Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ibuprom Regular 200 mg

Wpływ ibuprofenu na płodność, ciążę i laktację

Lekarz przepisujący ibuprofen kobietom w wieku rozrodczym, planującym ciążę, będącym w ciąży lub karmiącym piersią, powinien przekazać pacjentce szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku w tych okresach. Poniżej przedstawiono najważniejsze aspekty, które powinny zostać uwzględnione w czasie konsultacji lekarskiej.

Wpływ ibuprofenu na przebieg ciąży

Ibuprofen jako inhibitor syntezy prostaglandyn może wywierać niekorzystny wpływ na ciążę oraz rozwój zarodka i płodu. Na podstawie danych z badań epidemiologicznych stwierdzono zwiększone ryzyko poronienia oraz występowania wad wrodzonych serca i wytrzewienia po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Ryzyko bezwzględne wad układu krążenia wzrasta z wartości poniżej 1% do około 1,5%. Należy podkreślić, że ryzyko to zwiększa się wraz z dawką oraz czasem trwania farmakoterapii.¹

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że zastosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powoduje zwiększenie częstości strat przed- i poimplantacyjnych oraz obumarcia zarodka i płodu. Ponadto u zwierząt otrzymujących te leki w okresie organogenezy obserwowano zwiększoną częstość występowania różnorodnych wad rozwojowych, w tym wad układu sercowo-naczyniowego.²

Stosowanie ibuprofenu w pierwszym i drugim trymestrze ciąży

Stosowanie ibuprofenu w pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie jest zalecane. Lek powinien być podawany wyłącznie w sytuacjach, gdy jest to bezwzględnie konieczne. Istotne jest, aby w przypadku konieczności zastosowania ibuprofenu u kobiety planującej ciążę lub będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, dawka była jak najmniejsza, a czas trwania terapii – jak najkrótszy.³

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może prowadzić do małowodzia w wyniku zaburzeń czynności nerek płodu. To powikłanie może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia, jednak zwykle jest odwracalne po przerwaniu terapii. Dodatkowo odnotowano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po leczeniu w drugim trymestrze ciąży, przy czym większość z nich ustępowała po zakończeniu leczenia.⁴

Należy poinformować pacjentkę, że w przypadku stosowania ibuprofenu po 20. tygodniu ciąży przez kilka dni, konieczne jest rozważenie przedporodowego monitorowania w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego. W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z tych powikłań, należy bezwzględnie zaprzestać stosowania ibuprofenu.⁵

Stosowanie ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży

Ibuprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży. W tym okresie wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą wywierać następujące działania na płód:⁶

• Toksyczne działanie dotyczące płuc i serca (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne)⁷
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą prowadzić do małowodzia⁸

U matki i noworodka, pod koniec ciąży, stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn może powodować:

• Wydłużenie czasu krwawienia w wyniku działania antyagregacyjnego, które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek⁹
• Hamowanie czynności skurczowej macicy prowadzące do opóźnienia lub przedłużania się porodu¹⁰

Stosowanie ibuprofenu w okresie karmienia piersią

Liczne badania wykazały, że ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących piersią w bardzo niewielkim stopniu (0,0008% zastosowanej dawki). Do tej pory nie odnotowano doniesień o szkodliwym wpływie ibuprofenu na niemowlęta karmione piersią.¹¹

Kobietę należy poinformować, że w przypadku krótkotrwałego leczenia ibuprofenem w zalecanych dawkach, przerwanie karmienia piersią nie jest konieczne. Należy jednak podkreślić, że zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek przez możliwie najkrótszy czas.¹²

Wpływ ibuprofenu na płodność

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że leki hamujące cyklooksygenazę (syntezę prostaglandyn), do których należy ibuprofen, mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet poprzez wpływ na owulację. Istotną informacją, którą należy przekazać pacjentce, jest fakt, że działanie to ma charakter odwracalny i ustępuje po zakończeniu terapii.¹³

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

Przekazując informacje dotyczące stosowania ibuprofenu kobiecie w ciąży lub planującej ciążę, lekarz powinien:

1. Poinformować o wszystkich potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem leku w ciąży
2. Wyjaśnić, że lek jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży
3. W przypadku konieczności zastosowania ibuprofenu w I lub II trymestrze, zalecić najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy czas
4. Omówić konieczność monitorowania w przypadku stosowania leku po 20. tygodniu ciąży
5. Poinformować o możliwym wpływie na płodność oraz o odwracalności tego efektu

W przypadku kobiet karmiących piersią lekarz powinien przekazać, że krótkotrwałe stosowanie ibuprofenu w zalecanych dawkach jest możliwe bez przerywania karmienia piersią, ze względu na bardzo małe przenikanie leku do mleka kobiecego.