nawrót epizodu depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej
Wskazanie

Nawrót epizodu depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD) stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne. Objawy depresyjne w ChAD mogą być szczególnie głębokie i często prowadzą do znacznego upośledzenia funkcjonowania pacjenta. W odróżnieniu od depresji jednobiegunowej, epizody depresyjne w przebiegu ChAD charakteryzują się częściej występującą hipersomnią, spowolnieniem psychoruchowym, objawami psychotycznymi oraz większym ryzykiem zachowań samobójczych.

Leczenie farmakologiczne nawrotu depresji w ChAD wymaga szczególnej ostrożności, gdyż stosowanie klasycznych leków przeciwdepresyjnych w monoterapii może zwiększać ryzyko zmiany fazy na maniakalną lub indukować rapid cycling. W pierwszej linii leczenia stosuje się stabilizatory nastroju, często w połączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi. Wśród stosowanych w Polsce preparatów wymienić można: kwetiapinę (Ketrel, Bonogren, Kventiax), olanzapinę z fluoksetyną (połączenie preparatów Zolafren i Bioxetin), lamotryginę (Lamitrin, Lamotrix, Epitrigine), lit (Lithium Carbonicum GSK), walproiniany (Depakine, Convulex) oraz aripiprazol (Abilify, Arypiprazol Glenmark).

Szczególnym wyzwaniem w leczeniu nawrotów depresji w ChAD jest właściwe zbalansowanie terapii – z jednej strony potrzeba skutecznego leczenia objawów depresyjnych, z drugiej konieczność zapobiegania zmianie fazy na maniakalną. Dodatkowo, pacjenci z ChAD często doświadczają objawów mieszanych, co jeszcze bardziej komplikuje farmakoterapię. Istotne jest również monitorowanie funkcji nerek i tarczycy podczas stosowania litu oraz funkcji wątroby przy leczeniu walproinianami.

Problemem w terapii jest również często występujące nieprzestrzeganie zaleceń przez pacjentów, szczególnie podczas remisji, co znacząco zwiększa ryzyko nawrotów. W przypadkach lekoopornych rozważa się zastosowanie elektrowstrząsów (EW), które wykazują wysoką skuteczność w ciężkich epizodach depresji w przebiegu ChAD. Warto podkreślić, że optymalne leczenie powinno obejmować również interwencje psychospołeczne, w tym psychoedukację, terapię poznawczo-behawioralną oraz terapię interpersonalną i rytmów społecznych.