z użyciem siarczanu dekstranu – opisywano reakcje rzekomoanafilaktyczne u pacjentów otrzymujących inhibitory ACE. Przed aferezą należy zmienić lek przeciwnadciśnieniowy na lek niebędący inhibitorem ACE.¹⁰
• Hemodializa z użyciem błon o dużej przepuszczalności (high-flux) – opisywano reakcje rzekomoanafilaktyczne u pacjentów dializowanych i jednocześnie przyjmujących inhibitor ACE. Należy rozważyć użycie innego rodzaju błon dializacyjnych lub zmianę leku przeciwnadciśnieniowego.¹¹

Niedociśnienie tętnicze

Objawowe niedociśnienie tętnicze rzadko występuje u pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem, natomiast jego ryzyko wzrasta w grupach szczególnego ryzyka:¹²

• Pacjenci ze zmniejszoną objętością krwi krążącej
• Pacjenci z nadmierną utratą soli spowodowaną:
  • długotrwałym stosowaniem leków moczopędnych
  • ograniczonym spożyciem soli
  • dializą
  • biegunką lub wymiotami

Przed rozpoczęciem leczenia Lotensinem należy wyrównać niedobory płynów i/lub elektrolitów. W przypadku wystąpienia niedociśnienia, zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i w razie potrzeby dożylne podanie roztworu soli fizjologicznej. Leczenie Lotensinem można kontynuować po normalizacji ciśnienia tętniczego i objętości płynów.¹³

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:

• Niewydolnością serca – zwłaszcza ciężką zastoinową niewydolnością serca, gdzie inhibitory ACE mogą powodować nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego, prowadzące do skąpomoczu, azotemii i rzadziej ostrej niewydolności nerek¹⁴
• Chorobą niedokrwienną serca lub chorobą naczyń mózgowych – nadmierne obniżenie ciśnienia może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu¹⁵

U pacjentów z grupy wysokiego ryzyka (niewydolność serca, choroba wieńcowa) leczenie należy rozpoczynać pod ścisłym nadzorem medycznym, najlepiej w warunkach szpitalnych, z dokładnym monitorowaniem w ciągu pierwszych dwóch tygodni leczenia oraz podczas każdej zmiany dawkowania Lotensinu i/lub leków moczopędnych.¹⁶

Zaburzenia hematologiczne

Podczas leczenia inhibitorami ACE opisywano przypadki agranulocytozy i zahamowania czynności krwiotwórczej szpiku kostnego. Ryzyko jest zwiększone u pacjentów z:¹⁷

• Zaburzeniami czynności nerek
• Kolagenozą naczyń
• Jednocześnie przyjmujących:
  • leki immunosupresyjne
  • allopurynol
  • prokainamid

U tych pacjentów zaleca się okresowe monitorowanie liczby krwinek białych. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności zgłaszania wszelkich objawów zakażenia.¹⁸

Zaburzenia wątroby

Podczas leczenia inhibitorami ACE zgłaszano rzadkie przypadki zespołu chorobowego rozpoczynającego się od żółtaczki cholestatycznej i mogącego postępować aż do piorunującej martwicy wątroby, czasem ze skutkiem śmiertelnym. W przypadku wystąpienia żółtaczki lub znacznego zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych, należy przerwać podawanie Lotensinu i zapewnić odpowiednią opiekę medyczną.¹⁹

Lotensin należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub postępującą chorobą wątroby, ponieważ nawet niewielkie zmiany gospodarki wodno-elektrolitowej mogą wywołać śpiączkę wątrobową.²⁰

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów stosujących inhibitory ACE mogą wystąpić zmiany w czynności nerek, szczególnie w grupach ryzyka:²¹

• Pacjenci z ciężką zastoinową niewydolnością serca – u których czynność nerek zależy od aktywności układu renina-angiotensyna, leczenie inhibitorami ACE może prowadzić do skąpomoczu, postępującej azotemii i rzadziej ostrej niewydolności nerek²²
• Pacjenci ze zwężeniem tętnicy nerkowej (jednostronnym lub obustronnym) – leczenie benazeprylem może powodować wzrost stężenia mocznika i kreatyniny, zazwyczaj przemijający po odstawieniu leku i/lub diuretyku²³

U pacjentów z grupy ryzyka, leczenie Lotensinem należy rozpoczynać od małych dawek, pod ścisłym nadzorem medycznym, z ostrożnym zwiększaniem dawek i regularnym monitorowaniem czynności nerek w pierwszych tygodniach terapii.²⁴

U niektórych pacjentów z nadciśnieniem bez wcześniejszej choroby naczyń nerkowych może wystąpić niewielkie i przemijające zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny, szczególnie gdy Lotensin jest podawany z lekiem moczopędnym. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki Lotensinu i/lub odstawienie diuretyku.²⁵

Kaszel

Podczas leczenia inhibitorami ACE zgłaszano występowanie uporczywego, suchego kaszlu, prawdopodobnie spowodowanego zahamowaniem degradacji endogennej bradykininy. Kaszel ten ustępuje po przerwaniu leczenia. Należy różnicować kaszel wywołany przez inhibitory ACE z kaszlem o innej etiologii.²⁶

Zabieg chirurgiczny i znieczulenie

Przed zabiegiem chirurgicznym należy poinformować anestezjologa o przyjmowaniu inhibitora ACE. Podczas dużych zabiegów chirurgicznych lub znieczulenia lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze, inhibitory ACE hamują wytwarzanie angiotensyny II w odpowiedzi na kompensacyjne uwolnienie reniny. Niedociśnienie tętnicze spowodowane tym mechanizmem należy korygować przez zwiększenie objętości krwi krążącej.²⁷

Hiperkaliemia

Inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię ze względu na hamowanie uwalniania aldosteronu. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek efekt ten zazwyczaj nie jest istotny klinicznie.²⁸

Ryzyko hiperkaliemii wzrasta u pacjentów z:

• Zaburzeniami czynności nerek
• Cukrzycą
• Jednocześnie przyjmujących:
  • suplementy potasu (w tym substytuty soli)
  • leki moczopędne oszczędzające potas
  • trimetoprym lub ko-trimoksazol
  • antagonistów aldosteronu
  • blokery receptora angiotensyny²⁹

Należy zachować ostrożność stosując leki moczopędne oszczędzające potas i blokery receptora angiotensyny u pacjentów otrzymujących inhibitory ACE. U pacjentów z postępującą przewlekłą chorobą nerek należy regularnie kontrolować stężenie potasu w surowicy.³⁰

Zwężenie aorty lub zastawki dwudzielnej

Inhibitory ACE, w tym Lotensin, należy stosować ostrożnie u pacjentów ze zwężeniem zastawki aorty lub innym zwężeniem drogi odpływu krwi z lewej komory. Należy unikać stosowania inhibitorów ACE u pacjentów we wstrząsie kardiogennym i z istotnym hemodynamicznie zwężeniem odpływu.³¹

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE z antagonistami receptora angiotensyny II (AIIRA) lub aliskirenem ze względu na zwiększone ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek).³²

Jeśli podwójna blokada układu RAA jest absolutnie konieczna, powinna być prowadzona wyłącznie pod nadzorem specjalisty z ścisłym monitorowaniem czynności nerek, stężenia elektrolitów i ciśnienia krwi. U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II.³³

Pacjenci z cukrzycą

U pacjentów z cukrzycą przyjmujących doustne leki przeciwcukrzycowe lub insulinę należy ściśle monitorować glikemię w pierwszym miesiącu leczenia inhibitorem ACE. Może być konieczne dostosowanie dawkowania leków przeciwcukrzycowych.³⁴

Inne istotne ostrzeżenia

• Stan po przeszczepieniu nerki – ze względu na brak danych, leczenie benazeprylem nie jest zalecane u pacjentów po niedawno przebytym przeszczepieniu nerki³⁵
• Pierwotny hiperaldosteronizm – stosowanie Lotensinu nie jest zalecane, ponieważ pacjenci z pierwotnym hiperaldosteronizmem nie reagują na leki przeciwnadciśnieniowe działające poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna³⁶
• Ciąża – nie należy rozpoczynać leczenia inhibitorami ACE w czasie ciąży; u pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe. W przypadku rozpoznania ciąży, leczenie inhibitorami ACE należy natychmiast przerwać i zastosować alternatywną terapię³⁷
• Różnice etniczne – Lotensin, podobnie jak inne inhibitory ACE, jest mniej skuteczny w obniżaniu ciśnienia tętniczego u osób rasy czarnej, co może wynikać z częstszego występowania małej aktywności reniny w tej populacji pacjentów z nadciśnieniem³⁸

Laktoza

Produkt leczniczy Lotensin zawiera laktozę (117 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce powlekanej). Nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁹