Właściwości farmakodynamiczne
Ibandronic Acid Noridem 6 mg/6 ml

Właściwości farmakodynamiczne kwasu ibandronowego

Kwas ibandronowy należy do grupy farmakoterapeutycznej bisfosfonianów (kod ATC: M05BA06), które są związkami charakteryzującymi się swoistym oddziaływaniem na tkankę kostną. Wybiórcze działanie bisfosfonianów wynika z ich wysokiego powinowactwa do składników mineralnych kości. Mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności osteoklastów, choć dokładny proces tego zjawiska pozostaje nadal nie w pełni wyjaśniony.¹

Działanie w warunkach in vivo

W badaniach eksperymentalnych wykazano, że kwas ibandronowy skutecznie przeciwdziała niszczeniu tkanki kostnej wywołanemu przez różne czynniki, w tym: zahamowanie czynności gonad, retinoidy, guzy lub wyciągi z guza. Działanie hamujące endogenną resorpcję kości zostało potwierdzone w badaniach kinetycznych wykorzystujących 45Ca oraz w badaniach nad uwalnianiem znakowanej radioaktywnie tetracykliny, która wcześniej została wbudowana w strukturę kośćca.²

Istotny jest fakt, że kwas ibandronowy w dawkach znacznie przekraczających dawki farmakologicznie skuteczne nie wpływa na proces mineralizacji kości. Resorpcja kości spowodowana procesem nowotworowym charakteryzuje się nasiloną aktywnością osteoklastów, której nie towarzyszy adekwatne kościotworzenie. Kwas ibandronowy poprzez selektywne hamowanie aktywności osteoklastów zmniejsza resorpcję tkanki kostnej, co prowadzi do ograniczenia powikłań kostnych związanych z chorobą nowotworową.³

Leczenie hiperkalcemii w chorobie nowotworowej

Badania kliniczne dotyczące hiperkalcemii nowotworowej wykazały, że hamujące działanie kwasu ibandronowego na osteolizę spowodowaną chorobą nowotworową, szczególnie na hiperkalcemię wywołaną przez nowotwór, charakteryzuje się zmniejszeniem stężenia wapnia w surowicy oraz ograniczeniem wydalania wapnia z moczem.⁴

W zakresie zalecanych dawek terapeutycznych, w badaniach klinicznych obejmujących pacjentów, u których wyjściowe skorygowane o albuminy stężenie wapnia w surowicy wynosiło ≥ 3,0 mmol/l (po odpowiednim nawodnieniu), obserwowano następujące odsetki odpowiedzi terapeutycznej:

U pacjentów otrzymujących powyższe dawki, mediana czasu do uzyskania normalizacji stężenia wapnia w surowicy wynosiła od 4 do 7 dni. Mediana czasu do wystąpienia nawrotu (ponowne zwiększenie skorygowanego o albuminy stężenia wapnia w surowicy powyżej 3,0 mmol/l) wynosiła od 18 do 26 dni.⁵

Zapobieganie zdarzeniom kostnym u chorych na raka piersi z przerzutami do kości

Badania kliniczne prowadzone wśród pacjentek z rakiem piersi z przerzutami do kości wykazały, że istnieje zależny od dawki hamujący wpływ kwasu ibandronowego na osteolizę kości. Efekt ten jest widoczny w ocenie markerów resorpcji kości oraz w zależnym od dawki wpływie na częstość występowania zdarzeń kostnych.⁶

Skuteczność kwasu ibandronowego w dawce 6 mg podawanego dożylnie w zapobieganiu zdarzeniom kostnym u chorych na raka piersi z przerzutami do kości została oceniona w randomizowanym badaniu klinicznym III fazy kontrolowanym placebo, trwającym 96 tygodni. W badaniu uczestniczyły pacjentki z rakiem piersi i potwierdzonymi radiologicznie przerzutami do kości, które zostały zrandomizowane do grupy otrzymującej placebo (158 chorych) lub do grupy otrzymującej kwas ibandronowy w dawce 6 mg (154 chore).⁷

Pierwszorzędowe punkty końcowe dotyczące skuteczności

Pierwszorzędowym punktem końcowym w badaniu był wskaźnik chorobowości kostnej w okresie czasu (ang. Skeletal Morbidity Period Rate – SMPR). Był to złożony punkt końcowy, na który składały się następujące zdarzenia związane z kośćcem (ang. Skeletal Related Events – SRE):

• napromienianie kości w celu leczenia złamań/złamań zagrażających
• leczenie chirurgiczne złamań kości
• złamania kręgów
• złamania innych niż kręgi kości

W analizie SMPR uwzględniano czynnik czasu i brano pod uwagę, że jedno lub więcej zdarzeń występujących w pojedynczym 12-tygodniowym okresie czasu mogło być ze sobą powiązanych. Z tego powodu incydenty mnogie były liczone w tej analizie tylko raz.⁸

Wyniki badania wykazały znamienną korzyść ze stosowania kwasu ibandronowego w dawce 6 mg podawanego dożylnie, w porównaniu do placebo. Zaobserwowano zmniejszenie częstości występowania zdarzeń związanych z kośćcem (SRE) mierzonych jako wskaźnik chorobowości kostnej w okresie czasu (SMPR) z uwzględnieniem czynnika czasu (p=0,004). Liczba zdarzeń związanych z kośćcem (SRE) była także znamiennie zmniejszona w grupie otrzymującej kwas ibandronowy w dawce 6 mg, z 40% redukcją ryzyka wystąpienia zdarzeń związanych z kośćcem (SRE) w porównaniu z grupą otrzymującą placebo (ryzyko względne 0,6; p=0,003).⁹

Drugorzędowe punkty końcowe dotyczące skuteczności

Wykazano znamienną statystycznie poprawę w punktacji skali bólów kostnych u pacjentek otrzymujących kwas ibandronowy w dawce 6 mg dożylnie w porównaniu z grupą placebo. Zmniejszenie bólu poniżej poziomu sprzed leczenia utrzymywało się konsekwentnie przez cały okres badania i wiązało się ze znamiennym zmniejszeniem stosowania leków przeciwbólowych. Ponadto w grupie otrzymującej kwas ibandronowy obserwowano znamiennie rzadsze pogorszenie jakości życia w porównaniu z grupą placebo.¹⁰

* Średnia zmiana między oceną przed leczeniem, a ostatnią oceną.

U pacjentek leczonych kwasem ibandronowym obserwowano znaczące obniżenie stężenia markerów resorpcji kostnej w moczu (pirydynolina i deoksypirydynolina), które było znamienne statystycznie w porównaniu do grupy otrzymującej placebo.¹¹

Czas wlewu dożylnego

W badaniu obejmującym 130 pacjentek z rozsianym rakiem piersi porównano bezpieczeństwo stosowania kwasu ibandronowego podawanego we wlewie w ciągu 1 godziny z podaniem we wlewie trwającym 15 minut. Nie stwierdzono różnic w parametrach czynności nerek między obiema metodami podania. Ogólna charakterystyka zdarzeń niepożądanych po podaniu kwasu ibandronowego w 15-minutowym wlewie była zgodna ze znanym profilem bezpieczeństwa obserwowanym przy dłuższych czasach wlewu. Nie zaobserwowano żadnych dodatkowych zagrożeń związanych z zastosowaniem 15-minutowego czasu wlewu.¹²

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań dotyczących 15-minutowego czasu wlewu u pacjentów z chorobą nowotworową i z klirensem kreatyniny poniżej 50 mL/min.<sup data-drug="Ibandronic Acid Noridem " data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Nie badano 15-minutowego czasu wlewu u pacjentów z chorobą nowotworową i z klirensem kreatyniny 13

Dzieci i młodzież

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność kwasu ibandronowego u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat nie zostały ustalone. Brak dostępnych danych klinicznych dla tej grupy wiekowej.¹⁴