Działania niepożądane leku Lackepila

Lek Lackepila, zawierający substancję czynną lakozamid (dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg w postaci tabletek powlekanych), stosowany w leczeniu padaczki, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Niniejszy artykuł szczegółowo omawia profil bezpieczeństwa tego leku, ze szczególnym uwzględnieniem częstości i charakterystyki poszczególnych działań niepożądanych.¹

Profil bezpieczeństwa leku

Dane z kontrolowanych placebo badań klinicznych dotyczących leczenia wspomagającego 1308 pacjentów z napadami częściowymi wskazują, że 61,9% pacjentów otrzymujących lakozamid doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego, w porównaniu do 35,2% pacjentów w grupie placebo. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane (występujące u ≥10% pacjentów) to zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, bóle głowy, nudności i podwójne widzenie. Większość tych objawów miała nasilenie od łagodnego do umiarkowanego, a część z nich wykazywała zależność od dawki i mogła być złagodzona poprzez jej zmniejszenie.²

Istotną obserwacją jest to, że częstość występowania i nasilenie działań niepożądanych dotyczących ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz przewodu pokarmowego zwykle zmniejszały się wraz z upływem czasu terapii. Odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 12,2% wśród pacjentów otrzymujących lakozamid i 1,6% u pacjentów otrzymujących placebo, przy czym najczęstszą przyczyną przerwania leczenia lakozamidem były zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego.³

Należy zwrócić uwagę, że ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących OUN może być wyższe po podaniu dawki nasycającej. W badaniach porównujących monoterapię lakozamidem z karbamazepiną o kontrolowanym uwalnianiu (CR) ustalono, że najczęstszymi działaniami niepożądanymi lakozamidu (≥10%) były ból głowy i zawroty głowy. Częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniosła 10,6% u pacjentów otrzymujących lakozamid oraz 15,6% u pacjentów przyjmujących karbamazepinę CR.⁴

Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych

Wpływ na układ przewodzący serca: Stosowanie lakozamidu wiąże się z zależnym od dawki wydłużeniem odstępu PR, co może prowadzić do zaburzeń przewodzenia, takich jak blok przedsionkowo-komorowy, omdlenia czy bradykardia. W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z padaczką (w terapii wspomagającej) blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia zgłaszano niezbyt często: dla lakozamidu 200 mg – 0,7%, 400 mg – 0%, 600 mg – 0,5% oraz placebo – 0%. Nie stwierdzono bloków wyższych stopni, chociaż po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki bloku P-K drugiego i trzeciego stopnia związane z leczeniem lakozamidem.⁵

Omdlenia: W zbiorczych danych z badań klinicznych dotyczących leczenia wspomagającego omdlenia występowały niezbyt często, a ich częstość była podobna w grupie chorych leczonych lakozamidem (0,1%) i otrzymujących placebo (0,3%). Natomiast w badaniu monoterapii omdlenia wystąpiły u 1,6% pacjentów leczonych lakozamidem i u 0,2% pacjentów przyjmujących karbamazepinę CR.⁶

Arytmie przedsionkowe: W krótkookresowych badaniach klinicznych nie zgłaszano przypadków migotania ani trzepotania przedsionków, jednak oba te działania niepożądane opisywano w otwartych badaniach dotyczących padaczki oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu.⁷

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych: W kontrolowanych badaniach lakozamidu u dorosłych pacjentów z częściowymi napadami padaczkowymi przyjmujących jednocześnie 1-3 leki przeciwpadaczkowe stwierdzano nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Zwiększenie stężenia ALT do ≥3× górnej granicy normy (ULN) wystąpiło u 0,7% pacjentów przyjmujących lakozamid i u 0% pacjentów przyjmujących placebo.⁸

Wielonarządowe reakcje nadwrażliwości: U pacjentów leczonych niektórymi lekami przeciwpadaczkowymi, w tym lakozamidem, zgłaszano wielonarządowe reakcje nadwrażliwości, określane jako wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi (zespół DRESS). Reakcje te charakteryzują się różnorodnymi objawami, przy czym najczęściej występuje gorączka i wysypka, a zaangażowane mogą być różne układy narządowe. W przypadku podejrzenia takiej reakcji należy natychmiast przerwać leczenie lakozamidem.⁹

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież: Przewiduje się, że częstość występowania, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u młodzieży w wieku 16-18 lat jest taka sama jak u dorosłych. Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności lakozamidu u dzieci poniżej 16. roku życia.¹⁰

Pacjenci w podeszłym wieku: W badaniu porównującym monoterapię lakozamidem z karbamazepiną CR rodzaje działań niepożądanych związanych z leczeniem lakozamidem u pacjentów ≥65. roku życia były podobne do obserwowanych u młodszych pacjentów. Jednak u osób starszych częściej występowały: upadki, biegunka i drżenia (różnica ≥5% w porównaniu z młodszymi pacjentami). Najczęstszym działaniem niepożądanym dotyczącym układu sercowo-naczyniowego u osób starszych był blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, który wystąpił u 4,8% pacjentów w podeszłym wieku i u 1,6% młodszych osób dorosłych w grupie leczonej lakozamidem.¹¹

Częstość przerwania leczenia z powodu zdarzeń niepożądanych wyniosła 21,0% u pacjentów w podeszłym wieku i 9,2% u młodszych osób dorosłych leczonych lakozamidem. Różnice obserwowane między grupami wiekowymi były podobne w grupie pacjentów przyjmujących lek porównawczy.¹²

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych zgłaszanych w badaniach klinicznych oraz dane z okresu po wprowadzeniu produktu do obrotu. Działania niepożądane przedstawiono zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz częstością występowania.¹³

(1) Działania niepożądane zgłoszone po wprowadzeniu produktu do obrotu.
(2) Patrz „Opis wybranych działań niepożądanych”.

Implikacje kliniczne i zalecenia praktyczne

W świetle przedstawionego profilu bezpieczeństwa leku Lackepila, lekarz powinien dokładnie monitorować pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia oraz po zwiększeniu dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane ze strony OUN i przewodu pokarmowego, które występują najczęściej, ale z reguły mają nasilenie od łagodnego do umiarkowanego i zmniejszają się w miarę trwania terapii.¹⁴

Istotne jest monitorowanie parametrów kardiologicznych, zwłaszcza u pacjentów z wcześniej istniejącymi zaburzeniami przewodzenia lub chorobą serca, ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu PR i możliwość wystąpienia bloku przedsionkowo-komorowego. Należy rozważyć regularne wykonywanie EKG, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, u których ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego jest większe.¹⁵

Zaleca się również kontrolę czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami jej funkcji. W przypadku znacznego zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych należy rozważyć modyfikację leczenia.¹⁶

W przypadku pojawienia się objawów sugerujących reakcje nadwrażliwości, szczególnie wysypki, gorączki i objawów narządowych, konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku i wdrożenie odpowiedniego postępowania.¹⁷

U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak upadki, biegunka i drżenia, a także wyższy odsetek przerwania leczenia z powodu zdarzeń niepożądanych w tej grupie wiekowej.¹⁸

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu szczególnie istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]). Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁹