Działania niepożądane leku Liglinra (linagliptyna)

Lek Liglinra zawierający substancję czynną linagliptynę w dawce 5 mg w postaci tabletek powlekanych, jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku na podstawie danych klinicznych i doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

Dane kliniczne wskazują, że ogólna częstość występowania zdarzeń niepożądanych u pacjentów stosujących linagliptynę w dawce 5 mg jest porównywalna z grupą placebo (59,1% vs 63,4%). Warto odnotować, że przerwanie udziału w badaniu z powodu wystąpienia zdarzeń niepożądanych było rzadsze w grupie pacjentów otrzymujących 5 mg linagliptyny niż u osób stosujących placebo (3,4% w porównaniu z 4,3%).²

Hipoglikemia jako najczęstsze działanie niepożądane

Hipoglikemia była najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym linagliptyny, szczególnie w przypadku terapii skojarzonej. Wystąpiła ona u 14,8% pacjentów stosujących trzylekową terapię (linagliptyna, metformina i pochodna sulfonylomocznika), podczas gdy w grupie placebo odsetek ten wynosił 7,6%.³

W badaniach kontrolowanych placebo linagliptyna spowodowała wystąpienie hipoglikemii jako działania niepożądanego u 4,9% pacjentów. Nasilenie hipoglikemii w przeważającej większości przypadków było łagodne (4,0%), rzadziej umiarkowane (0,9%), a jedynie w 0,1% przypadków zostało sklasyfikowane jako ciężkie.⁴

Zapalenie trzustki

Warto zwrócić uwagę na zwiększoną częstość występowania zapalenia trzustki u pacjentów leczonych linagliptyna. Zaobserwowano 7 przypadków tego zdarzenia na 6580 pacjentów otrzymujących linagliptynę w porównaniu do 2 przypadków na 4383 pacjentów otrzymujących placebo.⁵

Szczegółowy wykaz działań niepożądanych

Działania niepożądane linagliptyny zostały przeanalizowane dla odpowiednich schematów leczenia ze względu na wpływ terapii podstawowej na ich występowanie. Analizowane schematy obejmowały:⁶

• monoterapię o krótkim czasie trwania do 4 tygodni
• monoterapię trwającą co najmniej 12 tygodni
• dołączenie do leczenia metforminą
• dołączenie do leczenia metforminą z pochodną sulfonylomocznika
• dołączenie do leczenia metforminą z empagliflozyną
• dołączenie do leczenia insuliną z metforminą lub bez metforminy

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych u pacjentów otrzymujących linagliptynę w dawce 5 mg, z uwzględnieniem częstości ich występowania.⁷

* Na podstawie doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu
** Na podstawie zwiększenia aktywności lipazy >3x GGN obserwowanego w badaniach klinicznych
# Na podstawie Badania oceniającego bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe i nerkowe linagliptyny (CARMELINA)
1 Działanie niepożądane obserwowane podczas stosowania w skojarzeniu z metforminą i pochodną sulfonylomocznika
2 Działanie niepożądane obserwowane podczas stosowania w skojarzeniu z insuliną ^{3x GGN obserwowanego w badaniach klinicznych […] # Na podstawie Badania oceniającego bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe i nerkowe linagliptyny (CARMELINA), patrz również poniżej […] 1 Działanie niepożądane obserwowane podczas stosowania w skojarzeniu z metforminą i pochodną sulfonylomocznika […] 2 Działanie niepożądane obserwowane podczas stosowania w skojarzeniu z insuliną”>8}

Szczególne uwagi dotyczące działań niepożądanych

Hipoglikemia – charakterystyka i zapobieganie

Jak wspomniano wcześniej, hipoglikemia stanowi najczęstsze działanie niepożądane linagliptyny, szczególnie w przypadku stosowania w skojarzeniu z metforminą i pochodną sulfonylomocznika. Ryzyko hipoglikemii wzrasta znacząco w schematach wielolekowych, przy czym w monoterapii linagliptyna rzadko powoduje ciężką hipoglikemię.⁹

Pacjenci powinni być świadomi objawów hipoglikemii, które mogą obejmować: drżenie rąk, pocenie się, uczucie głodu, kołatanie serca, zaburzenia koncentracji, zawroty głowy i w ciężkich przypadkach – utratę przytomności.

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Na szczególną uwagę zasługuje zapalenie trzustki, które choć występuje rzadko, to jednak częściej u pacjentów przyjmujących linagliptynę niż placebo. Objawami zapalenia trzustki mogą być silny, utrzymujący się ból brzucha, często promieniujący do pleców, któremu towarzyszą nudności i wymioty.¹⁰

Warto również zwrócić uwagę na biochemiczne markery funkcji trzustki. U pacjentów leczonych linagliptyna często obserwuje się zwiększoną aktywność lipazy (≥1/100 do <1/10 pacjentów), a niezbyt często zwiększoną aktywność amylazy (≥1/1000 do <1/100 pacjentów).¹¹

Reakcje skórne

Wśród reakcji skórnych związanych ze stosowaniem linagliptyny występują: wysypka (niezbyt często), a rzadziej poważniejsze reakcje, takie jak obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka czy pemfigoid pęcherzowy. Te ostatnie zidentyfikowano głównie na podstawie doświadczeń po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹²

Obrzęk naczynioruchowy, choć występuje rzadko, wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne zagrożenie życia. Objawia się nagłym obrzękiem twarzy, warg, języka i/lub gardła, który może prowadzić do trudności w oddychaniu i przełykaniu.

Zaburzenia układu oddechowego

Niezbyt często u pacjentów leczonych linagliptyna może występować kaszel oraz nadreaktywność oskrzeli jako przejaw nadwrażliwości. Należy monitorować pacjentów, szczególnie tych z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, pod kątem nasilenia objawów ze strony układu oddechowego.¹³