Właściwości farmakodynamiczne
Ketrel 200 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Ketrel

Ketrel (kwetiapina) należy do grupy atypowych leków przeciwpsychotycznych, sklasyfikowanych według kodu ATC jako N05 AH 04. Wykazuje złożony mechanizm działania odróżniający go od klasycznych neuroleptyków, co przekłada się na jego skuteczność kliniczną oraz korzystny profil bezpieczeństwa.¹

Mechanizm działania na poziomie receptorowym

Kwetiapina oraz jej aktywny metabolit, norkwetiapina, oddziałują na liczne receptory neuroprzekaźników w układzie nerwowym. Ich działanie charakteryzuje się specyficznym profilem wiązania z receptorami:²

• Receptory serotoninergiczne – wysokie powinowactwo do receptorów 5HT2 w mózgu
• Receptory dopaminergiczne – wiązanie z receptorami D1 i D2
• Receptory histaminergiczne – duże powinowactwo
• Receptory α1-adrenergiczne – duże powinowactwo
• Receptory α2-adrenergiczne – umiarkowane powinowactwo
• Receptory muskarynowe – umiarkowane do dużego powinowactwo

Za przeciwpsychotyczne działanie kliniczne kwetiapiny oraz niską częstość występowania pozapiramidowych działań niepożądanych w porównaniu z typowymi lekami przeciwpsychotycznymi odpowiada przede wszystkim bardziej selektywne antagonistyczne działanie wobec receptorów 5HT2 niż receptorów D2. Warto podkreślić, że kwetiapina i norkwetiapina nie wykazują istotnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych.³

Dodatkowym mechanizmem, który może przyczyniać się do skuteczności terapeutycznej kwetiapiny jako leku przeciwdepresyjnego, jest hamowanie przez norkwetiapinę czynnika transportującego norepinefrynę (NET) oraz jej częściowe działanie agonistyczne na receptory 5HT1A.⁴

Ocena aktywności przeciwpsychotycznej

Aktywność przeciwpsychotyczna kwetiapiny została potwierdzona w licznych testach farmakologicznych. Lek wykazuje działanie w testach aktywności przeciwpsychotycznej, takich jak test odruchu unikania. Ponadto kwetiapina hamuje działanie agonistów dopaminy, co zostało potwierdzone zarówno w testach behawioralnych, jak i elektrofizjologicznych.⁵

Charakterystycznym neurochemicznym wskaźnikiem blokady receptorów D2 przez kwetiapinę jest zwiększenie stężenia metabolitów dopaminy. Ta właściwość ma kluczowe znaczenie dla działania przeciwpsychotycznego leku.⁶

Atypowe właściwości kwetiapiny

Badania przedkliniczne potwierdziły atypowy charakter działania kwetiapiny, który w przeciwieństwie do klasycznych neuroleptyków, wiąże się z minimalnym ryzykiem wywoływania objawów pozapiramidowych. Ten korzystny profil działania wynika z:⁷

• Braku nadwrażliwości receptorów D2 podczas długotrwałego stosowania
• Słabego działania kataleptycznego przy dawkach skutecznie blokujących receptor dopaminowy D2
• Selektywnego hamowania przewodnictwa w neuronach układu limbicznego poprzez blokadę depolaryzacyjną szlaku mezolimbicznego
• Braku wpływu na zawierające dopaminę neurony układu nigrostriatalnego

Powyższe właściwości sprawiają, że kwetiapina wykazuje działanie przeciwpsychotyczne przy minimalnym ryzyku powodowania zaburzeń motorycznych.⁸

Badania na modelach zwierzęcych

Bezpieczeństwo kwetiapiny w kontekście wywoływania objawów pozapiramidowych zostało dodatkowo potwierdzone w badaniach na małpach. Zaobserwowano, że zarówno po ostrym, jak i długotrwałym podawaniu, kwetiapina w minimalnym stopniu wywołuje objawy dystonii u małp rodzaju Cebus. Badane zwierzęta były wcześniej uwrażliwione na działanie neuroleptyków przez podawanie haloperydolu i nie otrzymywały wcześniej kwetiapiny.⁹

Dane farmakologiczne preparatu Ketrel

Przedstawione powyżej właściwości farmakodynamiczne kwetiapiny (Ketrel) wyjaśniają zarówno jej skuteczność w leczeniu zaburzeń psychicznych, jak i korzystny profil bezpieczeństwa w porównaniu z klasycznymi lekami przeciwpsychotycznymi.¹⁰