Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lorazepamu

Stosowanie lorazepamu wymaga zachowania szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy wziąć pod uwagę podczas terapii produktem Lorazepam TZF.¹

Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem z opioidami

Jednoczesne stosowanie lorazepamu i leków opioidowych może prowadzić do niebezpiecznych powikłań, takich jak sedacja, depresja oddechowa, śpiączka, a w skrajnych przypadkach nawet zgon. Ze względu na te zagrożenia, jednoczesne przepisywanie benzodiazepin (w tym lorazepamu) z opioidami powinno być zarezerwowane wyłącznie dla pacjentów, u których inne metody leczenia nie są dostępne.²

W przypadku konieczności jednoczesnego zastosowania obu grup leków należy:³

• Zastosować najmniejszą skuteczną dawkę lorazepamu
• Ograniczyć okres leczenia do możliwie najkrótszego czasu
• Prowadzić ścisłą obserwację pacjenta pod kątem objawów depresji oddechowej i nadmiernej sedacji
• Poinformować pacjentów i ich opiekunów o możliwych objawach niepożądanych oraz konieczności natychmiastowego zgłoszenia ich wystąpienia

Szczególnie istotne jest poinformowanie pacjentów oraz ich opiekunów o objawach depresji oddechowej i sedacji, aby umożliwić wczesne wykrycie potencjalnie zagrażających życiu powikłań.⁴

Stosowanie u pacjentów z depresją

Benzodiazepiny, w tym lorazepam, mogą nasilać objawy depresji lub ujawniać skłonności samobójcze u pacjentów z depresją. Z tego powodu u pacjentów z rozpoznaną depresją lorazepam nie powinien być stosowany w monoterapii, a jedynie jako element kompleksowego leczenia, obejmującego odpowiednią terapię przeciwdepresyjną.⁵

Monitorowanie leczenia

Na początku terapii lorazepamem niezbędne jest dokładne monitorowanie odpowiedzi pacjenta na lek. Pozwala to na szybkie wykrycie potencjalnego przedawkowania lub innych działań niepożądanych. Szczególnej uwagi wymagają:⁶

• Pacjenci pediatryczni – ze względu na odmienną farmakokinetykę i farmakodynamikę leku
• Pacjenci w podeszłym wieku – z powodu zwiększonej wrażliwości na działanie leku
• Pacjenci osłabieni – u których odpowiedź na lek może być silniejsza

Te grupy pacjentów często silniej reagują na działanie lorazepamu i dlatego powinny być częściej kontrolowane w trakcie całego okresu leczenia.⁷

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

Choć zaburzenia czynności nerek nie mają istotnego wpływu na biodostępność i metabolizm lorazepamu, a tylko ciężkie zaburzenia czynności wątroby znacząco wpływają na farmakokinetykę leku, to jednak w obu przypadkach należy zachować szczególną ostrożność. Wynika to z często obserwowanej zwiększonej wrażliwości pacjentów z tymi schorzeniami na działanie lorazepamu.⁸

U pacjentów z encefalopatią wątrobową lorazepam może powodować zaostrzenie objawów choroby, dlatego w tej grupie chorych lek należy stosować ze szczególną ostrożnością.⁹

Stosowanie u osób w podeszłym wieku

Pacjenci w podeszłym wieku wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania lorazepamu ze względu na:¹⁰

• Ryzyko nadmiernej sedacji
• Możliwość wystąpienia osłabienia mięśni
• Zwiększone ryzyko upadków i związanych z nimi poważnych następstw (np. złamań)

W tej grupie pacjentów należy zawsze stosować zmniejszoną dawkę lorazepamu, uwzględniając zmiany w farmakokinetyce leku związane z wiekiem.¹¹

Ryzyko niepamięci następczej

Stosowanie lorazepamu w leczeniu bezsenności, szczególnie przy wysokich dawkach i niewystarczającej ilości snu, może wywoływać niepamięć następczą. Mimo że lorazepam należy do benzodiazepin o średnim okresie półtrwania, to ryzyko wystąpienia tego działania niepożądanego jest istotne.¹²

Aby zminimalizować ryzyko niepamięci następczej, należy:¹³

• Zapewnić pacjentowi 7-8 godzin nieprzerwanego snu
• Przekazać dokładne instrukcje dotyczące zachowania w życiu codziennym
• Uwzględnić specyfikę zawodu pacjenta przy ustalaniu dawkowania

Reakcje paradoksalne

Podczas stosowania benzodiazepin, w tym lorazepamu, sporadycznie mogą wystąpić reakcje paradoksalne, które objawiają się:¹⁴

• Zwiększonym niepokojem
• Pobudzeniem psychoruchowym
• Agresją
• Zaburzeniami zachowania

Ryzyko wystąpienia reakcji paradoksalnych jest wyższe u dzieci oraz osób w podeszłym wieku. W przypadku zaobserwowania tego typu objawów należy natychmiast przerwać leczenie lorazepamem.¹⁵

Ryzyko depresji oddechowej

Stosowanie benzodiazepin, w tym lorazepamu, może prowadzić do depresji oddechowej, która w skrajnych przypadkach może zakończyć się zgonem. Dlatego pacjentów leczonych lorazepamem, szczególnie tych z współistniejącymi chorobami układu oddechowego, należy uważnie monitorować pod kątem funkcji oddechowych.¹⁶

Ryzyko uzależnienia

Stosowanie lorazepamu wiąże się z wysokim ryzykiem rozwoju uzależnienia psychicznego i fizycznego. Ryzyko to występuje nawet przy stosowaniu dawek terapeutycznych przez relatywnie krótki okres (kilka tygodni). Nie dotyczy ono jedynie nadużywania wysokich dawek leku.¹⁷

Ryzyko rozwoju uzależnienia jest szczególnie wysokie u:¹⁸

• Pacjentów z chorobą alkoholową w wywiadzie
• Osób nadużywających leków na receptę w przeszłości
• Pacjentów z istotnymi zaburzeniami osobowości

Ze względu na ryzyko uzależnienia, benzodiazepiny należy przepisywać wyłącznie na krótki okres (2-4 tygodnie). Kontynuacja leczenia jest uzasadniona jedynie w przypadku nagłych wskazań i po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka rozwoju uzależnienia. Nie zaleca się długotrwałego stosowania lorazepamu.¹⁹

Ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych

Podczas stosowania benzodiazepin, w tym lorazepamu, zgłaszano przypadki ciężkich reakcji anafilaktycznych/anafilaktoidalnych. Objawy mogą obejmować:²⁰

• Obrzęk naczynioruchowy obejmujący język, nagłośnię lub krtań
• Duszność
• Obrzęk gardła
• Nudności i wymioty

Te reakcje mogą wystąpić po przyjęciu pierwszej lub kolejnych dawek leku. W przypadku obrzęku naczynioruchowego obejmującego język, głośnię lub krtań może dojść do niedrożności dróg oddechowych, która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.²¹

Benzodiazepiny, w tym lorazepam, są bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów, u których w przeszłości po podaniu tych leków wystąpił obrzęk naczynioruchowy.²²

Niepokój i bezsenność jako objawy innych chorób

Warto pamiętać, że niepokój i bezsenność mogą być objawami wielu innych chorób, a nie samoistnymi jednostkami chorobowymi. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia lorazepamem należy rozważyć, czy objawy te nie są związane z podstawową chorobą o charakterze somatycznym lub psychicznym, dla której istnieje bardziej swoiste i skuteczne leczenie.²³

Niepokój i napięcie związane ze stresem codziennego życia zazwyczaj nie wymagają farmakoterapii lorazepamem.²⁴

Zawartość substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Lorazepam TZF zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:²⁵

Nie należy stosować tego produktu u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy.²⁶

Produkt leczniczy Lorazepam TZF zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że praktycznie nie zawiera sodu.²⁷