Interakcje leku
Ketrel 200 mg

Kwetiapina, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Jednoczesne stosowanie kwetiapiny (25 mg) z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, prowadzi do 5-8-krotnego wzrostu AUC kwetiapiny, co znacząco zwiększa ryzyko działań niepożądanych i jest przeciwwskazane. Spożywanie soku grejpfrutowego, również hamującego CYP3A4, jest niewskazane. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, powodują znaczne zwiększenie klirensu kwetiapiny (karbamazepina zmniejsza AUC do 13%, fenytoina zwiększa klirens o około 450%), co może obniżać skuteczność terapeutyczną. W przypadku stosowania induktorów zaleca się ostrożność i stopniowe zmiany terapii, a w razie potrzeby zastąpienie ich lekami nie wpływającymi na enzymy wątrobowe (np. walproinian sodu).

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwetiapina, jako substancja czynna produktu leczniczego Ketrel, wykazuje oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego należy zachować szczególną ostrożność przy jej stosowaniu w połączeniu z innymi lekami działającymi na OUN oraz alkoholem. W mechanizmie metabolizmu kwetiapiny kluczową rolę odgrywa izoenzym CYP 3A4 układu cytochromu P450, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. 1

Interakcje z inhibitorami CYP3A4

Badania interakcji przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny (w dawce 25 mg) i ketokonazolu, który jest inhibitorem CYP3A4, powoduje 5-8-krotne zwiększenie AUC (pola pod krzywą stężenia) dla kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny i inhibitorów CYP3A4 jest przeciwwskazane. Dodatkowo nie zaleca się spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną ze względu na jego hamujący wpływ na CYP3A4. 2

Interakcje z induktorami enzymatycznymi

Wielokrotne dawkowanie kwetiapiny z karbamazepiną (induktor enzymów wątrobowych) powodowało znaczące zwiększenie klirensu kwetiapiny. Prowadziło to do zmniejszenia ekspozycji układowej na kwetiapinę (mierzonej według AUC) średnio do 13% ekspozycji występującej przy monoterapii kwetiapiną. U niektórych pacjentów obserwowano jeszcze silniejszy efekt, co może skutkować zmniejszeniem stężenia kwetiapiny w osoczu i potencjalnie wpływać na skuteczność terapeutyczną. 3

Jednoczesne stosowanie kwetiapiny i fenytoiny (inny induktor enzymów mikrosomalnych) powoduje bardzo znaczne zwiększenie klirensu kwetiapiny – około 450%. U pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe leczenie kwetiapiną można rozpocząć tylko wtedy, gdy w opinii lekarza korzyść z zastosowania kwetiapiny przewyższa ryzyko wynikające z przerwania leczenia induktorem. Każda zmiana w stosowaniu induktora enzymatycznego powinna być wprowadzana stopniowo, a w razie potrzeby należy zastąpić go lekiem nie wpływającym na enzymy wątrobowe (np. walproinian sodu). 4

Inne interakcje lekowe

Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie ulegają istotnym zmianom przy jednoczesnym zastosowaniu z:

  • Lekami przeciwdepresyjnymi: imipraminą (inhibitor CYP 2D6) lub fluoksetyną (inhibitor CYP 3A4 i CYP 2D6) 5
  • Lekami przeciwpsychotycznymi: rysperydonem lub haloperydolem 6
  • Cymetydyną 7
  • Solami litu – farmakokinetyka litu pozostaje niezmieniona podczas jednoczesnego stosowania z kwetiapiną 8
  • Kwasem walproinowym – farmakokinetyka nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym 9

Należy jednak zwrócić uwagę, że jednoczesne podawanie kwetiapiny i tiorydazyny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%. 10

Badanie retrospektywne u dzieci i młodzieży przyjmujących walproinian, kwetiapinę lub oba te leki wykazało większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie leczenia skojarzonego w porównaniu z każdą z grup monoterapii. 11

Zaleca się szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT. 12

Interakcje z badaniami laboratoryjnymi

Zgłaszano przypadki fałszywie dodatnich wyników testów immunoenzymatycznych dla metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych u pacjentów przyjmujących kwetiapinę. W przypadku kwestionowania wyniku zaleca się potwierdzenie go odpowiednim badaniem chromatograficznym. 13

Interakcje z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas leczenia kwetiapiną jest niewskazane ze względu na możliwość nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Kwetiapina, podobnie jak alkohol, działa hamująco na funkcje OUN, a jednoczesne stosowanie tych substancji może prowadzić do addytywnego efektu sedatywnego, zaburzeń koordynacji psychoruchowej i spowolnienia reakcji. 14

Alkohol może również wpływać na farmakokinetykę produktu leczniczego, co w połączeniu z działaniem depresyjnym na OUN, może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, takich jak:

  • Nadmierna sedacja
  • Zaburzenia świadomości
  • Problemy z koordynacją ruchową
  • Pogorszenie funkcji poznawczych
  • Zwiększone ryzyko upadków

Pacjentów należy wyraźnie poinformować o konieczności unikania alkoholu podczas terapii kwetiapiną, ze szczególnym podkreśleniem ryzyka związanego z prowadzeniem pojazdów i obsługą urządzeń mechanicznych po jednoczesnym zastosowaniu tych substancji.

Tabela interakcji lekowych

Grupa leków/Substancja Rodzaj interakcji Wpływ kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol i inne azole przeciwgrzybicze, erytromycyna, klarytromycyna, nefazodon) 5-8 krotne zwiększenie AUC kwetiapiny Zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu i ryzyka działań niepożądanych Wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Sok grejpfrutowy Inhibicja CYP3A4 Zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu Umiarkowany Nie zaleca się spożywania w trakcie leczenia
Induktory enzymów wątrobowych (karbamazepina, fenytoina, rifampicyna, barbiturany) Karbamazepina – zmniejszenie AUC kwetiapiny do 13% wartości wyjściowej
Fenytoina – zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 450%
Zmniejszenie stężenia kwetiapiny w osoczu, możliwe zmniejszenie skuteczności terapeutycznej Wysoki Stosować tylko gdy korzyści przewyższają ryzyko; wszelkie zmiany w stosowaniu induktorów wprowadzać stopniowo
Walproinian Brak istotnych zmian farmakokinetycznych U dzieci i młodzieży zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii w terapii skojarzonej Umiarkowany Monitorowanie morfologii krwi
Tiorydazyna Zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 70% Zmniejszenie stężenia kwetiapiny, potencjalne osłabienie skuteczności Umiarkowany Rozważyć dostosowanie dawki kwetiapiny
Leki przeciwdepresyjne (imipramina, fluoksetyna) Brak istotnych zmian farmakokinetycznych Możliwe nasilenie działania na OUN Niski Zachować ostrożność
Leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, haloperydol) Brak istotnych zmian farmakokinetycznych Możliwe nasilenie działania na OUN Niski Zachować ostrożność
Leki wpływające na zaburzenia elektrolitowe lub wydłużające odstęp QT Potencjalne działanie addytywne na odstęp QT Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca Wysoki Zachować szczególną ostrożność, rozważyć monitorowanie EKG
Cymetydyna Brak istotnych zmian farmakokinetycznych Brak istotnego wpływu klinicznego Niski Nie wymaga specjalnych środków ostrożności
Sole litu Brak istotnych zmian farmakokinetycznych litu Brak istotnego wpływu klinicznego Niski Nie wymaga specjalnych środków ostrożności
Alkohol Addytywne działanie depresyjne na OUN Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji, pogorszenie funkcji poznawczych Wysoki Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas terapii kwetiapiną
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl